Beth yw gordewdra?

Cynnwys y wers hon

  • Gwybodaeth am ordewdra a sut i gyfrifo indecs màs y corff (BMI)
  • Fideo am ordewdra a’r problemau iechyd mae’n ei achosi

Lesson content

  • Information about obesity and how to calculate body mass index (BMI)
  • A video about obesity and the health problems that it causes

Gordewdra

Mae person yn cael ei ystyried yn ordew os oes ganddyn nhw ormodedd sylweddol o fraster yn y corff.

Defnyddir indecs màs y corff (body mass index) neu BMI i fesur gordewdra. Mae taldra a màs person yn cael ei fesur a defnyddir yr hafaliad hwn i gyfrifio ei BMI:

BMI = màs (kg) ÷ taldra² (m²)

Er enghraifft, os oes gan berson fàs o 60 kg a thaldra o 1.65 m:

BMI = 60 kg ÷ 1.65 m²

BMI = 22 kg/m²

Mae person yn cael ei gyfrif yn ordew os yw dros 30 kg/m².

Felly, dydy'r person yn ein esiampl ddim yn ordew.

Cydbwysedd

Mae angen cydbwysedd gofalus i gadw ein cyrff ni’n iach. Mae angen i ni fwyta digon o fwyd i roi'r egni sydd ei angen arnon ni neu gallen ni lwgu. Ond os ydyn ni'n bwyta gormod o fwyd, ac felly'n cael mwy o egni nag sydd ei angen arnon ni, gallen ni fynd yn ordew. Mae llwgu a gordewdra yn gallu achosi problemau iechyd difrifol iawn. Mae’n bosibl osgoi gordewdra trwy fwyta meintiau synhwyrol o fwyd iachus ac ymarfer yn gyson.

Problemau yn ymwneud â gordewdra

Mae bod yn ordew yn cynyddu'r risg o broblemau iechyd difrifol gan gynnwys:

  • clefyd y galon
  • strôc
  • diabetes math 2
  • rhai mathau o ganser

Fideo / Video

Beth yw gordewdra?

What is obesity?

Ar ôl gwylio'r fideo dylai'r disgyblion wybod:

  • bod diet sy’n cynnwys gormod o galorïau yn achosi gordewdra
  • bod gordewdra yn arwain at broblemau iechyd megis diabetes math 2
  • bod diabetes yn golygu nad yw’r corff yn cynhyrchu digon o inswlin
  • bod lefelau glwcos rhy uchel yn y gwaed yn arwain at broblemau tymor hir difrifol

After watching the video, students should know that:

  • a diet that contains too many calories causes obesity
  • obesity leads to health problems such as type-2 diabetes
  • diabetes means that the body does not produce enough insulin
  • blood glucose levels that are too high lead to serious long-term health problems
Bitesize - Cyfnod Sylfaen
Bitesize - Cyfnod Allweddol 2
Bitesize - Cyfnod Allweddol 3