BBC navigation

Cuộc đời và sự nghiệp Kim Jong-il

Cập nhật: 06:43 GMT - thứ hai, 19 tháng 12, 2011

Cuộc đời Kim Jong-il

Kim Jong-il

Kim Jong-il được nhân dân Bắc Hàn gọi là Lãnh tụ Kính mến

BBC nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp Kim Jong-il, người được cho là lãnh đạo ẩn dật và bí hiểm nhất thế giới.

Là vị lãnh đạo cộng sản duy nhất theo kiểu cha truyền con nối, ông Kim bị chỉ trích nhiều về các vi phạm nhân quyền ở trong nước cũng như về đe dọa cho nền hòa bình và ổn định trong khu vực qua việc ông theo đuổi chương trình phát triển vũ khí hạt nhân và thử hỏa tiễn tầm xa.

Khi lên kế nhiệm cha là Kim Il-sung (tiếng Việt còn gọi là Kim Nhật Thành), vào năm 1994, thế giới chưa biết nhiều về Kim Jong-il. Cho tới lúc đó, ông còn ít xuất hiện trước công chúng.

Tuy nhiên, đã có tin chính ông ra lệnh bắn hạ một chiếc máy bay của Nam Hàn vào năm 1987.

Báo chí Hàn Quốc mô tả ông Kim như một người hào nhoáng, một tay chơi với mái tóc bồng và giày đế cao để trông có vẻ đường bệ hơn.

Nhiều bằng chứng cho thấy thực ra ông Kim chắc không ngớ ngẩn như các phương tiện truyền thông Nam Hàn thích dựng lên, tuy tính thích ăn ngon mặc đẹp thì có lẽ là đúng.

Konstantin Pulikovsky, một nhân viên chính phủ Nga được phân công tháp tùng ông Kim trong chuyến thăm Nga bằng tàu lửa của ông, nói người ta chuyển tôm hùm sống bằng phi cơ tới cho vị lãnh tụ Bắc Hàn này mỗi ngày và ông ăn cơm bằng đũa bạc.

Bản thân ông Pulikovsky được lãnh tụ Kim mời uống sâm panh, vây quanh là một đội ngũ nhân viên nữ "đẹp và thông minh tuyệt trần đời".

Ông Kim Jong-il được nói đã uống cạn 10 cốc rượu vang trong cuộc gặp lịch sử năm 2000 với Tổng thống Hàn Quốc lúc đó là ông Kim Dae-jung. Ông còn được cho là thích rượu cô nhắc Hennessy VSOP.

Thần tượng dân tộc

Những người đã từng tiếp xúc với ông nói ông Kim là người biết nhiều thông tin và theo dõi tình hình quốc tế một cách chặt chẽ.

Một số người cho ông là biết cách điều khiển người khác, và sẵn sàng mạo hiểm để duy trì quyền lực.

Cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Madeleine Albright nói ông Kim Jong-il "rất uy quyền".

Tại Bắc Triều Tiên, ông được coi như một anh hùng, và được nhân dân coi như thần thánh theo đúng kiểu lãnh đạo chuyên chế.

Sử sách Bắc Hàn ghi rằng ông được sinh ra trong một túp lều và khi ông ra đời, trên bầu trời hiện ra chiếc cầu vồng rực rỡ cùng một ngôi sao chói sáng.

Báo chí Bắc Hàn thì nói ông viết sáu vở nhạc kịch trong vòng hai năm, và đã thiết kế một trong các địa chỉ nổi danh nhất Bình Nhưỡng.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia nước ngoài thì ông Kim sinh ra gần thành phố Khabarovsk của Nga khi cha ông lúc đó đang lãnh đạo phong trào dân quân dưới sự hỗ trợ của quân đội Xô viết.

Ông Kim Jong-il và cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton

Kim Jong-il đã có một số động tác mở quan hệ với Hàn Quốc và phương Tây

Sau đó ông Kim trải qua thời kỳ Chiến tranh Triều Tiên ở Trung Quốc.

Giống như các nhân vật lãnh đạo cao cấp khác ở Bắc Triều Tiên, ông học trường đại học mang tên cha ông.

Năm 1975, ông được phong danh hiệu Lãnh tụ Kính mến, và 5 năm sau đó ông gia nhập Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên, chuyên trách văn hóa nghệ thuật.

Vào năm 1978, ông ra lệnh bắt cóc đạo diễn Nam Hàn Shin Sang-ok và vợ ông này, diễn viên Choi Eun-hee.

Hai người bị xa cách nhau tới 5 năm rồi được tụ họp trong một bữa tiệc mừng.

Sau này họ kể lại rằng ông Kim đã xin lỗi về vụ bắt cóc và đề nghị hai người này làm phim cho ông. Cặp vợ chồng đạo diễn Shin làm tổng cộng bảy phim trước khi đào tẩu sang phương Tây năm 1986.

Ông Kim Jong-il yêu điện ảnh tới mức cuồng tín. Ông được nói sưu tầm tới 20.000 bộ phim Hollywood và thậm chí còn viết một cuốn sách về điện ảnh. Người ta đồn rằng cô đào Elizabeth Taylor là diễn viên được ông yêu thích nhất.

Ông cũng đã tới thăm xưởng phim nhà nước hàng trăm lần, và đã sản xuất một bộ phim dài 100 tập nói về lịch sử Bắc Triều Tiên.

Đói kém

Năm 1991, ông Kim Jong-il được bầu làm tư lệnh tối cao của Quân đội Nhân dân Triều Tiên. Các chuyên gia cho rằng việc này được thực hiện nhằm đối phó với các nỗ lực ngăn chặn ông đề cử người kế nhiệm.

Lúc đó nền kinh tế tập trung của Bắc Hàn đã lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng, theo sau sự sụp đổ của Liên Xô, bạn hàng thương mại chủ chốt của Bắc Triều Tiên.

Giao thương ngừng trệ, trong nước bắt đầu thiếu nhiên liệu để chạy máy và hoạt động công sở.

Thiên tai dẫn tới mất mùa, và có tin hàng trăm nghìn người đã chết vì nạn đói. Chính quyền đã làm hết sức để dập tan các mầm mống bạo động.

Tình trạng này tiếp diễn cho tới khi ông Kim lên nhậm chức sau cái chết của cha ông vào năm 1994. Kim Jong-il đã giúp giảm nhẹ khủng hoảng bằng cách kêu gọi trợ giúp của nước ngoài, nhất là từ Trung Quốc.

Ông đã thăm viếng Trung Quốc một vài lần, và tỏ ra quan tâm tìm hiểu việc Trung Quốc áp dụng các nguyên tắc xã hội chủ nghĩa vào kinh tế thị trường như thế nào.

Sau khi ông Kim thăm Bắc Kinh và Thượng Hải trong hai năm 2000 và 2001, Bắc Triều Tiên bắt đầu thử nghiệm kinh tế cá thể trên diện hẹp.

Ông cũng có một số hành động nhằm cải thiện quan hệ với Hàn Quốc.

Tháng Sáu 2000, ông gặp lãnh đạo Nam Hàn Kim Dae-jung trong hội nghị thượng đỉnh liên Triều đầu tiên kể từ cuộc chiến Triều Tiên năm 1953, vốn đã chia đôi hai miền Nam Bắc.

Thành tựu chính của hội nghị này là tăng cường trao đổi giữa hai bên, cho phép các gia đình được sum họp định kỳ.

Thông báo về cái chết của Kim Jong-il trên truyền hình

Tin ông Kim qua đời gây sững sờ cho toàn dân

Hơn một triệu người Triều Tiên ở cả hai miền đã bị chia cắt sau cuộc chiến.

Thử hỏa tiễn

Tháng Tám 2008, một bản tin đăng trên một tờ báo của Nhật Bản loan tin ông Kim Jong-il đã chết từ năm 2003 và các lần xuất hiện của ông trước công chúng đều do người đóng thế thể hiện.

Một tháng sau đó, các nguồn tin tình báo Mỹ nói ông Kim bị đột quỵ và không thể tham dự cuộc diễu binh kỷ niệm 60 năm ngày quốc khánh.

Để bác bỏ các tin đồn, Bắc Triều Tiên đã tung ra cuốn video vào tháng 4/2009, trong đó chiếu hình ông Kim thăm các nhà máy ở trong nước vào tháng 11 và 12/2008.

Tháng 8/2009 ông xuất hiện trở lại khi cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton tới Bắc Hàn để can thiệp trả tự do cho hai nhà báo Mỹ bị bắt khi đột nhập trái phép vào Bắc Triều Tiên hồi tháng Ba.

Sau khi gặp ông Clinton, ông Kim Jong-il đã đồng ý thả hai nữ nhà báo trên và cho họ về Mỹ.

Sự trung thành của Kim Jong-il đối với tầm nhìn chủ nghĩa Marxist-Leninist của cha ông là điều cơ bản nhất.

Ông kiên trì thực hiện chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân cho dù bị quốc tế phản đối. Ông cũng kiên quyết phát triển và thử nghiệm hỏa tiễn tầm xa với tầm che phủ vươn tới các thành phố của Hoa Kỳ.

Tất cả những điều đó khiến Kim Jong-il bị thế giới coi như một người liều lĩnh và độc đoán, còn đất nước Bắc Triều Tiên thì bị cô lập và xa lánh.

Ngày 17/12/2011 ông Kim qua đời ở tuổi 69.

Phản ứng thế giới


Truyền thông nhà nước Bắc Hàn loan báo lãnh tụ của họ, Kim Jong-il, đã qua đời ở tuổi 69.

Ông Kim, lãnh đạo đất nước cộng sản từ khi cha qua đời năm 1994, qua đời vì đau tim.

Dưới đây là một số phản ứng trên thế giới.

William Hague, Ngoại trưởng Anh:

Cái chết của Jim Jong-il có thể là điểm bước ngoặt cho Bắc Hàn. Tôi hy vọng ban lãnh đạo mới sẽ nhận ra rằng làm việc với cộng đồng quốc tế đem lại hy vọng tốt nhất để cải thiện cuộc sống của người dân thường Bắc Hàn.

Liu Weimin, phát ngôn nhân ngoại giao Trung Quốc:

Chúng tôi rất buồn khi biết về sự ra đi bất hạnh của lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-ill, và chúng tôi bày tỏ nỗi buồn và gửi lời chia buồn đến nhân dân Bắc Hàn. Đồng chí Kim Jong-il là lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Bắc Hàn và người bạn thân của nhân dân Trung Quốc.

Ông đã có đóng góp quan trọng cho sự phát triển chủ nghĩa xã hội tại Bắc Hàn, và phát triển quan hệ hợp tác, láng giềng, thân thiện giữa Trung Quốc và Bắc Hàn. Chúng tôi hy vọng hai nước có thể tiếp tục hợp tác vì hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Jay Carney, phát ngôn nhân Nhà Trắng:

Chúng tôi theo dõi sát tin nói Jim Jong-il qua đời. Tổng thống đã được thông báo, và chúng tôi liên lạc chặt chẽ với các đồng minh ở Nam Hàn và Nhật Bản.

Chúng tôi quyết tâm có ổn định trên bán đảo Triều Tiên, và cho tự do và ổn định của các đồng minh.

Phát ngôn nhân cho Tổng thống Nam Hàn Lee Myung-bak:

Tổng thống Lee thúc giục người dân tiếp tục các hoạt động kinh tế bình thường của mình.

Hai lãnh đạo (Lee Myung-bak và Tổng thống Barack Obama) đồng ý hợp tác và theo dõi chặt chẽ tình hình.

Osamu Fujimura, Tổng trưởng nội các Nhật Bản:

Chúng tôi hy vọng diễn biến đột ngột này sẽ không có tác động xấu đến hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên.

Chúng tôi được lệnh trao đổi thông tin với các nước liên quan như Mỹ, Nam Hàn và Trung Quốc, và có mọi biện pháp cần thiết chuẩn bị cho điều bất ngờ.

Thêm về tin này

Chủ đề liên quan

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.