Beth mae Iddewiaeth yn ei ddweud am ysgariad ac ailbriodi?

Mae’r rhan fwyaf o Iddewon yn derbyn y syniad o ysgariad. Enw’r ddogfen sydd ei hangen ar gyfer ysgariad yw 'get'. Rhaid i rai Iddewon gael caniatâd i ysgaru mewn llys Iddewig o’r enw Bet Din. Yn y llys mae’r gŵr a’r wraig yn ateb cwestiynau ac mae trefniadau’n cael eu gwneud ar gyfer materion ariannol a phersonol. Hyd yn oed os yw hyn yn cael ei wneud, rhaid i Iddewon yn y Deyrnas Unedig hefyd ddiddymu eu priodas yn gyfreithlon mewn llys sifil.

Bydd llawer o Iddewon sy’n cael problemau priodasol yn ceisio eu datrys oherwydd eu bod wedi gwneud cytundeb gyda Duw i aros gyda’i gilydd am weddill eu hoes. Ambell waith, fodd bynnag, mae’n bosibl bydd cwpwl yn teimlo mai ysgariad yw’r unig ddewis sydd ganddyn nhw. Gallai hyn fod am resymau amrywiol, er enghraifft:

  • os yw un o’r partneriaid wedi bod yn anffyddlon ac wedi cyflawni godineb – un o’r Deg Gorchymyn yw peidio â chyflawni godineb
  • os yw’r cwpwl yn dadlau o hyd ac yn methu â dod i gyfaddawd
  • os yw’r gŵr yn curo ei wraig, neu fel arall
  • os yw’r cwpwl heb gael plant ar ôl deng mlynedd o briodas
  • os yw un o’r partneriaid ddim eisiau cael rhyw gyda’r llall ddim mwy
quote
Na odinebaExodus 20:14

Mewn rhai cymunedau Iddewig fydd ysgariad ddim yn cael ei ganiatáu oni bai fod y cais yn cael ei wneud gan y dyn a bod y fenyw yn cytuno. Chaiff menywod ddim gwneud cais am ysgariad.

Ystyr Agunah yw 'cadwynog', neu fod wedi ei glymu â chadwyn, ac mae’n cyfeirio at wraig sydd ynghlwm wrth ei gŵr, yn drosiadol, oherwydd bod y gŵr yn gwrthod rhoi get iddi. Does gan fenywod Agunah ddim hawl i ailbriodi yn y traddodiad Iddewig oherwydd bod y gyfraith Iddewig yn dweud bod yn rhaid i’r gŵr roi get i’w wraig.

Mae hyn yn newid, a’r dyddiau hyn bydd y rhan fwyaf o’r cymunedau hyn yn caniatáu i fenyw wneud cais am ysgariad.

Ailbriodi

Dydy Iddewon Uniongred ddim ond yn caniatáu i rywun ailbriodi os yw’r unigolyn sy’n dymuno ailbriodi wedi cael get gan Bet Din rabinaidd. Yn gyffredinol, bydd Iddewon Diwygiedig yn caniatáu i unigolion ailbriodi.

quote
Os bydd dyn wedi cymryd gwraig a’i phriodi, a hithau wedyn heb fod yn ei fodloni am iddo gael rhywbeth anweddus ynddi, yna y mae i ysgrifennu llythyr ysgar iddi, a’i roi yn ei llaw a’i hanfon o’i dŷ. Wedi iddi adael ei dŷ, os daw yn wraig i rywun arall, a hwnnw wedyn yn ei chasáu ac yn ysgrifennu llythyr ysgar iddi, a’i roi yn ei llaw a’i hanfon o’i dŷ, neu os bydd yr ail ŵr yn marw, yna ni all ei phriod cyntaf, a oedd wedi ei hysgaru, ei hailbriodi wedi iddi gael ei halogi. Byddai hynny’n beth ffiaidd gerbron yr Arglwydd.Deuteronomium 24: 1-4

Beth mae hyn yn ei olygu yn ymarferol?

Bydd llawer o Iddewon yn ceisio datrys unrhyw broblemau priodasol maen nhw’n eu cael. Bydd rhai’n dewis gofyn am gyngor gan eu Rabbi a theulu estynedig, ond os byddan nhw’n methu â datrys y problemau hyn mae’n bosibl y byddan nhw’n ysgaru.

Bydd rhai Iddewon yn dewis gwneud cais am ysgariad crefyddol, sy’n cynnwys get. Bydd eraill yn gwneud cais am ysgariad sifil.

Move on to Test
next