Judy Stowe Cựu trưởng ban BBC Tiếng Việt, Luân Đôn

	Đại tướng công an Mai Chí Thọ nhận huân chương Sao Vàng tháng Giêng 2007 từ tay Chủ tịch Nguyễn Minh Triết

Ít người Việt Nam biết đến cái tên Mai Chí Thọ trước ngày 30/4/1975 tuy đó không phải là điều gây ngạc nhiên.

Kể từ tháng 9/1945, ông hoạt động bí mật ở miền Nam Việt Nam, chủ yếu tại nội ngoại thành Sài Gòn, với tư cách người lãnh đạo công an mật.

Ngay cả khi ông bắt đầu xuất đầu lộ diện, cái tên Mai Chí Thọ cũng được người ta nhắc tới một cách e dè.

Tên ông đi kèm với chương trình bắt hàng trăm ngàn cựu binh lính sỹ quan của chế độ Sài Gòn đi trại cải tạo.

Ông cũng bị cho là một trong những người phải chịu trách nhiệm về làn sóng người tỵ nạn, còn gọi là thuyền nhân, rời miền Nam Việt Nam. Trong số đó có rất nhiều người gốc Hoa.

Ông Mai Chí Thọ vào Bộ Chính trị năm 1986 và cuối năm 1987 ông trở thành Bộ trưởng Nội vụ. Chỉ khi đó người ta bắt đầu biết nhiều hơn về ông.

Ông Mai Chí Thọ sinh năm 1922 tại làng Địch Lễ gần Nam Định. Ông tên thật là Phan Đình Đống và hai anh trai của ông, ông Lê Đức Thọ và Đinh Đức Thiện, đều giữ vị trí cao trong chính trường Việt Nam.

Gia đình cách mạng

Cả ba người đều bị Pháp bắt hồi đầu những năm 1940 và giam tại nhà tù Sơn La. Trong khi hai người anh được sớm thả vì, như có cáo buộc nói, họ đã hợp tác với cai tù Pháp, còn ông Mai Chí Thọ thì tiếp tục ngồi tù và bị chuyển đi Côn Đảo cho tới tận tháng 9/1945.

Khi được trả tự do, ông bắt đầu làm cán bộ tình báo cho Việt Minh ở miền Nam cho tới tận tháng 4/1975. Ông đã việt về thời kỳ này trong cuốn sách Hồi ức của mình, phát hành năm 2000.

Ông Mai Chí Thọ không ở lâu trong vị trí Bộ trưởng Nội vụ. Có tin rằng sở dĩ ông được nhận chức là vì có anh là ông Lê Đức Thọ, nhân vật quyền lực thứ hai một thời ở Việt Nam. Tuy nhiên cũng có tin hai ông không thân nhau như người ta nghĩ.

Ông Mai Chí Thọ về hưu và cũng ra khỏi Bộ Chính trị năm 1991, có khả năng vì áp lực của Trung Quốc sau khi ông bị cáo buộc đã gây ra việc Hoa Kiều bỏ Việt Nam ra đi.

Từ sau khi về hưu, ông Mai Chí Thọ đã bày tỏ nghi ngờ về một số chính sách thực thi ở miền Nam sau tháng 4/1975.

Ông không phải là nhân vật bất đồng chính kiến, nhưng cũng như các lãnh đạo khác ở Việt Nam, kể cả ông Võ Văn Kiệt, ông đã có những suy nghĩ lại trước những chính sách đã được theo đuổi tại miền Nam.