Hoa Kỳ cáo buộc một số doanh nghiệp Việt Nam gian lận thương mại

Ông Bửu Huy đã bị cảnh sát quốc tế (Interpol) bắt ngay tại Hội chợ thủy sản quốc tế European Seafood Exposition và Seafood Processing Europe tổ chức tại Brussels, nơi ông Huy cùng phái đoàn Việt Nam tham dự.

Trát bắt của cảnh sát, theo yêu cầu của phía Mỹ là người bị bắt có “hành vi gian lận thương mại và trốn thuế”.

Luật sư Pierre Monville từ hãng luật Van Der Veen and Associates ở Brussels, hãng nhận hồ sơ bào chữa cho ông Bửu Huy, đã nói với BBC Việt Ngữ về ba bước diễn ra khi có thủ tục dẫn độ.

Pierre Monville: Rất phức tạp, nhưng có ba bước khác nhau. Bước thứ nhất là khi một cá nhân bị bắt giữ. Khi ấy, người bị bắt có thể yêu cầu tòa cho tại ngoại với việc đóng tiền. Nếu việc này bị bác, thì bước tiếp theo là tòa án sẽ xem xét về vấn đề dẫn độ.

Trong trường hợp này, phía Bỉ sẽ xem xét liệu có chấp thuận yêu cầu đòi dẫn đội của nước thứ ba hay không. Và bước cuối cùng là quyết định mà chính phủ phải đưa ra, sau khi xem xét toàn bộ hồ sơ vụ việc, và xem cả quan hệ giữa Bỉ với nước thứ ba yêu cầu có sự dẫn độ.

BBC:Ông có cho biết là đến thời điểm này, ông chưa kịp nghiên cứu kỹ vụ việc. Nhưng nói chung, ở Bỉ thường mất bao lâu trong quyết định dẫn độ một công dân nước ngoài?

Quy tắc thông thường là việc dẫn độ được đồng ý với các nước như Anh, Mỹ. Việc từ chối là rất hãn hữu.   Luật sư Pierre Monville

Có thể kéo dài rất lâu, khó đoán trước. Người ta không đặt ra một thời hạn chót. Có sự khác biệt giữa thủ tục dẫn độ thông thường và Lệnh Bắt giữ của châu Âu – lệnh này có thời hạn chót, và qua thời hạn đó rồi, thì người bị bắt phải được thả. Còn thủ tục dẫn độ thông thường thì không như vậy. Có thể mất ba tháng, cũng có thể mất sáu, bảy tháng.

BBC: Như vậy, vụ việc không thể hoàn tất chỉ trong vài tuần?

Vâng, trong khoảng vài tuần, hệ thống tư pháp Bỉ chỉ làm một việc là đọc vụ án. Sẽ không diễn ra nhanh như vậy.

BBC:Trước đây, Bỉ đã từng cho phép dẫn độ các công dân nước ngoài khi một nước thứ ba yêu cầu?

Có, quy tắc thông thường là việc dẫn độ được đồng ý với các nước như Anh, Mỹ, những nơi không có vấn đề về chuẩn mực tôn trọng nhân quyền. Việc từ chối là rất hãn hữu, nhưng cũng có xảy ra một vài trường hợp.

Khi anh ra quyết định dựa trên một quan điểm chính trị, thì khó từ chối yêu cầu dẫn độ từ Mỹ, Anh, Pháp so với yêu cầu của Nam Hàn, Thổ Nhĩ Kỳ hay Ảrập Saudi. Chúng tôi có cùng hệ thống tòa án, cùng sự hỗ trợ lẫn nhau. Sẽ khó từ chối một đất nước mà anh có liên hệ thường ngày. Đây là quyết định chính trị. Toàn bộ thủ tục là một quyết định mang tính chính trị.

BBC:Vậy chính phủ của công dân bị bắt giữ có thể làm gì, thưa ông?

Không nhiều. Có thể họ làm được điều gì đó về ngoại giao. Nhưng nhìn từ góc độ pháp lý, họ sẽ không thể nói chuyện trước tòa hay có ảnh hưởng đối với chính phủ Bỉ. Lý thuyết là như vậy đấy, còn trong thực tế, có thể họ có liên hệ nào đấy, điều này thì tôi không chắc được. Về thủ tục, tôi thấy rất là khó.