Cập nhật: 11:12 GMT - thứ sáu, 21 tháng 1, 2011

Tony Blair ra điều trần về cuộc chiến Iraq

Truyền hình trực tiếp cuộc chất vấn ông Blair

Cuộc điều trần lần thứ nhì của ông Tony Blair là tin chính của truyền thông Anh trong ngày.

Bị chất vấn lần thứ nhì trước một ủy ban tại thủ đô London, cựu thủ tướng Anh nói ông "vô cùng hối tiếc" trước mất mát về sinh mạng tại cuộc chiến Iraq.

Trước đó, ông Tony Blair nói ông không đồng ý với lời cảnh báo của ông Peter Goldsmith, theo đó nói việc tấn công Iraq sẽ là bất hợp pháp nếu không có sự hậu thuẫn hơn nữa từ Liên hợp quốc, bởi ông Blair coi đó là có tính "tạm thời".

Ông cựu thủ tướng nói ông tin rằng quan chức pháp lý cao cấp nhất của chính quyền Anh khi đó sẽ thay đổi quan điểm về việc cần có nghị quyết thứ nhì của Liên Hiệp Quốc một khi được biết đầy đủ các chi tiết.

Sự tiết lộ của ông Blair được đưa ra trong một tuyên bố bằng văn bản nộp lên ủy ban điều tra về cuộc chiến Iraq.

Ông cựu thủ tướng đang bị chất vấn lần thứ hai tại cuộc điều trần Iraq, liên quan tới vai trò của ông trong việc dẫn tới cuộc chiến năm 2003.

Ông bị hỏi về những khác biệt rõ ràng giữa những bằng chứng cũ của ông và những nhận xét của cựu Trưởng Công tố Anh, ông Goldsmith.

Goldsmith nói với cuộc điều trần rằng ông "không thấy thoải mái" về các tuyên bố mà ông thủ tướng thời đó đưa ra trước cuộc xung đột.

Những người biểu tình phản chiến dự kiến tụ tập bên ngoài cuộc điều trần tại London.

Cuộc điều trần do cựu quan chức dân sự ông John Chilcot chủ trì, đang tìm hiểu về vai trò của Anh trong việc dẫn tới cuộc xâm chiếm và các hậu quả sau cuộc chiến.

"Phép thử về quan hệ"

Khi lần đầu xuất hiện trước ban điều trần hồi tháng 1/2010, ông Blair nói ông "không hối tiếc" về việc đưa Anh quốc vào cuộc chiến và ông tin rằng thế giới sẽ trở nên an toàn hơn sau khi Saddam Hussein bị lật đổ.

Phóng viên BBC Peter Hunt nói rằng cuộc găp mặt giữa ông Blair và ủy ban rất có thể sẽ là một "phép thử về quan hệ" cho cả hai bên.

Ông nói: "Tony Blair nhiều khả năng sẽ không muốn đi chệch khỏi những lời khai năm ngoái."

"Về phần mình, nhóm điều tra sẽ muốn chứng minh rằng việc chỉ trích họ là sai, với việc tiến hành kiểm tra chéo một cách hiệu quả đối với ông Blair."

Phần trình bày bằng chứng của ông Blair kéo dài trong thời gian hơn một giờ đồng hồ.

Phần thẩm vấn nhằm tập trung vào sự khác biệt hiển nhiên giữa lời khai trước đây của ông Blair về tính hợp pháp của cuộc chiến và những nhận xét sau đó ông Goldsmith đưa ra trước ban điều tra.

Ông Goldsmith, người có tước quý tộc Lord, từng giữ chức Trưởng Công tố, cố vấn cho chính phủ trong các vấn đề pháp lý, đã tư vấn cho ông Blair vào hôm 14/1/2003 rằng chỉ riêng nghị quyết 1441 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc là chưa đủ để áp dụng vũ lực đối với Iraq.

Ông Blair nói ông tin rằng thế giới sẽ tốt đẹp hơn sau khi Saddam Hussain bị lật đổ.

Tuy nhiên, vào ngày hôm sau, ông Blair nói với các dân biểu rằng trong lúc nghị quyết thứ nhì của Liên hợp quốc "nếu có thì tốt", nhưng có những tình thế khiến nghị quyết đó là "không cần thiết" - như trong trường hợp có thành viên nào đó trong Hội đồng Bảo an dùng tới "quyền phủ quyết bất hợp lý".

Theo chứng cứ bằng văn bản mới, vừa được ủy ban điều tra công bố hồi tuần này, Goldsmith nói ông "không thấy thoải mái" về tuyên bố trên.

Cuộc xâm chiếm cuối cùng đã diễn ra mà không có thêm nghị quyết thứ hai của Liên Hiệp Quốc.

Biểu tình phản chiến

Ông cựu thủ tướng bị hỏi về các cuộc trao đổi riêng tư giữa ông với Tổng thống Bush về Iraq và về tin tình báo cho thấy có mối đe dọa từ phía Iraq.

Hồi đầu tuần, John Chilcot nói ủy ban điều tra "thất vọng" về việc chính phủ không cho phép công bố công khai nội dung chi tiết các cuộc trao đổi.

Lần xuất hiện trước của ông Blair đã dẫn tới các cuộc biểu tình tại khu hành chính Westminister, London tuy ông cựu thủ tướng tới nơi vài giờ đồng hồ trước khi ra trước ủy ban và né tránh đối đầu với người biểu tình.

Dự kiến trong hôm nay thứ Sáu, sẽ lại có các cuộc biểu tình tương tự diễn ra.

Chris Nineham, thành viên nhóm vận động phản chiến có tên là 'Stop the War', nói: "Các bằng chứng nay cho thấy ông Blair đã nói dối nhân dân và Quốc hội về tính hợp pháp của việc tấn công Iraq."

"Cuối cùng thì cuộc chiến Iraq đã được xác nhận là tội ác, là thảm họa."

"Ông Blair không thể dùng thêm bất kỳ lời bao biện nào để trốn tránh công lý, và tất nhiên không thể có bất kỳ lập luận nào khả dĩ để ông ta có thể tiếp tục đảm nhận vai trò Đặc phái viên hòa bình của Liên Hiệp Quốc tại vùng Trung Đông."

BBC navigation

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.