Moesoldeb absoliwt a pherthynol

Moesoldeb absoliwt

Os wyt ti'n credu mewn moesoldeb absoliwt, bydd gen ti ffydd fod yna rywbeth cywir i'w wneud mewn dilema moesol, a bod hynny'n wir ym mhob sefyllfa heb ystyried diwylliant, traddodiad crefyddol, amser nac oed.

Sut byddai dilynwyr i'r math hwn o foesoldeb yn ymateb i'r gorchymyn Na ladd? Bydden nhw'n ceisio gwneud yn siŵr nad oedden nhw'n ymwneud ag unrhyw ladd, a byddai hynny'n effeithio ar eu barn am faterion fel rhyfel, erthyliad ac ewthanasia. Bydden nhw'n dweud bod y gweithredoedd hyn yn ddrwg ym mhob sefyllfa.

Moesoldeb berthynol

Os wyt ti'n credu mewn moesoldeb berthynol, byddet ti'n cytuno y gallai fod angen gweithredu'n wahanol mewn gwahanol sefyllfaoedd.

Sut byddai person sy’n dilyn y math hwn o foesoldeb yn ymateb i’r gorchymyn Na ladd? Bydden nhw’n cytuno bod lladd yn ddrwg. Serch hynny, bydden nhw’n edrych ar ystod o faterion eraill hefyd. Er enghraifft, efallai bydden nhw’n honni ei bod yn angenrheidiol lladd mewn sefyllfa benodol, er enghraifft yn achos erthylu, pe byddai parhau gyda’r beichiogrwydd yn golygu bod plentyn yn cael ei eni gyda anabledd difrifol, neu mewn achos lle bod y fam wedi cael ei threisio.

Cydwybod

Rhinweddau

I fod yn unigolyn moesol a da, mae'r Eglwys Gristnogol yn dysgu y dylai unigolion fod yn rhinweddol. Mae hyn yn golygu mabwysiadu rhinweddau sy'n golygu bod yr unigolyn yn gallu datblygu agweddau ac arferion sy'n arwain at wneud penderfyniadau moesol da. Mae'r Eglwys yn dysgu bod yna saith rhinwedd, a bod y rhain yn cynnwys pedair prif rinwedd a thair rhinwedd ddiwinyddol.

Y pedair prif rinwedd yw:

  • pwyll – siarad ac ymddwyn yn y modd priodol ar yr adeg briodol
  • cyfiawnder – ceisio cydraddoldeb, gwobrwyo daioni a chosbi drygioni
  • dewrder – gwroldeb a dyfalbarhad i wneud y peth da a chywir
  • cymedroldeb - ymatal, cael hwyl ond osgoi pechod, dod o hyd i'r ‘ffordd ganol’

Y tair rhinwedd ddiwinyddol yw:

  • ffydd – y rhodd o gredu mewn Duw
  • gobaith – dyhead ac ymddiried mewn bywyd tragwyddol gyda Duw
  • cariad – cariad at Dduw a chariad at gymydog

Mae'r rhinweddau hyn yn wahanol i'r prif rinweddau gan eu bod nhw'n rhodd gan Dduw.

Pechod

Mae modd diffinio pechod fel mynd yn groes i ewyllys Duw. Ond dydy pechod a throsedd ddim o reidrwydd yr un peth bob amser.

Mae llawer o bethau y byddai crefydd yn eu hystyried yn bechod ond sydd ddim yn drosedd yn ôl y gyfraith, er enghraifft mae erthyliad yn bechod yn llygaid yr Eglwys Gristnogol am ei fod yn groes i ewyllys Duw a bwriad natur, ond yn y Deyrnas Unedig mae erthyliad yn gyfreithlon.