Giải Nobel không thoát khỏi chính trị

Cập nhật: 11:30 GMT - thứ hai, 10 tháng 12, 2012

Mạc Ngôn bị các nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc chỉ trích dữ dội về điều được cho là sự mơ hồ đạo đức đối với sự cai trị độc tài của cộng sản Trung Quốc

Lịch sử 100 năm giải Nobel luôn đầy những tranh cãi, mà có vẻ như đặc biệt là khi có Trung Quốc tham dự.

Giải Nobel hòa bình được trao cho nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng, Đức Đạt Lai Lạt Ma 14, và cho nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba khiến Trung Quốc rất khó chịu, trong lúc giải Văn chương cho Cao Hành Kiện, một nhà văn Trung Quốc sống ở Pháp, thì hiếm khi được giới chức Trung Quốc nhắc tới.

Sau khi nhà văn Mạc Ngôn của Trung Quốc giành được giải Nobel Văn chương năm 2012, các nhà bất đồng chính kiến chính trị Trung Quốc đã hướng mũi dùi chỉ trích dữ dội vào ông, liên quan tới điều được cho là sự mơ hồ về đạo đức của ông đối với sự cai trị độc tài của cộng sản Trung Quốc.

Một số người thậm chí còn cáo buộc chính Ủy ban Nobel là đã phản bội chủ nghĩa lý tưởng nhân văn của mình.

Mạc Ngôn bắt đầu tuần lễ Nobel tại Stockholm với cuộc tranh cãi quanh những bình luận của ông về vấn đề tự do ngôn luận tại Trung Quốc, về người được trao giải Nobel đang bị giam cầm Lưu Hiểu Ba, và về chuyện kiểm duyệt truyền thông tại Trung Quốc.

Mạc Ngôn đã có bình luận trở thành thương hiệu riêng về điều trước nay vẫn được gọi là thiếu tự do ngôn luận tại Trung Quốc, khi ông nói với một nữ phóng viên Mỹ rằng nếu phóng viên này có thể đọc được tiếng Trung và xem các trang mạng internet Trung Quốc, bà ấy sẽ thay đổi quan điểm về chủ đề thiếu tự do ngôn luận ở nước này.

Trong buổi họp báo được tổ chức tại Viện Hàn lâm Thụy Điển ngày 06/12, Mạc Ngôn đã so sánh việc kiểm duyệt truyền thông với việc soi chiếu kiểm tra an ninh an toàn tại sân bay. Ông nói rằng không một quốc gia nào hoàn toàn tự do trong việc kiểm duyệt truyền thông, và các nước chỉ khác nhau về phương pháp và mức độ kiểm duyệt mà thôi.

Mạc Ngôn cũng nhấn mạnh đến tính độc lập của ông từ bất kỳ áp lực nào, khi đề cập tới việc ông từ chối ký bản kiến nghị đã có hơn 130 người đoạt giải Nobel tham gia, theo đó kêu gọi chính phủ Trung Quốc thả ông Lưu Hiểu Ba.

Việc ông Lưu Hiểu Ba được trao giải Nobel Hòa bình năm 2010 khiến nhà cầm quyền Trung Quốc giận dữ

Nhưng những người chỉ trích ông vạch ra rằng sự độc lập của Mạc Ngôn không phải là độc lập khỏi đảng cộng sản Trung Quốc, và rằng ông là một cộng tác viên của chính phủ độc tài.

Khi Mạc Ngôn có bài thuyết trình Nobel hôm 7/12 và nhận được những tràng pháo tay từ khán phòng chật kín người ở Viện Hàn lâm Thụy Điển, một nhà văn độc lập của Trung Quốc là Mạc Lị (không có quan hệ họ hàng gì với ông Mạc Ngôn) và những người bạn Thụy Điển của bà đã phân phát tờ rơi bên ngoài hội trường cho khách tham dự, với nội dung công kích Ủy ban Nobel về việc trao giải thưởng văn chương năm 2012 cho Mạc Ngôn.

Bà lập luận rằng làm như vậy, ủy ban đã nâng Mạc Ngôn lên tầm vĩ đại một cách không xứng đáng, và do đó đã phản bội lý tưởng nhân văn của giải Nobel.

Trong khi các hoạt động đang tiếp tục diễn ra trong tuần lễ Nobel ở Stockholm, công chúng Thụy Điển thể hiện sự quan tâm thường lệ đối với các tác phẩm đoạt giải Nobel văn học năm nay, và một số ít người cũng nhận biết về cuộc tranh cãi nảy lửa quanh Mạc Ngôn trong những người Trung Quốc.

Tuy nhiên, một cuộc tranh luận có liên quan đã thu hút được sự chú ý từ nhiều người Thụy Điển.

Đảng hữu khuynh

Sverigedemokraterna, được biết đến với lập trường chống nhập cư, đã giành được 5,7% số phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2010 và chiếm được 20 ghế trong quốc hội. Cuối năm đó, Quỹ Nobel đã ra quyết định cấm đảng này tham dự Tiệc Nobel.

Năm nay, tin tức về việc Mạc Ngôn được chọn trao giải Nobel văn chương đã gây ra cuộc tranh cãi về lệnh cấm được đưa ra từ hai năm trước.

Một số người Thụy Điển chỉ ra sự trớ trêu khi một đảng phái tham gia tiến trình dân chủ Thụy Điển thì bị cấm dự Tiệc Nobel, còn một thành viên đảng cộng sản Trung Quốc vốn không có dân chủ thì lại được trao giải thưởng Nobel và vinh danh trong bữa tiệc.

Margreta Edstrom, người phân phát tờ rơi cùng bà Mạc Lị và phản đối chống lại Ủy ban Nobel trong việc ra quyết định trao giải văn chương năm nay. chỉ ra rằng cuộc tranh luận trên đài gần đây về tiêu chuẩn kép mà Ủy ban Nobel áp dụng đối với Sverigedemokraterna và với Mạc Ngôn đã khiến cho đảng này thắng điểm và giành được thêm sự ủng hộ từ công chúng.

Thêm về tin này

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.