Bài toán nguồn nhân lực chất lượng cao đặt ra cấp bách

Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra ngay từ bây giờ là số lượng chuyên viên đủ để vận hành một nhà máy điện hạt nhân lại rất thiếu.

Theo một ước tính, Việt Nam hiện chỉ có hơn 600 cán bộ làm việc trong ngành hạt nhân, và có thể mất tối thiểu hơn một thập niên để đào tạo đủ lượng chuyên viên cần cho công tác quản lý, giám sát nhà máy điện.

Đây chỉ là một ví dụ của hiện trạng “khát” nguồn nhân lực có trình độ cao trong nhiều ngành của Việt Nam.

Cuối năm ngoái, Hội thảo " Thực trạng và giải pháp về nguồn nhân lực cấp cao cho doanh nghiệp VN” cho biết đang khan hiếm trầm trọng nguồn nhân lực cho các vị trí như giám đốc, chuyên gia tài chính, ngân hàng.

Bài toán nguồn nhân lực chất lượng cao càng được đặt ra cấp bách, trong thời điểm Việt Nam đang hy vọng gia nhập tổ chức WTO.

Nhìn ở góc độ thu hút chất xám, tấm vé vào WTO mở rộng cơ hội hòa nhập quốc tế, và tạo thêm điều kiện làm việc cho những người có khả năng.

Nhưng mặt khác, nguồn nhân lực có chất lượng cao ngang tầm khu vực được đánh giá đang thiếu hụt.

Lực lượng lao động dồi dào, khoảng 40 triệu người (thống kê 2005), nhưng tỉ lệ lao động qua đào tạo lại thấp, chiếm chưa đầy một phần tư tổng số. Lao động phổ thông không thiếu, nhưng lại thiếu chuyên viên kỹ thuật, chuyên gia và những người có khả năng quản lý.

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại – Công nghiệp (VCCI), gần đây lên tiếng rằng trình độ công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực “đang và sẽ là thách thức căn bản dài hạn và gay gắt nhất đối với các doanh nghiệp Việt Nam.”

Số người đi học nước ngoài thường được đánh giá cao về chất xám, nhưng thực tế, chiếm đa số trong lực lượng lao động vẫn là người được đào tạo trong nước.

Và ở đây, chất lượng đào tạo của hệ thống giáo dục mà có người nói là “èo uột” vẫn tiếp tục là một bức xúc lớn nhiều năm qua.

Nhà nước Việt Nam đã cam kết có những chính sách khuyến khích trọng dụng nhân tài.

Tuy vậy, thực trạng người có năng lực không được trọng dụng, và việc đề bạt thiếu minh bạch trong cơ quan nhà nước chưa cho nhiều người niềm tin rằng đang có một sự “lột xác” thật sự trong bối cảnh hòa nhập quốc tế.

Đánh giá năm 2005 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) nói chất lượng lao động của Việt Nam chỉ đạt 3,79 điểm trên thang 10 điểm, so với Trung Quốc là 5,73 và Malaysia 5,59.