Cho thuê lại nhà trợ cấp 'là lừa đảo'

  • 1 tháng 11 2013
Nhà council ở Elephant and Castle
Một khu nhà trợ cấp xã hội ở Elephant and Castle, nơi cũng có nhiều người Việt sinh sống

Những người cho thuê lại nhà trợ cấp xã hội ở Anh có thể bị khép tội lừa đảo với án tù và mức phạt hàng chục ngàn bảng.

Thời hạn để những người cho thuê nhà trợ cấp xã hội trái luật tự nguyện giao nộp lại nhà ở London vừa kết thúc.

Chương trình Key Amnesty (khoan hồng nếu trao trả chìa khóa) kéo dài hai tháng nhắm tới những đối tượng được hưởng nhà trợ cấp đang cho thuê lại một phần hoặc toàn bộ nhà mà họ đang ở, trước khi áp dụng luật mới về lừa đảo trong thuê nhà.

L uật mới ban hành và sửa đổi có hiệu lực từ ngày 15/10/2013 về chống lừa đảo trong việc thuê nhà đất với mức phạt cao nhất có thể lên tới 50.000 bảng Anh và hai năm tù giam.

Ước tính có khoảng 160.000 trường hợp cho thuê lại nhà xã hội ở Anh, trong khi hàng năm quỹ dành cho nhà ở xã hội thu được từ thuế do dân đóng là khoảng 5 tỉ bảng, và chi phí từ phía chính quyền các quận có thể lên tới 900 triệu bảng Anh.

Ngoài tài chính, nhiều nhà ở xã hội cũng bị biến thành nơi tập trung nhiều vấn đề xã hội khác như “sản xuất/trồng ma túy, làm nhà chứa, chứa chấp lao động tình dục trái phép, lừa đảo tài chính và nhân dạng, và các hoạt động chống phá xã hội," theo điều tra của G15, tổ chức của các hiệp hội về nhà ở tại London.

Một người Việt Nam giấu tên sống ở London, từng thuê nhà xã hội từ một người Việt khác, nói với BBC rằng, những người chủ cho thuê không phải là không biết mình làm trái luật, "nhưng chừng nào người ta còn lách luật được thì người ta cứ làm".

“Hồi đầu năm 2012, có luật mới thì người ta đuổi gia đình tôi ra khỏi nhà, và nói có hai tuần để đi tìm chỗ mới.”

“Thuê nhà council (nhà trợ cấp xã hội) rẻ hơn nhiều lắm, nhưng mà sau lần bị đuổi đấy thì gia đình tôi đi thuê nhà tư nhân chứ không thuê nhà council nữa.”

Được biết, ngôi nhà mà gia đình từng thuê là của một người Việt Nam sống trong một nhà trợ cấp xã hội khác.

Tuy nhiên, theo một nguồn tin khác nói với BBC, đang tìm thuê nhà cho người thân sang thăm London trong thời gian ngắn, vẫn có nhiều người Việt khác sẵn sàng cho thuê lại nhà trợ cấp xã hội, nhưng phần lớn đều dặn là 'thích cho thuê lâu dài hơn thuê ngắn hạn'.

'Lừa dối hệ thống'

Bộ trưởng phụ trách về các vấn đề nhà ở Grant Shapps từng phát biểu khi đưa ra dự thảo luật này rằng, nhiều người đang lừa dối hệ thống để kiếm hàng ngàn bảng bằng cách cho thuê nhà ở xã hội bằng với giá thị trường, trong khi rất nhiều người khác không có nhà ở.

Theo luật mới, hầu hết hợp đồng trợ cấp nhà xã hội đều không cho phép cho thuê lại phòng hay toàn bộ nhà dưới bất kỳ hình thức nào.

Trước đây, việc cho thuê lại nhà xã hội không được coi là phạm tội.

Nay hai trường hợp vừa được bổ sung vào ‘Tenancy Fraud’ [Lừa đảo trong thuê nhà] là người đang thuê hay sắp hết hạn thuê cho thuê lại toàn bộ hay một phần của căn nhà và không ý thức được đây là hoạt động trái với cam kết thuê nhà.

Trường hợp thứ hai nghiêm trọng hơn, là người thuê nhà không trung thực, vi phạm điều khoản trong hợp đồng thuê nhà, cho thuê lại mà không có giấy phép, và ngôi nhà cho thuê lại đó không còn là nơi ở chính hay nơi ở duy nhất của họ.

Tuy nhiên, để luận tội được trường hợp đầu tiên, người ta chỉ cần chứng minh được người cho thuê lại không tuân thủ hợp đồng nhà xã hội, còn với trường hợp thứ hai, người ta phải chứng minh được có sự gian trá, không trung thực.

Mức phạt ở trường hợp đầu là 5.000 bảng, và trường hợp thứ hai có thể lên tới 2 năm tù và/hoặc 50.000 bảng. Tòa cũng có thể yêu cầu người cho thuê lại phải nộp phí ‘lợi nhuận’ mà tòa thấy phù hợp.

Tuy nhiên, theo phân tích của báo The Guardian, luật mới vẫn có nhiều điểm chưa rõ về quá trình thực thi, và liệu luật này có giúp được cho các chủ nhà xã hội (thường là các hiệp hội về nhà ở) tránh được việc người thuê nhà cho thuê lại nhà trái phép hay không.

Kiểm tra bất ngờ

Người Việt trốn trong xe tải để vào Anh
Chưa có con số chính xác về người Việt Nam sống ở Anh, do tình trạng buôn người và nhập cư bất hợp pháp

Các quận cũng sẽ có nhiều quyền và hỗ trợ hơn cho điều tra lừa đảo trong thuê nhà, trong đó có việc có thể nhận thông tin từ các ngân hàng và các công ty cung cấp điện, nước, khí đốt.

Chẳng hạn như quận Camden đã có các nhóm chuyên đi kiểm tra các nhà ở xã hội mà không báo trước, ngay sau khi chương trình tự nguyện giao nộp chìa khóa kết thúc.

Bộ trưởng Shapps cho rằng, các vấn đề xã hội do tình trạng cho thuê lại nhà trái phép gây ra rất rộng lớn, và rằng “những kẻ lừa đảo này phải trả giá...

“Trong khi những người lừa đảo kiếm chác được hàng nghìn bảng nhờ cho thuê lại nhà, vốn trao cho họ với ý tốt, thì đáng ra một gia đình khác đã có thể có chỗ nương thân,” ông Shapps phát biểu hồi đầu năm 2012, khi đưa ra dự thảo luật này.

Số liệu năm 2012 cho thấy, có ít nhất 1.8 triệu gia đình ở Anh và xứ Wales đang chờ được chính phủ cấp nhà.

Theo số liệu năm 2011, có khoảng 29.000 người Việt Nam chính thức sống ở Anh, thế nhưng con số này được cho là vẫn chưa chính xác (theo Guardian), vì Việt Nam không được ONS (Văn phòng số liệu quốc gia) xếp vào 60 quốc tịch phổ biến nhất tại Anh, với Columbia là nhóm thứ 60, chỉ có 13.000 người.

Tuy nhiên, theo con số từ học viện ngoại giao Việt Nam năm 2012, có 40.000 người Việt ở Anh.

Nhiều báo ở Anh cho rằng, con số thực phải lên tới hàng trăm ngàn, trong đó nhiều người sống chui lủi, không rõ xuất thân, làm việc bất hợp pháp.

Theo tổ chức từ thiện Refugee Action, người Việt Nam vẫn sống tập trung đông đúc ở các khu nhà trợ cấp xã hội.

Tin liên quan