Beth mae Cristnogaeth yn ei ddweud am droseddu?

Mae Cristnogaeth yn dysgu bod pechod yn rhan o natur ddynol a bod gan bawb y potensial i gyflawni trosedd. Mae hyn yn cael ei ddangos yn stori cwymp Adda ac Efa yn Genesis, ar ôl iddyn nhw anufuddhau i Dduw a bwyta'r ffrwyth gwaharddedig.

Mae llawer o Gristnogion yn credu bod y Beibl yn dysgu'r gwahaniaeth rhwng da a drwg. Mae dilyn ewyllys Duw yn arwain pobl at y llwybr cywir, ond mae anwybyddu ewyllys Duw yn arwain at drychineb.

Dylai Cristnogion ddilyn canllawiau'r Deg Gorchymyn er mwyn bod yn bobl dda. Mae'r gred hon yn cael ei phwysleisio gan awduron y Testament Newydd, fel Ioan.

quote
Pob un nad yw'n gwneud cyfiawnder, nid yw o Dduw.1 Ioan 3:10

Mae Cristnogaeth hefyd yn dysgu:

  • dylid trin pobl yn deg
  • mae Duw eisiau i'r byd gael ei reoli'n gyfiawn

Mae llawer o droseddau'n trin pobl yn annheg. Mae cosbau'n sicrhau bod cyfiawnder yn digwydd.

Dydy Cristnogion ddim yn credu mewn dial os yw rhywun wedi eu tramgwyddo. Maen nhw'n credu y dylen nhw faddau pechodau pobl eraill, fel maen nhw'n credu bod Duw yn maddau iddyn nhw am eu pechodau.

Mae Cristnogion yn edrych ar esiampl Iesu, oedd yn dysgu pwysigrwydd maddeuant:

quote
Yna daeth Pedr a gofyn iddo, “Arglwydd, pa sawl gwaith y mae fy nghyfaill i bechu yn fy erbyn a minnau i faddau iddo? Ai hyd seithwaith?” Meddai Iesu wrtho, “Nid hyd seithwaith a ddywedaf wrthyt, ond hyd saith deg seithwaith.Mathew 18:21-22

Beth mae Cristnogaeth yn ei ddweud am sut i drin troseddwyr?

Mae Cristnogion yn credu mewn cyfiawnder ac felly'n credu y dylid trin troseddwyr yn gyfiawn. Maen nhw'n dilyn esiampl Iesu. Roedd ef yn dysgu Cristnogion i ddiwygio pechaduriaid a pheidio â dangos agwedd feirniadol:

quote
Pam yr wyt yn edrych ar y brycheuyn sydd yn llygad dy gyfaill, a thithau heb sylwi ar y trawst sydd yn dy lygad dy hun?Mathew 7:3

Yn ogystal â diwygio, byddai rhai Cristnogion yn ystyried bod amddiffyn ac atal yn amcanion cosbi pwysig. Mae'r rhain yn helpu i sicrhau cymdeithas ddiogel. Bydden nhw hefyd yn credu bod angen trin troseddwyr yn gyfiawn pan maen nhw yn y carchar, a rhoi cyfle iddyn nhw ddiwygio.

Mae rhai Cristnogion yn ystyried bod dysgeidiaethau'r Hen Destament yr un mor bwysig â dysgeidiaethau'r Testament Newydd, a bydd rhain yn credu bod dial yn amcan cosbi pwysig. O bosib, byddan nhw'n meddwl bod angen trin troseddwyr mewn ffordd sy'n adlewyrchu'r trosedd maen nhw wedi'i gyflawni.

Yn Exodus mae'n dweud:

quote
Ond os bu niwed pellach, yr wyt i hawlio bywyd am fywyd, llygad am lygad, dant am ddant...Exodus 21:23-24

Mae'r gosb hon wedi ei chyfyngu, er enghraifft dim ond un llygad am un llygad. Ond mae hi hefyd yn bwysig nodi bod Iesu wedi gosod amodau ar y ddysgeidiaeth hon:

quote
Clywsoch fel y dywedwyd, ‘Llygad am lygad, a dant am ddant.’ Ond rwyf fi'n dweud wrthych: peidiwch â gwrthsefyll y sawl sy'n gwneud drwg i chwi. Os bydd rhywun yn dy daro ar dy foch dde, tro'r llall ato hefyd.Mathew 5:38-39

Yn y darn hwn, mae Iesu'n dysgu ei ddilynwyr i ymdrin â phobl dreisgar a drwg mewn ffyrdd annisgwyl, gan obeithio bydd hyn yn eu hannog nhw i feddwl a newid eu ffyrdd.

Sut mae Cristnogion yn ymateb i droseddu mewn cymdeithas ac i'r troseddwyr?

Mae llawer o Gristnogion yn pryderu am les carcharorion. Felly, er enghraifft byddan nhw'n ymgyrchu dros ddiwygio carchardai, yn ymweld â charcharorion, neu'n pleidleisio dros blaid wleidyddol sy'n adlewyrchu eu safbwyntiau nhw am gydraddoldeb cyfiawnder.

Roedd Dameg y Defaid a'r Geifr gan Iesu (Mathew 25: 36) yn dysgu y bydd pobl sy'n helpu pobl yn y carchar yn mynd i'r Nefoedd. Mae hyn oherwydd fod Iesu yn uniaethu ag alltudion, gan gynnwys carcharorion. Bydd pobl sy'n trin yr alltudion yn dda yn cael bywyd tragwyddol, sy'n golygu mynd i'r Nefoedd.

Un enghraifft o ymateb Cristnogol i bobl sy'n troseddu yw Gweinidogaethau Carchardai'r Pawlyddion. Maen nhw'n gweithio gyda charcharorion a phobl sydd yn y ddalfa i helpu i'w hadsefydlu nhw mewn cymdeithas.