BBC navigation

"Khi tăng trưởng cần hơn cuộc sống"

Cập nhật: 22:20 GMT - chủ nhật, 27 tháng 1, 2013

Tình trạng ô nhiễm không khí tại Bắc Kinh đã lên tới mức nguy hiểm, nhưng việc làm sạch không phải dễ, bởi nó còn phụ thuộc vào mức độ ưu tiên giữa chất lượng cuộc sống với việc tăng trưởng kinh tế.

Mỗi sáng khi thức dậy, tôi dừng lại một chút trước tấm rèm và biết rằng những gì mình nhìn thấy qua cửa sổ sẽ là những gì mình có trong cả ngày hôm đó.

Tôi không xem thời tiết mà muốn biết chính xác tình trạng ô nhiễm trong ngày sẽ tệ đến mức nào. Vào một số buổi sáng, mọi thứ trông thật kinh khủng. Tựa như cả thành phố là một khu vực dành riêng cho người hút thuốc lá, với mảng màu vàng ám chất nicotine trên bầu trời.

Tháng này, tình trạng ô nhiễm ở Bắc Kinh đã đi từ mức độ tệ tới… nguy hiểm.

Độ ô nhiễm không khí đã vượt qua mức mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá là nguy hiểm. Nhưng phải nói ngay, là tôi thực ra đang có mặt trên hòn đảo Hải Nam chan hòa nắng, hít thở khí biển trong lành trong lúc bầu khói bụi tấn công thủ đô.

Ở Bắc Kinh, các bệnh viện đầy người, cả già lẫn trẻ. Họ đến vì bị các vấn đề hô hấp. Người dân được cảnh báo là nên ở trong nhà. Các đường phố của thủ đô yên ắng một cách bất thường.

Doanh số bán máy lọc khí gia đình và khẩu trang tăng vọt, một số nơi còn cháy hàng. Thậm chí với một thành phố vốn đã quen với tình trạng ô nhiễm thì đây vẫn là vấn đề khẩn cấp.

Sau khi tôi trở lại thủ đô, quý vị vẫn có thể ngửi thấy mùi ô nhiễm, nhìn thấy sự ô nhiễm. Và do đó, giới chức không còn có thể chối cãi được nữa.

"Vẫn có hàng trăm triệu người Trung Quốc muốn sở hữu chiếc xe hơi đầu tiên, chiếc máy lạnh đầu tiên, thậm chí chiếc tủ lạnh đầu tiên của đời mình. Ai sẽ là người chịu từ chối chúng, giấc mơ của họ?"

Trong nhiều năm, họ đã tìm cách che giấu. Chính phủ thường làm giảm nhẹ độ nghiêm trọng của tình trạng ô nhiễm tại thủ đô, nói đó chỉ là sương muối bất chấp những bằng chứng hiển nhiên cho thấy điều ngược lại.

Quan điểm đó không thể giữ mãi được, và sau áp lực từ dân chúng, giới chức đã áp dụng các máy đo ô nhiễm mới hồi đầu năm nay.

Việc sử dụng máy đo bị tác động từ việc Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Bắc Kinh công bố chỉ số đo chất lượng không khí hàng giờ, điều mà trước đây giới chức lên án là “sự can thiệp của nước ngoài”.

Và do đó, khi khói bụi tấn công, truyền thông nhà nước – lần đầu tiên trong vấn đề này - đã tiến hành đo đạc.

Câu chuyện về ô nhiễm dẫn đầu trong bản tin thời sự buổi tối quan trọng trên truyền hình Trung Quốc. Ngay cả Nhân dân Nhật báo – cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản – cũng chạy dòng tin với câu hỏi “Bầu không khí của chúng ta đang bị trục trặc sao vậy?”

Câu trả lời trực tiếp là: rất nhiều. Các vấn đề xuất phát từ sự phát triển nhanh chóng, với quy mô chưa từng có trong lịch sử Trung Quốc.

Việc tăng trưởng được thực hiện bằng mọi giá, dẫn tới tình trạng xuống cấp môi trường rộng khắp.

Các nhà máy nhiệt điện cung cấp điện cho các nhà máy trên cả nước, cung cấp nhiệt cho hàng trăm triệu gia đình, nhưng cũng xả khí độc vào không khí.

Chỉ riêng tại Bắc Kinh, năm triệu xe hơi chạy trên đường phố - một hình ảnh minh chứng cho sự thịnh vượng ngày càng tăng của đất nước. Nhưng những xe cộ này cũng là một dấu hiệu cho thấy Trung Quốc không ứng phó được với các vấn đề về môi trường.

Lượng xe cộ dày đặc cũng góp phần làm ô nhiễm bầu không khí Bắc Kinh

Không chỉ chất lượng không khí. Cả các sông hồ, các nguồn nước ngầm của Trung Quốc cũng bị ô nhiễm nặng nề bởi ngành công nghiệp vốn chỉ bị kiểm soát lơi lỏng. Hầu như chả có ai ở Bắc Kinh tin vào chất lượng nước lấy ra từ vòi chảy.

Như vậy, có lẽ là, chỉ có lẽ thôi, Màn khói Khổng lồ ở Bắc Kinh trong những ngày gần đây sẽ đánh dấu một bước chuyển biến. Một thời điểm mà người Trung Quốc nói: “Quý vị biết đấy, quá đủ rồi. Chúng ta cần đặt chất lượng cuộc sống lên trên việc tăng trưởng kinh tế.”

Trong những tháng gần đây, đã có các cuộc biểu tình ở quy mô lớn phản đối việc xây dựng một số nhà máy ở các thành phố. Dần dần, đang có một đám đông phản-đối-việc-hành-động-sau-lưng đang nổi lên tại Trung Quốc.

Nhưng sự thay đổi cực kỳ to lớn thì khó có thể xảy ra, ít nhất là vào lúc này. Tăng trưởng kinh tế vẫn là ưu tiên hàng đầu của chính phủ. Không có nó, giới chức sẽ lo lắng về sự bất ổn với việc nhiều người bị thất nghiệp.

Vẫn có hàng trăm triệu người Trung Quốc muốn sở hữu chiếc xe hơi đầu tiên, chiếc máy lạnh đầu tiên, thậm chí chiếc tủ lạnh đầu tiên của đời mình. Ai sẽ là người chịu từ chối chúng, niềm mơ ước của họ?

Vì lý do đó, không khí sạch nhiều khả năng vẫn là thứ hiếm có ở Bắc Kinh trong những năm tới. Một số nhà giàu Trung Quốc đang đưa con cái sang sống ở Canada hoặc Úc.

Nhưng với hầu hết mọi người, đó không phải là điều họ có thể lựa chọn.

Còn với tôi, sau hai năm rưỡi sống ở đây, tôi đã đặt mua chiếc máy lọc khí đầu tiên. Và nay tôi cũng đeo khẩu trang khi ra đường, đạp xe đi làm. Mỗi buổi sáng, trước khi vén rèm cửa, tôi lại dừng một chút và hy vọng là làn gió sẽ thổi bạt thứ không khí ô nhiễm đi.

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.