Lo ngại chảy máu chất xám ở Ai Cập

  • 10 tháng 7 2013
Gia đình bà Nabila Hamdy
Bà Nabila quyết định rời Ai Cập để có được sự bình yên

Sau khi Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak bị lật đổ năm 2011, nhiều người trong giới trung lưu trở nên bất bình với những dịch vụ căn bản như giáo dục và an ninh - một số thậm chí đã quyết định di cư. Đây là nhóm mà tài năng của họ có vai trò quan trọng đối với tương lai kinh tế của đất nước.

Tay đẩy hai cô con gái sinh đôi trên đu quay trong vườn, Nabila Hamdy cười rạng rỡ.

Với ngôi nhà rộng, bốn đứa trẻ khỏe mạnh và một osin giúp trông con, cô biết cô có nhiều lý do để thỏa mãn.

Nhưng một trong những lý do khiến cô hạnh phúc là cô sắp bỏ lại phía sau ngôi nhà, khu vườn, osin (đó là còn chưa kể tài xế riêng) để bắt đầu cuộc sống mới tại Anh với chồng, phi công dân sự Mohamed cùng các con Zeina, Zein, Aisha và Fatma.

"Chồng tôi muốn đi từ 10 năm nay rồi nhưng tôi vẫn nói 'Không, không, đây là Ai Cập, là nhà," cô Nabila, 36 tuổi, nói.

"Tôi rất tự hào về Ai Cập, nhưng kể từ cuộc cách mạng 2011 tới nay, mọi thứ đều tệ, rất tệ.

"Không thấy cảnh sát, không có cảm giác an ninh, an toàn.

"Tôi thấy sợ và đây là điều đáng sợ."

Thay đổi lối sống

Cuộc dọn nhà sang Anh, nơi vợ chồng Nabila đã có sẵn nhà, đã gần hoàn tất vào thời điểm cuộc tranh giành quyền lực mới nhất ở Ai Cập khiến ông Mohammed Morsi bị buộc phải rời chức tổng thống.

Và dù Nabila căm ghét điều mà cô coi là những thay đổi trong xã hội dưới chính phủ do Huynh đệ Hồi giáo dẫn đầu, nhất là cảm giác phụ nữ bị coi như công dân hạng hai, gia đình đã quyết định ra đi từ trước khi có sự hoán đổi quyền lực.

"Tôi sẽ không có lối sống như hiện nay, sẽ không có người giúp việc như tôi vẫn quen có," Nabila nói.

"Nhưng tôi sẽ có thể đảm bảo rằng các con tôi sẽ có thể an toàn trên phố, các con gái tôi sẽ được tôn trọng.

"Tôi rất may mắn có cơ hội này và dù rằng tôi yêu nước tôi, nhưng tôi yêu các con tôi hơn."

Thay đổi xã hội

Gia đình cô Nabila là lớp trên của một nhóm rộng lớn ở Ai Cập được coi là tầng lớp trung lưu.

Khó có thể đưa ra con số chính xác và mặc dù một số người Ai Cập đang hồi hương, Nabila không phải là người duy nhất bỏ nước ra đi.

Kinh tế gia Angus Blair, chủ tịch Viện Signet có trụ sở ở Cairo nói: "Chúng tôi nghe nói xu hướng chảy máu chất xám rất rõ rệt trong mùa hè này."

"Đó là những người thuộc tầng lớp trung lưu và không thích những thay đổi đang diễn ra trong xã hội - sự thiếu vị tha ngày càng gia tăng và có lẽ là sự can thiệp vào cách sống của họ."

Ông Blair dẫn báo cáo từ một trường tư rằng 200 trong số 1.500 học sinh Ai Cập của trường đã không đăng ký nhập học trong mùa thu.

Một trong những lý do có thể là các bậc phụ huynh thay đổi quyết định trong lúc lạm phát đang ở hai con số nhưng ông Blair tin rằng lý do khác là chuyện các gia đình trung lưu bỏ đi.

"Tôi nghĩ đây là điều thật đáng tiếc vì Ai Cập cần tới những doanh gia và những người đưa ra một số quyết định trong xã hội," ông Blair nói.

Ông Saber và hai con
Ông Saber vẫn đang trả tiền cho con học trường tư cho dù chi phí cho sinh hoạt của gia đình đã tăng 30%.

Chính giới trung lưu thất vọng đã có mặt trong số hàng trăm ngàn người biểu tình trên khắp Ai Cập trong tuần trước khiến ông Mohammed Morsi cuối cùng bị buộc phải ra đi.

Chuyện ông Morsi rời ghế tổng thống là tin vui đối với ông Samir Abdel Aziz Saber, người sống với vợ và ba con trong một căn hộ ở ngoại ô Cairo bụi bặm nơi các chú lừa sánh vai với xe hơi trên đường phố.

Dù điều kiện sống và thu nhập của ông kém xa gia đình cô Nabila, ông vẫn xem mình thuộc giới trung lưu.

Hiện ông vẫn đang cố để hai cậu con lớn nhất Hassan và Said học trường tư dù ông chật vật mới trả được học phí giữa lúc lương gần như không đổi còn giá sinh hoạt tăng 30%.

Ngồi trên sofa giúp hai cậu con trai làm bài tập về nhà, ông thừa nhận rằng một trong những cách kiếm tiền là ra nước ngoài tìm việc.

Nhưng vì ông không đủ khả năng để mang cả gia đình theo, ông sẽ không nằm trong phong trào bỏ nước ra đi tìm cuộc sống tốt đẹp hơn của giới trung lưu Ai Cập.

"Tôi muốn được gần các con tôi khi chúng lớn," ông Samir nói.

"Tôi phải ở bên các con và dù đất nước có ổn hay không tôi vẫn phải ở bên cạnh các con.

"Nếu tôi nghĩ về chuyện đi nơi nào khác, với tôi nó giống như sự bỏ chạy."