Ymatebion i ddatblygiad anghyson

Cymorth

Ystyr cymorth yw help mae un wlad yn ei roi i wlad arall. Mae’n cynnwys arian, offer, hyfforddiant a benthyciadau. Gall fod yn gymorth o dramor sy’n cael ei roi gan lywodraeth un wlad i un arall – neu sy’n cael eu ei i roi wlad neu ardal gan gyrff anllywodraethol (NGOs).

Mae sawl math gwahanol o gymorth.

  • Cymorth dwyochrog (fe’i gelwir hefyd yn ‘gymorth clwm’) – rhaid i’r wlad sy’n cael y cymorth wario’r arian ar nwyddau a gwasanaethau gan y wlad sy’n darparu’r cymorth.
  • Cymorth amlochrog – gwledydd incwm uchel yn cyfrannu arian drwy sefydliadau fel y Cenhedloedd Unedig a Banc y Byd.
  • Cymorth tymor byr mewn argyfwng – darparu cymorth ar unwaith yn ystod neu yn dilyn trychinebau fel newyn neu tsunami. Mae’n cynnwys bwyd, meddyginiaethau a phebyll.
  • Cymorth tymor hir – fel addysg i bobl ifanc, mae’r rhain yn rhaglenni parhaus sy’n ceisio gwella safonau byw.
  • Diddymu dyled – pan mae gwledydd cyfoethog yn dweud nad oes angen i wledydd tlawd dalu’r arian yn ôl iddyn nhw.
  • Cymorth anllywodraethol – cymorth drwy elusennau. Efallai y bydd hwn yn golygu darparu cymorth mewn argyfwng neu gefnogi prosiectau ar raddfa fach, fel adeiladu ffynhonnau i ddarparu dŵr glân.

Cymorth yn Kenya

Does gan dros 17 miliwn o drigolion Kenya ddim mynediad at ddŵr diogel. Mae hyn yn cael effaith enfawr ar iechyd ac ar farwolaeth babanod. Does gan 33 miliwn o drigolion Kenya ddim mynediad at doiled ac mae dros 10,000 o blant yn marw o afiechydon fel dolur rhydd a malaria bob blwyddyn.

Cymorth anllywodraethol

Mae Cymorth Cristnogol, ynghyd â’i bartner, Maji na Ufanisi, sy’n golygu ‘Dŵr a Datblygiad’, wedi bod yn gweithio yn slymiau Nairobi i ddarparu cyflenwad dŵr glân a diogel. Mae’r mesurau yn cynnwys:

  • System o ddraeniau – wedi’u gosod i gael gwared â gwastraff o’r slym ac i atal llifogydd, sy’n broblem fawr yn ystod y tymor glawog.
  • Bloc glanweithdra – wedi’i ariannu’n rhannol gan y llywodraeth leol, sy’n cynnwys toiledau, cawodydd a gorsaf ddŵr. Rhoddwyd hyfforddiant i’r bobl ynglŷn â sut i reoli’r rhain hefyd.
  • Mae pobl leol wedi cael eu cyflogi i lanhau ac i gynnal a chadw’r toiledau a’r cawodydd.

Dyma yw canlyniadau cael cyflenwad dŵr glân a diogel.

  • Llai o achosion o afiechydon wedi’u cofnodi ers i’r draeniau gael eu gosod.
  • Dŵr yfed glân, sydd wedi helpu iechyd pobl.
  • Agweddau tuag at iechyd a glanweithdra wedi newid.

Cymorth o dramor yn Kenya

Yn 2012, cafodd Kenya US$2,654 miliwn o gymorth tramor, dim ond 10 o wledydd eraill yn y byd sy’n cael mwy o gymorth na hi. Mae llywodraethau yn rhoi cymorth tramor drwy asiantaethau cymorth rhyngwladol gwledydd unigol, a drwy sefydliadau amlochrog fel Banc y Byd. Yn gyffredinol, caiff cymorth ei roi at ddiben penodol:

  • gwella adeiladau ac isadeiledd
  • ariannu mentrau neu raglenni addysg
  • anfon arbenigwyr (fel meddygon) i ardaloedd er mwyn helpu i sefydlu prosiectau
  • cynnig darpariaethau sylfaenol, fel bwyd a hanfodion eraill yn dilyn trychineb
Plant yn eistedd mewn dosbarthiadau ac yn defnyddio cyfrifiaduron llechen. Mae rhai’n gwisgo clustffonau.
Mae Kenya yn defnyddio technoleg i gyrraedd ardaloedd anghysbell