Ansawdd bywyd yn erbyn yr hawl i fyw

Dydy anffyddwyr ddim yn credu mewn bywyd ar ôl marwolaeth. Maen nhw'n canolbwyntio ar y bywyd hwn ac ar sicrhau ei fod y bywyd gorau posibl. I rai pobl, mae hyn yn gallu golygu byw eu bywydau fel maen nhw'n gweld yn dda, ac mae'n gallu cynnwys dyletswydd i ofalu am eraill a’u parchu, neu beidio.

Peter Singer

Athronydd moesol yw Peter Singer. Poblogeiddiodd y term rhywogaethiaeth (speciesism). Rhywogaethiaeth yw’r syniad fod gan fodau dynol hawliau moesol gwell na chreaduriaid byw eraill, ar sail syml am eu bod yn ddynol.

Mae Singer yn gwrthwynebu rhywogaethiaeth, gan gredu bod angen trin pob creadur byw yr un fath. Mae e’n credu bod trin bodau dynol yn wahanol i anifeiliaid eraill yr un fath â thrin un hil yn wahanol i hil arall. Felly mae Singer yn ymladd dros hawliau anifeiliaid ac yn hyrwyddo feganiaeth.

quote
...rhagfarn neu duedd o blaid buddiannau aelodau o’ch rhywogaeth eich hun ac yn erbyn buddiannau aelodau o rywogaethau eraill.Peter Singer, Animal Liberation 1975

Mae llawer o bobl yn credu bod ansawdd bywyd yn bwysicach na’r hawl i fyw. Os nad oes gan rywun ansawdd bywyd, yna a oes unrhyw reswm i’r bywyd hwnnw barhau? Os yw rhywun yn dioddef ac mewn poen, byddai rhai pobl yn dadlau fod ganddyn nhw'r hawl i derfynu’r bywyd hwnnw a dewis ewthanasia.

Mae’r un peth yn wir am erthylu. Os yw profion wedi dangos bod babi’n debygol o gael ei eni ag anableddau difrifol, bydd rhai pobl yn dadlau mai terfynu’r beichiogrwydd fyddai’r dewis gorau.

Diffinio ‘ansawdd bywyd’

Mae’n anodd diffinio’n union beth yw ystyr ‘ansawdd bywyd’. Mae gan bobl sy’n byw gydag anableddau difrifol safbwyntiau gwahanol iawn am ansawdd eu bywydau eu hunain. Mae ansawdd bywyd yn wahanol i bob unigolyn, yn union fel mae eu gallu i ddelio â phoen a dioddefaint yn wahanol.

Ymagwedd absoliwtaidd

Byddai sawl crefydd a ffydd yn cymryd ymagwedd absoliwtaidd at benderfyniadau ynghylch bywyd a marwolaeth. Ystyr ymagwedd absoliwtaidd yw bod pobl yn ystyried gweithredoedd i fod naill ai bob amser yn iawn, neu bob amser yn ddrwg, er enghraifft mae Catholigion yn credu bod ewthanasia wastad yn ddrwg, gan ei fod yn golygu cymryd bywyd dynol.

Ymagwedd sefyllfaol/berthynol

Bydd pobl sydd heb gred mewn bywyd ar ôl marwolaeth ac sy’n credu mai dim ond y bywyd hwn sy’n bwysig, gymryd ymagwedd sefyllfaol neu berthynol tuag at benderfyniadau ynglŷn â’r hawl i fywyd a marwolaeth.

Mae ymagwedd sefyllfaol yn ystyried pob sefyllfa unigol. Gyda’r ymagwedd hon, mae penderfyniadau yn cael eu seilio ar yr hyn sydd orau i bobl sydd mewn sefyllfa benodol. Gan nad oes athrawiaethau na dysgeidiaethau gosodedig gan ddyneiddwyr, bydd gan bob un ei ymagwedd ei hun tuag at benderfyniadau ar fywyd a marwolaeth. Serch hynny, mae’r rhan fwyaf o ddyneiddwyr yn dewis yr ymagwedd sefyllfaol.