Sbectrosgopeg isgoch [Haen uwch – TGAU Cemeg yn unig]

Os wyt ti’n anfon pelydriad isgoch drwy gemegyn organig, mae’n amsugno rhai tonfeddi o’r pelydriad isgoch.

Gallwn ni ddangos y wybodaeth hon fel cyfres o frigau a chafnau ar sbectrwm isgoch. Mae safle’r brigau a’r cafnau’n gallu dweud wrthyt ti pa fondiau cemegol sydd fwyaf tebygol o fod yn y cyfansoddyn wrth edrych ar rif ton pob brig.

Dyma rai enghreifftiau cyffredin.

Ethan

Graff yn dangos sbectrwm isgoch ethan.

Mae’r brig cryfaf yma o gwmpas 2,950 cm–1. Mae’r rhif ton hwn yn dynodi presenoldeb bondiau C–H, sef y prif fath o fond mewn ethan.

Ethen

Graff yn dangos sbectrwm isgoch ethen.

Mae sbectrwm ethen hefyd yn dangos amsugniad cryf o gwmpas 3,000 cm–1, sydd eto’n dangos bondiau C–H. Mae’r brig arall o ddiddordeb yma o gwmpas 1,500 cm–1, sy’n dynodi presenoldeb bond dwbl carbon–carbon (C=C).

Ethanol

Graff yn dangos sbectrwm isgoch ethanol.

Mae sbectrwm ethanol yn dangos mwy o nodweddion diddorol. Mae brig llydan, crwn iawn o gwmpas 3,400 cm–1, sy'n dynodi presenoldeb bond O–H. Mae brig hefyd o gwmpas 1,100 cm–1, sy'n dynodi presenoldeb bond C-O.

Asid ethanöig

Graff yn dangos sbectrwm isgoch asid ethanöig.

Yn olaf, mae sbectrwm asid ethanöig hefyd yn cynnwys brig llydan iawn o gwmpas 3,100 cm–1, sy’n debyg i frig ethanol sy’n dangos bod bond O–H ynddo. Mae ganddo frig o gwmpas 1,300 cm–1, sy'n dangos bod ganddo fond C-O, ond mae ganddo hefyd amsugniad cryf iawn o gwmpas 1,700 cm–1. Y brig hwn sy’n dynodi bod asid ethanöig yn cynnwys bond dwbl C=O.

Os cei di wybodaeth am y gwahanol frigau, bydd disgwyl i ti allu defnyddio’r wybodaeth honno i ddehongli sbectrwm isgoch o gyfansoddyn penodol.

Tabl gyda dwy golofn o'r enw Bond a Rhif ton (cm-1).
Move on to Test
next