Ông Bửu Huy đã bị cảnh sát quốc tế (Interpol) bắt ngay tại Hội chợ thủy sản quốc tế European Seafood Exposition và Seafood Processing Europe tổ chức tại Brussels, nơi ông Huy cùng phái đoàn Việt Nam tham dự.

Trát bắt của cảnh sát, theo yêu cầu của phía Mỹ là người bị bắt có “hành vi gian lận thương mại và trốn thuế”.

Luật sư Pierre Monville từ hãng luật Van Der Veen and Associates ở Brussels, văn phòng nhận hồ sơ bào chữa cho ông Bửu Huy, đã nói với BBC Việt Ngữ về ba khả năng tiến hành thủ tục dẫn độ.

Đây là các thủ tục theo luật của Bỉ và EU khi xảy ra chuyện công dân một nước khác bị một nước thứ ba yêu cầu dẫn độ.

Trong trường hợp này là công dân Việt Nam bị bắt tại Bỉ và nước có nhiều khả năng đòi dẫn độ chính là Hoa Kỳ.

Chi tiết của vụ việc còn đang được nghiên cứu và người trực tiếp lo vụ ông Bửu Huy là luật sư Pascal Van Der Veeren hiện đang công tác tại Ý, nên luật sư Pierre Monville chỉ có thể cho biết những nét chính của một vụ bắt và dẫn độ như sau:

Thứ nhất, ngay sau khi bị bắt giữ, luật sư đại diện cho người bị bắt luôn có thể đề nghị nộp tiền thế chấp để giữ cho thân chủ được tại ngoại.

Nếu tòa án không chấp nhận để cho tại ngoại thì xảy đến bước tiếp theo là lập hồ sơ để một tòa án khác cho ý kiến về vụ bắt giữ và dẫn độ.

Bước thứ nhì này là công việc của tòa án. Việc bắt có đúng người, đúng luật hay không chính có thể là điểm để tranh cãi.

Nhưng ông cho biết Bỉ có hiệp định về dẫn độ với Mỹ và trong quá khứ đã từng cho thực hiện việc này nên vụ của ông Bửu Huy sẽ không phải là điều gì mới mẻ.

Bước thứ ba là khi không còn có thể chống lại bước này thì tòa án sẽ hoàn tất hồ sơ và chính quyền Bỉ sẽ ra lệnh trục xuất và trao nộp người bị bắt cho nước yêu cầu dẫn độ.

Luật sư Pierre Monville nói rằng quyết định của chính quyền luôn mang tính chính trị nhưng Hoa Kỳ không phải là những quốc gia ‘xa lạ’ với Bỉ và các thành viên EU, hiểu theo nghĩa tại Hoa Kỳ không có nguy cơ người bị dẫn độ phải chịu một chế độ pháp lý khác, chẳng hạn ở các nước như Bắc Hàn, Thổ Nhĩ Kỳ hay Ả Rập Saudi, nên nếu đi đến bước này thì khả năng bị trao nộp là rất cao.

Vẫn theo luật sư này, dù chính quyền Bỉ có thể ra quyết định cuối cùng cho dẫn độ hay không một công dân nước ngoài, chính quyền của chính nước đó-ở đây là Việt Nam-ít có thể can thiệp được gì.

Chắc chắn là Việt Nam không thể can thiệp vào các thủ tục pháp lý của tòa án Bỉ dù theo luật sư Monville thì chuyến tác động ngoại giao là không thể loại trừ.

Tuy thế, về thời hạn hoàn tất các thủ tục, luật sư Monville nói rằng bình thường ra, kể cả trong một vụ không phức tạp thì thời gian từ khi bắt đến khi trục xuất là hàng tháng. Chậm nhất cũng phải ba bốn tháng, dài hơn thì sáu tháng trở lên.