Cymharu dosraniadau

Mae’r data yn y tabl isod yn dangos sgoriau deg disgybl mewn dau brawf, Cymraeg a mathemateg

Cymraeg {67} {73} {101} {68} {66} {85} {69} {86} {101} {64}
Mathemateg {77} {78} {76} {78} {78} {76} {80} {79} {78} {80}

Sut fyddet ti’n mynd ati i gymharu'r sgoriau Cymraeg a mathemateg?

Cymedr

Mae’r sgôr cymedrig yn y ddau bwnc yn {78}, sy’n awgrymu bod sgoriau’r myfyrwyr fwy neu lai’n union yr un fath mewn Cymraeg a mathemateg.

Canolrif

O gymharu’r canolrifau ( {71} a {78}), gallet ti feddwl bod y myfyrwyr yn gyffredinol wedi sgorio llai mewn Cymraeg. Mae hyn yn rhannol wir, ond mae yno sgoriau llawer uwch hefyd.

Modd

Os mai dim ond rhoi'r sgôr moddol am bob pwnc ( {101} a {78}) a wnei di, does gennyt ti ddim gwybodaeth am sgoriau’r myfyrwyr eraill.

Felly, pa un sydd orau? Mae’r enghraifft hon yn dangos nad oes yr un mesur yn well na’r llall – ond rhaid cofio mae’r cymedr ydy’r cyfartaledd sy’n defnyddio’r gwerthoedd i gyd i’w gyfrifo.

Gallwn wneud gwell synnwyr o’r data trwy edrych ar y cyfartaledd a’r amrediad gyda’i gilydd.

Amrediad

Mae amrediad y sgoriau mewn Cymraeg ( {37}) yn llawer mwy nag mewn mathemateg ( {4}).

Felly, y sgôr cymedrig mewn Cymraeg ydy {78} a'r amrediad ydy {37}, a'r sgôr cymedrig mewn mathemateg ydy {78} a'r amrediad ydy {4}. Felly mae’r cyfataleddau’n debyg, ond mae'r amrediadau yn wahanol iawn.