Xuất khẩu dầu thô là nguồn thu ngoại tệ lớn nhất của Việt Nam

Bình luận về kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội giai đoạn 2006- 2010 vừa được Chính phủ Việt Nam trình cho Quốc hội, ông Nguyễn Ngọc Trân cho rằng chiến lược đề ra chưa làm cho những ai quan tâm đến nền tài chính quốc gia lành mạnh "có thể yên tâm."

Ông Nguyễn Ngọc Trân nói điều đáng lo ngại là Việt Nam vẫn phải tạo ngân sách bằng cách khai thác cạn kiệt tài nguyên để bán.

"Chính sách tài chính của ta nhiều năm qua chưa làm cho chiếc bánh ngân sách nở lớn ra, mà chủ yếu quây quần chia nhau một chiếc bánh nhỏ. Chính sách ngân sách chúng ta là tận thu thuế, là khoán sức dân, khoán sức của các doanh nghiệp làm ăn chân chính để có điều kiện chuẩn bị đọ sức trong cuộc cạnh tranh hội nhập quốc tế."

"Chính sách ngân sách cũng chẳng qua là tận thu xổ số kiến thiết để cân đối ngân sách cho các tỉnh, thành."

Phát biểu trên báo Người Lao Động, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cảnh báo một hậu quả là ngân sách trong nhiều năm tiếp tục "ăn vào cả học phí và viện phí, để trang trải lương cho giáo viên và bác sĩ."

Trong cuộc trả lời phỏng vấn được đánh giá là mang tính chỉ trích chính phủ, ông Nguyễn Ngọc Trân yêu cầu phải có một chiến lược dài hạn.

"Không có một chiến lược tài chính dài hạn, đúng đắn, thì chúng ta lại tiếp tục tạo chiếc bánh ngân sách bằng cách khai thác cạn kiệt tài nguyên để bán, mà trước nhất là tài nguyên dầu khí, đất đai và kể cả bán bừa bãi lao động ra nước ngoài."

Một nghiên cứu của nước ngoài vừa công bố tháng Năm 2006 đánh giá chính phủ Việt Nam "có thành tích tốt về ổn định kinh tế vĩ mô và quy tắc tài chính."

Tuy nhiên, Dự án Đồng Đánh Giá Về Hỗ Trợ Ngân Sách Chung, do Đại học Birmingham của Anh chủ trì, cũng cho rằng còn nhiều lĩnh vực yếu kém trong quản lý tài chính công, trong đó các vấn đề về tính minh bạch liên quan "không chỉ tới ngân sách và chi tiêu mà còn tới quá trình lập ngân sách."

Theo báo cáo, những vấn đề liên quan trong tính toàn diện của ngân sách, với các phần “nhạy cảm” của ngân sách (kể cả chi cho quốc phòng) cũng "không được báo cáo," và hệ thống kiểm toán còn thiếu minh bạch.