BBC navigation

Người Cuba khóc 'đồng chí Chavez'

Cập nhật: 14:50 GMT - thứ sáu, 8 tháng 3, 2013

Cờ tại các công sở được hạ thấp để tưởng nhớ Chavez

Cuba đang để tang Tổng thống Venezuela Hugo Chavez như một lãnh tụ của nước mình. Tất cả các lá cờ treo trên các tòa nhà công sở đã được hạ xuống trong vòng ba ngày, âm nhạc trong các quán bar và nhà hàng đều đã được tắt hết.

Hôm thứ Sáu, quân đội sẽ bắn 21 loạt súng tưởng niệm từ pháo đài Havana.

Truyền hình quốc gia Cuba tràn ngập các hình ảnh một Chavez trẻ trung, khỏe mạnh giữa đám đông người ngưỡng mộ, ôm choàng các ủng hộ viên, còn phần trên đầu trang báo của Đảng Cộng sản nước này, Granma, nay in màu đen thay vì đỏ như thường lệ.

"Ông là một người bạn lớn của Cuba, ông đã giúp chúng tôi rất nhiều," Eduardo Leon, người chào bán các ấn bản màu đen của báo Granma tại một góc đường phố rải sỏi, giải thích. "Ông ấy thân thiết với Fidel và Raul [Castro]. Cuba sẽ nhớ ông ấy như nhớ một người con của mình."

Mối quan hệ khăng khít giữa ông Chavez của Venezuela và Castros của Cuba là lý do khiến ở đây người ta đau buồn và cả quan ngại về tương lai trước cái chết của Chavez.

Tại Havana, hôm thứ Năm hàng ngàn người đã xếp hàng dài tại Quảng trường Cách mạng rộng lớn của thành phố, kéo dài qua cả tấm hình đầy tính biểu tượng Che Guevara và ngoằn ngoèo quanh góc phố.

Họ đến để tỏ lòng tiếc thương tại nơi tấm hình ông Chavez được đặt giữa những bó hoa và có lính danh dự đứng gác.

Nhiều người được chở bằng xe buýt tới từ các công ty quốc doanh.

Dòng người di chuyển nhanh chóng và đây đó có người khóc. Nhưng rõ ràng những người tới đây đều thể hiện sự buồn bã thực sự.

"Tất cả nhân dân Cuba đều rất yêu mến Hugo Chavez," Asela nói. "Ông ấy không chỉ là nhà lãnh đạo của Venezuela, mà còn của thế giới."

Hugo Chavez được coi là người kế thừa cách mạng của Fidel Castro, tuy yểu mệnh hơn

"Đối với chúng tôi, ông Chavez là người Cuba. Ông ấy cũng là một người đồng chí, giống như Fidel, như Raul," Pedro Pedroso nói.

Kế thừa cách mạng

Những người khác có mặt thì ca ngợi đường lối chính trị "chống chủ nghĩa đế quốc" của nhà lãnh đạo Venezuela, thương hiệu vốn ban đầu thuộc về Fidel Castro; họ ca ngợi việc ông Chavez tập trung giúp đỡ người nghèo và mơ ước xây dựng một khối Mỹ Latin mạnh mẽ, đoàn kết.

Ông là người kế thừa cách mạng của Fidel - người "cha" đau yếu nay 86 tuổi vẫn đang sống trong lúc ông đã mất - và liên minh chính trị đó đã đem lại những lợi ích cho Cuba.

Khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991, đời sống kinh tế của Cuba đột ngột bị cắt viện trợ, để lại những hậu quả nghiêm trọng: mất điện, thiếu lương thực, không có nhiên liệu.

Cuba vật lộn qua được những khó khăn to lớn của thời kỳ được biết đến như "Giai đoạn Đặc biệt" nhờ rất nhiều vào sự giúp đỡ của Chavez.

Hai thập niên trôi qua, Cuba có được hai phần ba lượng dầu cần thiết từ Venezuela với giá cực kỳ ưu đãi. Các kinh tế gia cho rằng hòn đảo trả tiền mua dầu bằng công sức của chừng 40.000 bác sỹ, huấn luyện viên thể thao thuộc biên chế nhà nước và các cố vấn quân sự.

Cuba được hưởng lợi hầu hết là về tài chính, nhưng ngành y tế nước này đã tập trung giúp đỡ Chavez thực hiện dự án xã hội chủ nghĩa của mình ở Venezuela, đem dịch vụ y tế đến cho người nghèo, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa.

"Chúng tôi đã dựa rất nhiều vào Venezuela, giống như từng dựa vào Liên Xô hồi trước. "

Orlando Ochoa, ông bầu âm nhạc

Vì vậy, tuyên bố chính thức được đưa ra ở nước này về cái chết của Tổng thống Chavez đã ca ngợi "lòng quảng đại phi thường" của ông, đặc biệt là trong những năm 1990 đầy khó khăn.

Trước khi tới Havana để có đợt phẫu thuật cuối cùng, Hugo Chavez đã tỏ tín hiệu coi Nicolas Maduro là người kế nhiệm mình. Là một người được biết đến nhiều ở Cuba, ông đã dành rất nhiều thời gian tới đây trong thời gian ông Chavez tới Cuba trị bệnh lần cuối.

Nhưng đối thủ tranh cử của ông sẽ là Henrique Capriles, người năm ngoái tuyên bố sẽ chấm dứt dòng chảy 'dầu miễn phí' từ Venezuela ra cho các nước đồng minh.

Không lạ gì khi có người Cuba đang hy vọng vào sự tiếp nối chính trị tại Caracas.

"Nếu Maduro là Tổng thống, chúng tôi sẽ ổn," ông Orlando Ochoa, một ông bầu âm nhạc, nói.

"Chúng tôi đã dựa rất nhiều vào Venezuela, giống như từng dựa vào Liên Xô hồi trước. Tôi không nghĩ rằng chúng tôi sẽ phải đối mặt với một Giai đoạn Đặc biệt khác. Tôi hy vọng là không. Tuy nhiên, tình hình này có thể ảnh hưởng đến chúng tôi," ông nói.

Tiến bộ về kinh tế

Các kinh tế gia quốc doanh của Cuba nói rằng hòn đảo này nay có thể đối phó với tình hình xấu một cách tốt hơn so với thời thập niên 1990.

Hàng ngàn người Cuba đã tới xếp hàng ở nơi tưởng niệm Hugo Chavez

"Tất nhiên là Venezuela rất quan trọng đối với Cuba - có lẽ 35% nền kinh tế của chúng tôi là có liên hệ với họ - nhưng chúng tôi đang cố gắng đa dạng hóa nền kinh tế của mình, các đối tác của mình," Juan Triana nói với BBC trong một cuộc phỏng vấn gần đây.

"Hồi thập niên 1990, chúng tôi chỉ có đường và Liên Xô," ông nói. "Chúng tôi đã phát triển rất nhiều trong 20 năm qua: công nghệ sinh học, viễn thông, du lịch - chúng tôi nay có những cỗ máy khác nhau cho nền kinh tế."

Tiến trình đó có vẻ như đang được tăng tốc do sự thúc đẩy từ những bất ổn tại Caracas. Sự phát triển cho đến nay vẫn là chậm chạp trong lĩnh vực tư nhân ở quốc gia cộng sản Cuba cũng đang được đẩy nhanh.

"Tôi lo ngại về tình hình ở Venezuela như bất kỳ người Cuba nào khác, nhưng tôi tin rằng chúng tôi sẽ trụ vững," Juan Triana nói thêm.

Tuy có quan hệ khăng khít với Hugo Chavez nhưng Fidel Castro vẫn chưa bình luận gì về cái chết của ông, tính đến đêm thứ Năm. Fidel đã bị ốm bệnh và yếu ớt từ vài năm nay.

Nhưng hôm thứ Năm, em trai ông là Raul đã tới thăm nơi tưởng niệm Chavez ở phía đông Cuba.

"Quý vị có thể nói về Chavez trong nhiều ngày," Chủ tịch Cuba nói sau khi đặt một bông hồng trắng dưới tấm hình ông Chavez tại Santiago.

"Nhưng điều quan trọng nhất là ông ấy chiến thắng, bất diệt," ông nói và tuyên bố rằng Chavez đã "bước vào cánh cửa lớn của lịch sử".

"Thật là buồn, bởi Chavez đã ủng hộ chúng tôi trong thời khắc khó khăn nhất và chúng tôi đã có mối quan hệ thân thiết với Venezuela," Rafael Hernandez, người có mặt trong những con phố không tiếng nhạc đầy bất thường ở Old Havana, nói.

Mọi dàn âm thanh đang được tắt đi cho đến thứ Bảy.

"Mọi thứ nơi đây đã thay đổi với Chavez. Nay, nó sẽ phụ thuộc vào chính phủ Venezuela và các quyết định của họ," ông nói.

"Chúng tôi là người Cuba, cho nên chúng tôi luôn lo ngại - mà nay thì còn lo hơn trước."

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.