Masnach deg yn erbyn masnach rydd

Ers y 1980au, mae lefel y masnachu rhwng gwledydd wedi cynyddu’n aruthrol. Gall gwledydd fasnachu â’i gilydd yn gymharol rydd, gan werthu cymaint ag y mynnent, heb gyfyngiadau. Mewn blociau masnach, gall gwledydd fasnachu’n rhydd, gan fewnforio ac allforio cymaint o nwyddau a gwasanaethau ag y mynnent – yr enw a roddir ar hyn yw masnach rydd. Fodd bynnag, mae mwy a mwy o grwpiau o bobl a llywodraethau yn cwestiynu’r math hwn o fasnach, ac a yw’n deg i bob gwlad fasnachu fel hyn.

Map o wledydd wedi’u trefnu’n flociau masnach.Deg bloc masnachu mwyaf y byd

Masnach deg yn Kenya

Yn Kenya, mae’r diwydiant blodau wedi tyfu’n gyflym iawn ers diwedd y 1990au. Caiff blodau eu tyfu yn Kenya a’u gwerthu i lawer o’i phartneriaid yn y bloc masnachu, yn ogystal â gwledydd eraill y byd. Mae llawer o ffermwyr yn Kenya wedi newid eu caeau er mwyn gallu tyfu blodau, sy’n gallu arwain at fwy o elw yn aml. Fodd bynnag, mae ffermwyr Kenya mor effeithiol yn tyfu blodau, mae gormod o rai dros ben i’w hallforio yn aml. Mae hyn yn arwain at eu gwerth yn gostwng, sy’n golygu bod rhai ffermwyr yn colli busnes. Mae cyfreithiau llym Sefydliad Masnach y Byd (WTO) yn rhwystro ffermwyr Kenya rhag cael cymorthdaliadau, sy’n gwaethygu’r broblem.

Fodd bynnag, fel rhan o gytundeb masnach deg ag archfarchnadoedd fel Sainsbury’s a’r Co-operative ym Mhrydain, mae rhai o ffermwyr Kenya nawr yn gynhyrchwyr Masnach Deg. Mae hyn yn golygu bod modd olrhain tarddiad y cynnyrch i’r fferm y daeth ohoni. Mae’r labeli prisiau yn Sainsbury’s, er enghraifft, yn nodi o ba fferm mae’r blodau wedi dod. Rhaid i ffermydd masnach deg sydd wedi’u hardystio sicrhau amodau gwaith a diogelwch i’w gweithwyr, yn ogystal â phremiwm o ddeg y cant am bob blodyn sy’n cael ei werthu.

Un o fanteision eraill masnach deg yw bod gweithwyr blodau ym mhob cwr o Kenya yn cael sicrwydd o waith yn aml, yn ogystal â phris teg am y cynnyrch – yn wahanol i fasnach rydd. Hefyd, rhoddir cymorth ariannol i’r cymunedau lleol o gwmpas yr ardaloedd ffermio er mwyn gwella bywydau pobl, drwy fuddsoddi mewn gofal iechyd, addysg a buddiannau cymdeithasol.

Dynes yn Kenya yn casglu rhosod sy’n tyfu mewn tŷ gwydr enfawr.
Move on to Test
next