Asean chưa ký được hiệp ước phi hạt nhân

Cập nhật: 09:18 GMT - thứ ba, 10 tháng 7, 2012
Các ngoại trưởng Asean tại cuộc gặp ở Phnom Penh

Asean mong muốn phi hạt nhân hóa khu vực của mình

Các cường quốc sở hữu vũ khí hạt nhân chưa ký vào một nghị định thư thành lập khu vực không có vũ khí hạt nhân ở Đông Nam Á do họ còn có những e dè, nhật báo The Nation của Thái Lan dẫn lời ngoại trưởng nước này Surapong Towichukchaikul cho biết.

Các cường quốc hạt nhân bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Anh lẽ ra sẽ ký nghị định thư này khi các đại diện của họ tham dự hội nghị bộ trưởng ngoại giao của khối Asean trong tuần này ở Phnom Penh.

Tuy nhiên, gần đến khi hội nghị diễn ra thì các nước này mới đánh tiếng với Asean rằng họ sẽ không ký do những lo ngại về quyền và chủ quyền của họ ở các khu vực được đánh dấu là ‘phi hạt nhân’.

Quan ngại chủ quyền

Trung Quốc, một láng giềng sát bên của Asean, đã bày tỏ quan ngại cụ thể rằng khu vực phi hạt nhân có thể ảnh hưởng đến chủ quyền lãnh thổ, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của họ.

Nga thì lo ngại về quyền của tàu bè và máy bay nước ngoài được đi vào khu vực phi hạt nhân trong khi Pháp và Anh thì chưa đồng tình về cách xác định bản thân khu vực phi hạt nhân.

The Nation cho biết các quan chức Asean đã cố gắng làm rõ và điều chỉnh một số điểm trong nghị định thư để giải tỏa mọi quan ngại của các cường quốc. Tuy nhiên một số yêu cầu của họ ảnh hưởng đến nội dung cốt lõi của hiệp ước thì không thể nào chỉnh sửa.

Ngoại trưởng Surapong được dẫn lời trên The Nation nói rằng Asean có thể sẽ ra thông cáo chung trong đó khẳng định ý muốn xây dựng một nghị định thư về khu vực phi hạt nhân để duy trì mối quan hệ hợp tác giữa khối và các cường quốc hạt nhân.

Ngoài ra khối này cũng sẽ có một biên bản ghi nhớ với Trung Quốc để làm rõ những quan ngại về chủ quyền, ông Surapong cho biết.

Các quốc gia Asean đã ký hiệp ước thành lập khu vực phi hạt nhân vào năm 1995 với mục tiêu không phát triển, sản xuất, tìm cách có được, sở hữu, kiểm soát hay chứa chấp vũ khí hạt nhân cũng như không thử hay sử dụng loại vũ khí này bất cứ ở đâu bên trong và cả bên ngoài khu vực mà hiệp ước quy định.

Khu vực phi hạt nhân này bao gồm các lãnh thổ, thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của các nước ký kết.

Asean đã đàm phán với các cường quốc hạt nhân từ rất lâu để mời họ tham gia vào ký kết vào hiệp ước này.

Kêu gọi kiềm chế

Biển Đông trong khu vực Đông Nam Á

Asean sẽ kêu gọi các bên tranh chấp trên Biển Đông kiềm chế tối đa

Bên cạnh vấn đề hạt nhân, tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông giữa Trung Quốc và một số thành viên Asean cũng là một chủ đề nóng tại các diễn đàn tại Phnom Penh, Ngoại trưởng Surapong cho hay.

Theo ông thì chủ đề được đưa ra thảo luận là làm sao để giải quyết mâu thuẫn giữa Trung Quốc với Việt Nam và Philippines trong khi vẫn duy trì được một mức độ hài lòng cho tất cả các bên liên quan.

Asean cần phải thể hiện quan điểm về vấn đề này để chứng minh rằng vai trò của họ vẫn cần thiết và rằng họ là một tổ chức độc lập để có thể đóng vai trò trung tâm trên tất cả mọi vấn đề trong khu vực, ông Surapong nhận xét.

Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì và Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton sẽ tham dự các hội nghị Asean cùng với các người đồng nhiệm Đông Nam Á với tư cách đối tác đối thoại cũng như sẽ tham gia vào Diễn đàn An ninh Khu vực (ARF).

Văn bản được đưa ra vào cuối hội nghị sẽ bày tỏ mối quan ngại của Asean về tình hình ở Biển Đông và kêu gọi tất cả các bên liên quan kiềm chế tối đa. Tuy nhiên, Asean sẽ không đề cập bất cứ vụ việc cụ thể nào trên Biển Đông, ngoại trưởng Thái Lan cho biết.

Ông cũng nói thêm với The Nation rằng Asean đã làm việc để tìm ra điểm chung với Trung Quốc để cho ra đời một bản quy tắc ứng xử mang tính ràng buộc ở Biển Đông.

Thái Lan sẽ phối hợp với Trung Quốc để tổ chức một hội thảo về bản quy tắc ứng xử này vào tuần lễ thứ hai của tháng 9 ở Campuchia, Thứ trưởng Ngoại giao nước này Sihasak Phuangketkeow cho biết.

Đây là một hội thảo không chính thức để tìm ra những điểm chung giữa Asean và Trung Quốc đối với bản quy tắc ứng xử này, ông nói.

Thái Lan mới lãnh vai trò điều phối hoạt động Asean-Trung Quốc vào tháng này.

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.