Tội coi khinh pháp đình

Theo luật Anh, tòa án có quyền ngăn báo chí công bố những nội dung có thể gây dư luận thiên kiến trước phiên tòa, và việc vi phạm dù là vô ‎ hay cố ý sẽ đều bị truy xét.

Hành vi cố ý hay vô ý đều bị xem xét như nhau khi nói về tội coi thường tòa án.

Người hành nghề báo ở Anh cần ghi nhớ là có nhiều dạng hạn chế đưa tin, trong đó một số loại áp dụng tức thì, một số tùy vào quyết định của tòa án, cơ quan tư pháp.

Tội coi khinh pháp đình và các hạn chế đưa tin

Phần này nêu tóm tắt các quy định về tội coi khinh pháp đình và một số hạn chế khi đưa tin. Bạn không nên coi đây là cẩm nang để tự suy xét nội dung tin tức nào có thể vi phạm quy định cấm coi khinh pháp đình  và quy định ngưng đưa tin. Các nhà báo BBC luôn phải hỏi ý kiến của luật sư trong ban tư vấn pháp lý của BBC về vấn đề này. Bạn cũng cần nhớ rằng trong Liên hiệp Vương Quốc Anh (United Kingdom), có sự khác biệt đáng kể giữa các hệ thống pháp luật ở xứ Anh (England) và Wales, Scotland và Bắc Ailen.

Lệnh cấm coi khinh pháp đình là cơ sở pháp lý nhằm đảm bảo tiến trình tố tụng không bị tác động từ bên ngoài.

Một trong số những mục tiêu chính của luật này là ngăn không cho báo chí công bố những nội dung có thể gây ra dư luận thiên kiến hoặc tạo định kiến về một phiên tòa, như tác động đến suy nghĩ của các bồi thẩm khiến họ nghĩ rằng bị can đã phạm tội. Đây là quan niệm ‘ai cũng vô tội cho tới khi bị tòa kết án’.

Nhà báo có thể phạm tội coi khinh pháp đình nếu phỏng vấn một nhân chứng ngay trước khi phiên xử khai mạc hoặc cố tình tạo sức ép buộc nhân chứng phải trả lời phỏng vấn ngay sau khi phiên xử khép lại. 

‘Tiến trình xử án’ 

Một khi thủ tục tố tụng bắt đầu thì bất cứ điều gì khiến tiến trình xét xử có thể bị thiên lệch nghiêm trọng hoặc cản trở tiến trình đó đều bị coi là ‘coi khinh pháp đình’ (contempt of court). 

Trong đa số các vụ án hình sự, thủ tục tố tụng bắt đầu khi

  • nghi phạm bị bắt
  • lệnh bắt được ký và gửi đi
  • có lệnh triệu tập của cảnh sát hay bị tố cáo chính thức (ở Scotland là khi có khiếu nại chính thức). Điều này có thể xảy ra trước cả khi có lệnh khởi tố
  • khi một người bị khởi tố bị can

Pháp luật không phân biệt chuyện vô ý hay cố ý vi phạm lệnh cấm coi khinh pháp đình. 

Các nguyên tắc này áp dụng cho mọi tòa án, hội đồng xét xử thực hiện quyền tư pháp của Nhà nước. Nguy cơ vi phạm sẽ rất cao nếu hành vi xảy đến ngay khi bồi thẩm đoàn chuẩn bị nghe trình bày – ví dụ như trong các phiên tòa hình sự.

Hạn chế đưa tin – điều gì nhà báo được làm?  

Các điều luật khác nhau sẽ quy định mức độ hạn chế về hoạt động đưa tin  trong các vụ xử khác nhau. Trong nhiều trường hợp, tòa án là cơ quan duy nhất có quyền bỏ hoặc nới lỏng các hạn chế đó.

Trong mục này, chúng ta chỉ bàn về một số dạng hạn chế đưa tin thông thường nhất. Có nhiều dạng hạn chế, một số loại áp dụng tự động, một số phải chờ vào quyết định cụ thể của tòa. Vì thế nhà báo luôn cần kiểm tra từng trường hợp khi đưa tin.

Tòa sơ thẩm và tòa phúc thẩm hình sự

Tại hai xứ Anh và Wales, quy định về tòa sơ thẩm và tòa phúc thẩm đã ghi sẵn quy tắc cấm coi khinh pháp đình khi đưa tin về quá trình tòa nghe trình bày (hearing). Nhưng các quy tắc này sẽ không áp dụng cho quá trình tòa xét xử (trial).

Tòa án trực tiếp xét xử vụ án là cơ quan duy nhất có quyền bỏ hoặc nới lỏng quy định này, tùy từng vụ án cụ thể và tất nhiên là sau khi xem xét đơn đề nghị của phía báo chí.

Cách áp dụng lệnh cấm đưa tin còn tùy thuộc vào cấp độ tòa án, tòa sơ thẩm, tòa phúc thẩm hay cấp cao hơn; và tùy thuộc vào tính chất phiên xử: đó là phiên nghe trình bày, hay phiên ra kết luận về vụ án và phán quyết đối với bị cáo như cho tại ngoại hay chuyển cho tòa cấp khác. Phiên xử có bồi thẩm đoàn hay chỉ do thẩm phán quyết định cũng là yếu tố để tòa cho đưa tin hay cấm tường thuật.

Nhìn chung, báo chí còn có thể bị cấm hoặc hạn chế đưa tin về:

  • tên của tòa
  • tên tuổi các thẩm phán
  • nội dung sơ bộ về cáo trạng
  • danh tính, địa chỉ, tuổi và nghề nghiệp của bị cáo và nhân chứng
  • luật sư tham gia phiên xử và chi tiết về thỏa thuận nhằm cho phép bị đơn tại ngoại

Tuy bị hạn chế đưa tin về các chi tiế trên nhưng nhà báo vẫn có quyền vào dự phiên xử.

Bảo vệ trẻ em

Cẩm nang Hướng dẫn Biên tập của BBC nói nhà báo cần hỏi ý kiến tư vấn của Ban tư vấn pháp lý về cách đưa tin liên quan đến trẻ em và luật bảo vệ vị thành niên.

Có một số điều luật quan trọng bạn cần nắm được khi làm báo ở Anh, Wales và Bắc Ailen.

Với các bị cáo chưa đủ 18 tuổi thì cơ quan xét xử sẽ là toà xử thanh thiếu niên (youth courts).

Luật pháp cấm xác định và nêu danh tính của người vị thành niên bị đưa ra tòa.

Nếu đưa tin về vụ xử người dưới 18 tuổi, nhà báo không được nêu ra: 

  • tên tuổi
  • địa chỉ
  • trường học
  • hình ảnh của họ hoặc ảnh gì khác khiến họ bị nhận dạng
  • mọi thông tin có thể khiến ai khác nhận diện họ

Tại các tòa án khác, tòa có thể không ra lệnh cấm tuyệt đối như trên nhưng có thể ra lệnh không cho xác định danh tính của người vị thành viên tham gia phiên xử.

Xác định danh tính

Luật cũng bảo vệ danh tính nạn nhân trong đa số các vụ xâm hại tình dục ngay từ khi họ hoặc bên thứ ba khiếu kiện về tội phạm tình dục. Lệnh cấm này áp dụng vĩnh viễn kể cả trong các trường hợp sau:

  • cáo trạng đã bị rút bỏ
  • cảnh sát đã được thông báo
  • bị cáo đã bị đem ra xử
  • đã có phán quyết cho vụ xử

Ở Scotland luật này có khác về chi tiết nhưng nguyên tắc bảo vệ danh tính cũng giống như vậy.

Phần đăng nhập của nhân viên

Chờ chút trong lúc chúng tôi kiểm tra xem bạn đã nối vào mạng nội bộ BBC chưa

Rất tiếc, chúng tôi không kiểm tra được phần kết nối

  • Hãy kiểm tra xem bạn đã kết nối vào mạng nội bộ của BBC chưa
  • Hãy kiểm tra xem bạn đã nhập đúng đường dẫn chưa
Đóng và tiếp tục

Chúng tôi đã kiểm tra xong phần kết nối

Đóng và tiếp tục