Asean sẽ làm gì hay cứ để Thái Lan đơn độc trong cơn sóng gió?
Ngay từ khi cuộc khủng hoảng chính trị mang màu sắc xung khắc giai cấp tại Thái Lan nhen nhóm, quốc tế đã để mắt xem khối Asean, mà Việt Nam làm chủ tịch năm nay, sẽ ứng xử ra sao.
Dù nguyên tắc chung là không can thiệp vào tình hình nội bộ của nhau, các thành viên Asean cũng hiểu rằng để mỗi quốc gia tự lo thân là không ổn.
Hôm 7/05 Ngoại trưởng Thái Lan, ông Kasit Piromya đã đến Việt Nam để thông báo cho các nhà lãnh đạo nước láng giềng về tình hình.
Ông Kasit được trích lời nói:
"Tôi đến để thông báo về tình hình chính trị mới nhất ở Thái Lan, đặc biệt là về chương trình hòa giải năm điểm của chính phủ Thái, và các thủ tục."
Vị khách Thái Lan gặp Ngoại trưởng Phạm Gia Khiêm trước khi vào diện kiến Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.
Trả lời báo chí, ông Kasit nói "Chính phủ Việt Nam hiểu tình hình ở Thái Lan và bày tỏ sự ủng hộ đối với chính phủ Thái Lan nhằm tiến đến hoà giải, hòa bình và ổn định".
Với tình hình thay đổi từ hôm qua 13 tháng 5, nay không rõ sự ủng hộ về ngoại giao của Việt Nam ra sao.
Đến chiều ngày 14 theo giờ địa phương cũng chưa rõ Hà Nội đồng ý hay không với cách giải quyết 24 giờ qua của chính phủ Abhisit, nhất là trong vụ bắn tướng Khattiya Sawasdipol.
Việt Nam đáng ra có thể mời gọi một cuộc họp khẩn cấp để giải quyết tình hình tại Thái Lan
Pavin Chachavalpongpun
Hôm qua 13 tháng 5, nhà báo Ian Timberlake của hãng AFP đã đặt câu hỏi rằng Việt Nam, và rộng ra là Asean đã và sẽ làm được gì cho Thái Lan.
AFP trích ông Pavin Chachavalpongpun, một nhà nghiên cứu, nêu quan điểm, "Việt Nam cần phải nói gì đó về cuộc khủng hoảng nhưng ngược lại thì những người chỉ trích có thể lập luận rằng (Việt Nam) có thể đi xa hơn".
Ông Pavin, một cựu quan chức ngoại giao Thái Lan hiện làm ở Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) nói:
"Việt Nam đáng ra có thể mời gọi một cuộc họp khẩn cấp để giải quyết tình hình tại Thái Lan".
Các lãnh đạo quân sự Asean vừa mới có cuộc họp đầu tháng 5 tại Hà Nội
Vẫn AFP trích lời ông Yap Swee Seng, chủ tịch tổ chức Forum-Asia, nói Asean "nay đã có vẻ muốn phát biểu mạnh hơn trước nhưng có thể làm nhiều hơn".
Theo ông Asean cần phải có năng lực một đóng vai trò nhất định như môi giới hoà giải khi các thành viên "rơi vào cơn rối loạn".
Nhưng vì nguyên tắc không can thiệp nên cả khối thiếu một cơ chế như vậy.
Nhà bình luận này tin rằng tình hình ở Thái Lan, và trước đó là vấn đề của Miến Điện (Myanmar), nay chỉ ra có nhu cầu lập một cơ chế như vậy.
Khủng hoảng lan rộng?
Trước mắt, dư luận Phương Tây chủ yếu lo ngại cho du khách của họ sang Thái Lan và bàn về thiệt hại cho kinh tế Thái.
Hai chính phủ Hoa Kỳ và Anh đã ra lệnh tạm đóng cửa sứ quán của họ ở Bangkok.
Công dân hai nước này được khuyến cáo phải cân nhắc việc đến thủ đô Vương quốc Thái.
Theo bình luận của báo Anh, tờ Times, thì hiện giờ, thiệt hại cho kinh tế và du lịch Thái Lan là chưa thể tính được, nhưng chắc chắn sẽ là "rất lớn và lâu dài".
Cả khu phố có nhiều trung tâm thương mại của thủ đô Bangkok bị đóng cửa nhiều tuần.
Dù bạo lực chưa bao giờ nhắm vào du khách nhưng đã lan ra các khu khác của Bangkok nơi khách du lịch thường xuyên đến.
Các cửa hàng, khách hạn, thương xá bị ảnh hưởng.
Về nội bộ Thái Lan, xung đột bạo lực đang có nguy cơ lan dần ra cả các vùng khác ngoài Bangkok, và đặc biệt là phía Bắc nước Thái.
Báo chí quốc tế tin rằng kể cả khi có cuộc bầu cử gấp vào thời gian tới và phe Áo Đỏ giành được điều họ muốn thì biểu tình vẫn có thể xảy ra với thành viên là phe Áo Vàng.
Phóng viên BBC Tiếng Việt tại Bangkok ghi nhận rằng "Một số người dân Thái nói họ lo ngại phe Áo Đỏ sẽ đổi màu áo và tiến hành du kích chiến với quân cảnh".
Không rõ nếu điều này xảy ra thì chính quyền Thái sẽ làm gì.
Cũng theo cách nhìn nhận đó, "Quân đội có thể trở lại chính trường vì đóng vai trò then chốt trong vụ trấn áp".
"Tuy vậy, hàng ngũ quân đội cũng chia rẽ vì tầng lớp sĩ quan cấp trung bình trở xuống đều xuất thân nông dân."
Đây là những chỉ dấu cho thấy cuộc khủng hoảng không dễ giải quyết, đặt câu hỏi Asean sẽ cần làm gì.
Uy tín cả khối và vai trò chủ tịch của Việt Nam cũng sẽ được đánh giá qua nỗ lực giúp Thái Lan giải quyết cuộc khủng hoảng.
(Ngày thứ Bảy 15 tháng 5, Bấm Việt Nam đã lên tiếng về tình hình Bangkok.)
~RS~a~RS~vietnamese~RS~q~RS~lang=vi~RS~z~RS~16~RS~){kind=small}
