ملاحظات زبانی در کار خبرنگاری

شیوه کاربرد کلمه‌ها می‌تواند مفهوم جمله را جانب‌دارانه جلوه دهد. عنایت فانی، سردبیر برنامه‌های سیاسی تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی، بیشتر توضیح می‌دهد.

هدف از ایجاد این صفحه‌ها استفاده از دانش و تجربه انبوه موجود در بخش‌های مختلف بی‌بی‌سی برای کمک به خبرنگاران بی‌بی‌سی در گوشه و کنار جهان است تا بتوانند سبک نوشتن گفتاری بی‌بی‌سی را یکدست کنند و ترویج بدهند. این مطالب بر اساس آموزش‌های علیزاده طوسی در مورد نوشتن گفتاری تهیه شده است.

در هیچ زبانی در حیطه معنی اصلی و معنی‌های فرعی کلمه‌ها و همچنین معنی حقیقی و معنی‌های مجازی آن‌ها طرف‌گیری، جانب‌داری و تعصب وجود ندارد، اما شیوه کاربرد کلمه‌ها در جمله است که می‌تواند مفهوم جمله را طرف‌گیرانه، جانب‌دارانه، یا تعصب‌آمیز نشان بدهد. بنابر این نویسنده خبر یا گزارش باید در کاربرد زبان به نکته‌های زیر توجه داشته باشد:

  • در زبان فارسی، مثل هر زبان دیگر، کلمه‌هایی هست که مترادف دانسته می‌شوند، اما در واقعیت این کلمه‌ها، با اینکه در معنای خود به هم نزدیک است، با هم اندکی اختلاف معنی دارند و این چیزی است که در انگلیسی به آن "nuance" می‌گویند. همین "اختلاف جزئی در معنی" است که نویسنده باید به آن توجه داشته باشد و در هر موردی در انتخاب کلمه‌ای از کلمه‌های مترادف برای بیان مفهوم مورد نظر خود دقیق و محتاط باشد. یک مثل عامیانه هست که تا اندازه‌ای دلالت بر همین موضوع دارد. می‌گویند: "بنشین، بفرما، و بتمرگ، همه در عمل یکسان است، اما در معنی با هم خیلی فرق می‌کنند!"
  • همین موضوع دقت در انتخاب کلمه مناسب برای مفهوم مورد نظر، در ترجمه از زبان دیگر به فارسی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ممکن است که یک مترجم در ترجمه جمله‌‎ای با مراجعه به لغتنامه، مثلاً لغتنامه انگلیسی به فارسی، برای یک کلمه معنایی از معنی‌های مختلف را انتخاب کند که نویسنده چنان معنایی را در نظر نداشته است و به این ترتیب گفته او تحریف شود. به همین دلیل توجه مترجم باید بیشتر به مفهوم کلمه در جمله اصلی باشد و در میان معنی‌هایی که برای آن کلمه داده شده است، کلمه‌ای را انتخاب کند که بیان کننده نظر نویسنده متن یا گوینده سخن باشد.
  • با اینکه می‌توانیم متن خبر یا گزارشی را با رعایت بی‌طرفی کامل با کلمه‌ها و ترکیب‌های مناسب مفهوم‌های مورد نظر بنویسیم، باید توجه داشته باشیم که خواننده آن خبر یا گزارش آن را با لحنی کاملاً بی‌طرفانه بخواند، به این معنی که هیچ کلمه یا ترکیبی را با لحنی بیان نکند که آهنگ یا تکیه صدای او، احساس شخصی او را در ادای آن کلمه یا ترکیب نمایان کند. این را همه می‌دانیم که یک متن عاری از هرگونه طرفداری و جانبداری و تعصب را می‌توانیم طوری بخوانیم که شنونده به فراست دریابد که ما در چه موردهایی از آن متن جانبدار هستیم.

ورود کارمندان

لطفا صبر کنید تا ببینیم آیا به شبکه داخلی بی‌بی‌سی وصل هستید

متاسفانه نتوانستیم اتصال شما را پیدا کنیم

  • لطفا ببینید آیا به شبکه داخلی بی‌بی‌سی وصل هستید
  • لطفا ببینید آیا لینک واردشده شما درست است
بستن و ادامه

اتصال شما به شبکه باموفقیت تایید شد

بستن و ادامه