Bạc Hy Lai bị thanh trừng?

Cập nhật: 15:47 GMT - thứ tư, 18 tháng 4, 2012
Ông Bạc Hy Lai

Trung Quốc đã rất mau lẹ giải thích việc một chính trị gia hàng đầu của họ bị thất sủng đơn giản là một vụ vi phạm pháp luật.

Ông Bạc Hy Lai bị cách chức ra khỏi Bộ Chính trị Đảng Cộng sản vì liên hệ của ông tới một vụ án ngờ là giết người đối với doanh nhân người Anh, Neil Heywood.

Một loạt xã luận chính thức nói cuộc điều tra về ông Bạc là một ví dụ của Đảng Cộng sản nhằm "bảo vệ nền pháp quyền".

Những bài này bác bỏ ý tưởng rằng việc ông Bạc thất sủng có bất cứ liên hệ gì với các bất đồng chính trị ở cấp trung ương.

Tuy nhiên, một số chuyên gia tin rằng giải thích này là quá đơn giản đối với việc ông Bạc bị cách chức vào thời điểm mà Đảng chuẩn bị thay đổi lãnh đạo một lần trong một thập niên vào cuối năm nay.

"Đây là một vụ chính trị hơn là một vụ phạm pháp," Giáo sư Steve Tsang, Giám đốc Viện Chính sách Trung Quốc tại Đại học Nottingham của Anh cho biết.

‘Dùng luật làm công cụ’

Một bài xã luận trên Nhân dân Nhật báo ra ngay sau khi có thông báo ông Bạc bị mất ghế Bộ chính trị đã đưa ra phiên bản của Đảng về các sự kiện.

Bài báo nói vụ việc chứng tỏ sự tôn trọng sự thật và hệ thống pháp luật. "Không có công dân nào được đặc quyền trước pháp luật," bài báo nói.

"Thông điệp của Trung Quốc rằng vụ Bạc Hy Lai đơn thuần chỉ là một vụ phạm pháp đã bỏ qua một trong những điểm quan trọng - ông vẫn chưa bị kết án vì bất cứ tội phạm nào."

Phóng viên BBC Michael Bristow

Một báo khác, tờ Hoàn cầu Thời báo, nói vụ này đánh dấu một giai đoạn mới của trong sự dân chủ hóa ở Trung Quốc.

"Trung Quốc đã kết thúc kỷ nguyên che dấu các bệnh tật vì sợ phải chữa bệnh", một bài xã luận trên tờ báo mà Đảng kiểm soát này viết.

Tuy nhiên, ý tưởng cho rằng vụ án Bạc Hy Lai có thể diễn ra mà không được sự chấp thuận chính trị là hiểu sai vai trò của hệ thống tư pháp ở Trung Quốc.

Đó là, lần đầu tiên, một công cụ được Đảng sử dụng để theo đuổi các chính sách của mình – cho thấy nó được thừa nhận công khai bởi các quan chức cấp cao.

Một báo cáo về hệ thống pháp luật của Trung Quốc được đưa ra tại phiên họp Quốc hội hàng năm năm nay ở Bắc Kinh đã nêu ví dụ về quan điểm này.

Báo cáo nói nhiệm vụ quan trọng nhất của những người làm công tác pháp luật là "đoàn kết xung quanh việc thực hiện các chính sách của Đảng và nhà nước và thực hiện các công tác pháp luật theo hướng các chủ trương lớn".

Các cựu chính trị gia Trung Quốc

Giới quan sát nói nhiều đấu đá chính trị ở cấp trung cao đã từng xảy ra ở TQ

Không có gì nhiều về truy tố một vụ việc dựa trên các bằng chứng.

"Bất cứ ai đang nắm quyền đều phải bảo đảm rằng bộ máy tư pháp phải được đặt dưới sự kiểm soát của phe thống trị", ông Willy Lam, thuộc Đại học Trung Quốc của Hong Kong nói.

"Khi đó sẽ dễ dàng dùng luật để tấn công các đối thủ của họ".

Điều này đã từng xảy ra.

Cựu thị trưởng Bắc Kinh Trần Hy Đồng và cựu bí thư thành ủy Thượng Hải Trần Lương Vũ đều đã bị khép vào tội tham nhũng.

Nhưng trong cả hai trường hợp đó, đấu đá chính trị được cho là đã góp phần như lý do đằng sau các vụ trượt dốc của họ.

‘Lãnh đạo thiếu đồng thuận’

Có lẽ điều quan trọng hơn tất cả, thông điệp của Trung Quốc rằng vụ Bạc Hy Lai đơn thuần chỉ là một vụ phạm pháp đã bỏ qua một trong những điểm quan trọng - ông vẫn chưa bị kết án vì bất cứ tội phạm nào.

Tới nay các cơ quan có thẩm quyền chỉ nói rằng ông đã dính vào các "vi phạm kỷ luật nghiêm trọng" liên quan nghi án giết ông Heywood.

Trong những trường hợp này rất khó thấy được việc sụp đổ của ông Bạc Hy Lai chỉ là một vụ phạm pháp.

Đảng cũng đã tích cực bác bỏ ý kiến cho rằng vụ việc có liên hệ với bất đồng ở cấp cao nhất của Đảng Cộng sản.

"Không có gì liên quan tới cái gọi là sự đấu đá chính trị cả" một bài báo của hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã nói.

Giải thích này bị các nhà phân tích bác bỏ.

Nếu các bên thực sự thống nhất, tại sao lại tiếp tục nhấn mạnh điểm này?

Giáo sư Hướng Tùng Tô, từ Đại học Nhân dân ở Bắc Kinh, nói các lãnh đạo hàng đầu của Trung Quốc không thích chỉ trích nhau công khai để tạo ấn tượng đoàn kết.

Lãnh đạo Trung Quốc

Giới phân tích nói trong lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc không có sự đồng thuận

Nhưng ông nói thêm: "Họ có các cuộc đấu tranh và tranh chấp, và có các quan điểm rất khác nhau. Họ không có sự đồng thuận."

Thế giới đã nhìn thấy các vụ tranh chấp khi Đảng chuẩn bị cho Đại hội lần thứ 18 vào cuối năm nay, nơi sẽ lựa chọn thế hệ lãnh đạo tiếp theo của Đảng.

Bạc Hy Lai là một chính trị gia lôi cuốn và nổi tiếng mà nhiều người đã kỳ vọng sẽ thăng chức tại Đại hội này.

Ông dường như là nạn nhân một cuộc đấu đá nội bộ giữa các phe phái trên con đường tới Đại hội.

Ông đã làm gì, ông liên quan ra sao cái chết của Neil Heywood và tại sao ông bị sa thải vẫn là những câu hỏi chưa có lời đáp.

Và với sự độc quyền của Đảng với sự thật, như Giáo sư Tsang nói, toàn bộ câu chuyện có thể phải chờ thêm thời gian nữa mới xuất hiện - nếu còn có dịp đó.

Tuy nhiên, Willy Lam hiểu rõ vụ này nói lên điều gì về chính trị Trung Quốc.

Ông nói: "Điều này gợi lại kiểu cách đâm sau lưng ngày xưa dưới thời Mao Trạch Đông."

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.