BBC navigation

Vén màn chính trị Bắc Hàn

Cập nhật: 16:30 GMT - thứ tư, 4 tháng 12, 2013

Ảnh hưởng của ông Chang Song-taek tới giới ưu tú của Bắc Hàn quá lớn khiến Kim Jong-un lo ngại?

Báo cáo từ Nam Hàn ẩn ý rằng Chang Song-taek, nhân vật cao cấp lâu năm và đầy ảnh hưởng thân cận với các lãnh đạo Bắc Hàn, có thể đã bị tước bỏ vị trí phó chủ tịch Ủy ban Quân sự.

Nếu tin này là đúng, bước phát triển này có thể cho thấy rằng Kim Jong-un, bị coi là lãnh đạo thiếu kinh nghiệm, sau gần hai năm lên cầm quyền có lẽ đã trở nên tự tin hơn và bắt đầu chứng tỏ quyền năng cá nhân cũng như chính trị bằng cách ít bị lệ thuộc hơn vào các cố vấn lão làng thân cận với cha ông, Kim Jong-il.

Cho tới giờ, chứng cớ về việc ông Chang bị cho nghỉ việc phần lớn dựa trên tuyên bố của hai thành viên cơ quan lập pháp Hàn Quốc sau một buổi cập nhật tin tức của Cơ quan Tình báo Quốc gia (NIS).

Theo tìm hiểu của NIS, mặc dù được cho là dựa trên “nhiều nguồn tin”, rất nhiều trong số đó vẫn dựa trên phép loại suy từ các báo cáo về hai cố vấn thân cận của ông Chang bị hành quyết trước dân chúng vào tháng 11 do các tội liên quan tới tham nhũng.

Đối lập với sự thay đổi các lãnh đạo cấp cao trước kia, chẳng hạn như lần bãi chức ông Ri Yong-ho, nhân vật cao cấp nhất của quân đội vào năm 2012, việc thay đổi vị trí của ông Chang vẫn chưa được xác nhận từ các nguồn quan chức Bắc Hàn, và cũng chưa có các báo cáo chứng thực từ truyền thông Trung Quốc.

Kiểm soát tập trung

Một nguyên do khác khiến ông Chang mất chức có thể vì sức khỏe bà Kim Kyung-hee ngày càng yếu

Ảnh hưởng của ông Chang đến từ tuổi tác và kinh nghiệm. Vị trí cao cấp mà ông nắm giữ trong quân đội, đảng và bộ máy an ninh, và mối quan hệ của gia đình ông với triều đại Kim – do hôn nhân của ông với bà Kim Kyung-hee, em gái ông Kim Jong-il và là cô của nhà lãnh đạo đương thời.

Nếu báo cáo của NIS là đáng tin (được khẳng định bởi ít nhất một phân tích gia cao cấp của ROK và là người từng đào tẩu từ Bắc Hàn), thì nó cho thấy một vài cách hiểu khác nhau.

Ảnh hưởng của Kim Kyung-hee có thể đã giảm, một phần là do sức khỏe yếu, thế nên khả năng bà bảo vệ cho vị trí của chồng cũng bị giảm bớt.

Chỉ mới mùa thu năm 2010 có ý kiến cho rằng bà Kim và chồng sẽ đóng vai trò người hướng dẫn cho Kim Jong-un, là người đương nhiên kế vị cha. Nhưng kiểu chế độ nhiếp chính này giờ đây có thể được thay thế bởi một hệ thống kiểm soát tập trung cụ thể hơn nhiều mà lãnh đạo mới đang tìm cách nhấn mạnh quyền lực độc tôn của mình.

Ông Chang từng không được ưa chuộng trong quá khứ. Ông từng tạm thời biến mất trước công chúng giữa năm 2004 và năm 2006 do bị cáo buộc là khoe khoang của cải quá nhiều, và lần biến mất này có vẻ sẽ lâu dài.

Cơ sở quyền lực

Ông Chang thường được coi là nhân vật cải cách kinh tế và có thể việc ông mất chức báo trước sự đảo ngược trong cải cách kinh tế.

Một giải thích nữa là vị lãnh đạo trẻ tuổi có thể đã tự tin hơn sau gần hai năm lên cầm quyền

Tuy nhiên, Kim Jong-un đã đưa ra một loạt tuyên bố hùng hồn trước đại chúng, nổi trội nhất là vào tháng 4/2012, nhấn mạnh cam kết riêng nhằm cải thiện tình hình kinh tế, và khó có khả năng ông rời bỏ lập trường này.

Ông Chang cũng có mối quan hệ thân thiết với Trung Quốc, từng có chuyến thăm Bắc Kinh vào tháng 8/2012.

Việc ông bị mất chức cũng có thể khiến Bắc Kinh khó chịu.

Tại Bắc Hàn, sự trung thành là chìa khóa của ảnh hưởng cá nhân và sự sống còn. Nên khó cho rằng ông Chang đánh liều vị trí của mình trong quá khứ bằng cách tỏ vẻ ủng hộ Trung Quốc quá đà.

Sự ra đi của ông lúc này này có thể phản ánh lo ngại từ phía Kim Jong-un (và những người gần gũi với ông) về sự đáng tin của ông Chang hay lo ngại rằng việc ông ta chiếm lấy tầm ảnh hưởng trong giới ưu tú cũng ngang như thiết lập một cơ sở quyền lực đối lập, thách thức quyền năng của ông Kim.

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.