Wyt ti’n emosiynol barod am ddiwrnod cynta’r ysgol?

gan Laverne Antrobus, Seicolegydd plant

‘Sut beth fydd o?’ ‘Fydda i’n gallu gwneud ffrindiau?’ Bydd dy blentyn o bosib wedi gofyn cwestiynau fel hyn i ti lawer gwaith wrth i’w tymor cyntaf ddod yn nes. Efallai y byddi di wedi bod yn holi’r un pethau i ti dy hun. Felly, sut deimlad fydd y diwrnod cyntaf i ti? I rai rhieni, dechrau’r ysgol fydd y tro cyntaf i’w plentyn fod i ffwrdd oddi wrthyn nhw. Fe allet ti brofi teimladau cymysg wrth i ti sylweddoli dy fod ti a dy blentyn ar fin dechrau cyfnod newydd cyffrous yn eich bywydau. Dyma ambell air o gyngor i hwyluso’r newid hwn.

1. Dweud ta-ta ‘da’

Getty Images

Mae agwedd rhiant at yr ychydig ddyddiau cyntaf yn yr ysgol gyda’r plentyn yn allweddol. Ceisia sylwi ar y teimladau rwyt ti’n eu cael yn y dyddiau cyn mynd â dy blentyn i’r ysgol – gall fod yn gymysgedd rhyfedd o gyffro a phetruster, ac o holi dy hun a ydy dy blentyn yn barod ai peidio. Efallai dy fod ti’n poeni hefyd ynghylch beth rwyt ti’n mynd i’w wneud unwaith y bydd dy blentyn wedi dechrau yn yr ysgol. Mae’r cyfnod newydd hwn ym mywyd dy blentyn efallai’n gychwyn newydd i ti hefyd. Ond beth bynnag sydd ar dy feddwl, mae’n bwysig rheoli dy bryderon dy hun. Mae dy blentyn angen gweld dy fod ti’n hyderus ac yn gallu derbyn y gwahanu hwn. Os wyt ti’n teimlo’n emosiynol ar y diwrnod cyntaf, ceisia reoli dy deimladau er mwyn i dy blentyn allu teimlo’n hyderus a chael dechrau positif i fywyd ysgol.

2. Gwneud ffrindiau gyda rhieni eraill

Getty Images

Nid y plant fydd yr unig rai fydd yn gwneud ffrindiau newydd. Bydd rhieni’n dod i adnabod ei gilydd hefyd wrth gyfarfod wrth giât yr ysgol ac ar yr iard. Hwyrach y byddi di a dy blentyn yn teimlo’r un mor nerfus ynglŷn â chael eich hoffi a’ch derbyn. Mae cyfeillgarwch gyda rhieni eraill yn ffordd bwysig o gadw mewn cysylltiad gyda bywyd yr ysgol, felly mae’n syniad gwych defnyddio’r adegau pan fyddi di wrth y fynedfa yn gollwng neu’n casglu’r plentyn i sgwrsio efo rhieni eraill, yn hytrach na bod ar dy ffôn. Mae’r amser yma’n werthfawr i ti a dy blentyn – felly ceisia fod ‘yn y foment’.

Ar yr iard chwarae, gad i ddewisiadau dy blentyn dy arwain di. Sylwa pa blant mae i weld yn ffrindiau efo nhw, a sgwrsia gyda rhieni’r plant hynny. Gad i bethau setlo am wythnos neu ddwy cyn trefnu unrhyw gyfarfodydd chwarae y tu allan i oriau ysgol. Mae plant yn gallu newid eu ffrindiau’n eitha cyflym yn y cyfnod yma. Ceisia beidio gwthio dy blentyn i fod yn ffrindiau gyda phlant pobl rwyt ti’n eu hoffi. Prif amcan y cyfnod hwn yw helpu dy blentyn i sefydlu cyfeillgarwch ei hun, ac wedyn datblygu’r berthynas yn yr ysgol a’r tu allan, gyda dy gefnogaeth di.

3. Gwna gysylltiadau da gyda’r athrawes neu’r athro

Getty Images

Mae adeiladu perthynas dda gyda’r athrawes yn bwysig dros ben. Bydd dy blentyn yn gwrando ar beth rwyt ti’n ei ddweud am yr athrawes pan fyddwch chi gartref. Mi fydd hefyd yn sylwi ar sut rydych chi’n ymwneud efo’ch gilydd pan fyddwch chi’n cwrdd yn yr ysgol. Cofia ddweud helo wrth yr athrawes bob bore, ac os byddi di angen siarad efo hi am unrhyw bryderon sydd gen ti neu dy blentyn mae’n syniad da trefnu amser ar wahân i wneud hynny.

Cofia roi gwybod i’r athrawes hefyd am y pethau positif rwyt ti’n clywed dy blentyn yn eu dweud am yr ysgol pan fydd gartref. Wrth wneud hyn mae rhieni’n gallu bod o help mawr i athrawon ddod i adnabod gwahanol agweddau ar gymeriad ac anian eu plentyn. Bydd hyn yn dy helpu i deimlo’n hyderus fod yr athrawes yn adnabod dy blentyn yn dda ac yn gallu ei helpu’n llawn yn yr ysgol.

4. Dim pwysau

Getty Images

Pan fydd dy blentyn yn dechrau yn yr ysgol mae’n gallu bod yn demtasiwn ei gymharu o neu hi â’r plant eraill yn y dosbarth. Ceisia beidio gwneud hyn, gan fod gwahaniaethau rhwng plant yn y cyfnod yma’n gallu ymddangos yn reit fawr – mae rhai plant yn gallu ymddangos yn llawn hyder tra bo eraill yn weddol swil. Ond bydd hyn yn newid gydag amser felly mae’n bwysig bod yn amyneddgar. Dyna sut y byddi di a dy blentyn yn gallu dathlu pob cam ymlaen, a gweithio gyda’r ysgol i ddatblygu hyder dy blentyn mewn meysydd eraill.

Mae rhieni’n gallu bod yn eitha cystadleuol hefyd, felly cadwa lygad ar hyn. Paid â chael dy dynnu i gymharu dy hun â rhieni eraill o ran beth maen nhw’n ei wneud gyda, neu dros, eu plentyn. Glyna at beth sy’n gweithio i ti a dy blentyn, a phaid â bod ofn dweud na i bethau rwyt ti’n teimlo nad ydyn nhw’n iawn i ti neu dy blentyn.

5. Cofia pa mor bwysig wyt ti

Getty Images

Cofia nad yr ysgol yw’r unig le sy’n cyfrannu at ddatblygiad plentyn. Mae’r gwersi bywyd y mae rhieni’n gallu’u dysgu i’w plant gartref, fel gwneud ffrindiau, dangos empathi a bod yn wydn, yn sgiliau bywyd pwysig hefyd. Ceisia ganmol unrhyw gamau ymlaen rwyt ti’n eu gweld yn y meysydd hyn – er enghraifft, pan weli di blant yn cyd-chwarae, neu pan fydd plentyn yn gwneud rhywbeth caredig dros ffrind neu rywun arall.

Mae cefnogi dy blentyn drwy’r dyddiau a’r wythnosau cyntaf hyn yn yr ysgol yn gallu bod yn anodd. Dal ati – mae dy blentyn angen i ti fod yn bositif a chyfleu ymdeimlad fod y cyfnod newydd hwn yn un y gallet ei reoli. Mae’n gallu bod yn fuddiol iawn siarad efo rhieni eraill am unrhyw bryderon sydd gennyt, er mwyn gallu dal i ymddwyn yn dawel hyderus o flaen dy blentyn. A chofia, os oes angen trafod unrhyw beth gyda’r athrawes, ei bod hi bob amser wrth law. Mwy na thebyg, bydd wedi clywed yr hyn sydd gennyt eisiau ei drafod o’r blaen gan rieni eraill. Mae’n werth nodi bod plant yn aml yn llawer mwy gwydn nag y maen nhw’n ymddangos weithiau. Mae’n aml yn wir eu bod nhw, ar ôl siarad gyda’u rhieni am unrhyw beth sy’n eu poeni ar ddiwedd diwrnod ysgol, yn gallu mynd i’r ysgol y diwrnod nesaf heb boeni, yn teimlo’n barod am yr heriau sydd o’u blaenau, felly yn aml fydd dim angen poeni.

Am ragor o wybodaeth edrycha ar weddill Dechrau Ysgol Gynradd sy’n cynnig nifer o ffyrdd i helpu paratoi plant ar gyfer gwahanol agweddau o fywyd ysgol – yn ymarferol ac yn emosiynol.

Saith cyngor ar gyfer tymor cynta’r ysgol gynradd
Clymu dy gareiau – a chamau cyntaf eraill yr ysgol gynradd
Dechrau Ysgol Gynradd – Tudalen hafan