Tôn giáo ở Việt Nam được nhà nước kiểm soát

Trả lời câu hỏi của BBC ở cuộc họp báo về chính sách tôn giáo diễn ra chiều nay ở Hà Nội, ông Ngô Yên Thi nói đại sứ Mỹ Michael Marine và đại sứ lưu động về tự do tôn giáo John Hanford đang soạn thảo một lộ trình nộp cho giới chức hữu quan tại Mỹ.

Ông nói Việt Nam hy vọng việc đưa Việt Nam khỏi danh sách CPC có thể diễn ra trước chuyến thăm của Tổng thống Bush đến hội nghị APEC ở Hà Nội và trước khi Việt Nam gia nhập WTO.

"Tôi cũng muốn nói thêm rằng chính các vị đó khi làm việc với Việt Nam, và báo cáo mới đây của Mỹ về nhân quyền, cũng khẳng định những chuyển biến ngày càng tiến bộ ở Việt Nam qua chính sách bảo đảm tự do tín ngưỡng, tôn giáo."

"Vì thế chúng tôi hy vọng quá trình đưa Việt Nam ra khỏi danh sách CPC có thể được diễn ra."

Việt Nam sẽ đăng cai hội nghị APEC vào tháng 11 tại Hà Nội, và hiện cũng đang hy vọng có thể gia nhập WTO trong năm nay.

Hoa Kỳ đã đưa Việt Nam vào danh sách CPE năm 2004 sau các báo cáo về vi phạm nhân quyền, trong lúc Hà Nội luôn bác bỏ mọi cáo buộc.

Tại buổi họp báo ngày hôm nay, ông Ngô Yên Thi nói ở Việt Nam, có 16 tổ chức tôn giáo đã được Nhà nước công nhận và còn một số tôn giáo chưa được công nhận như: Tịnh độ Cư sỹ Phật hội, Bửu Sơn Kỳ Hương, Tứ Ân Hiếu Nghĩa, đạo Baha’i và các hệ phái Tin lành như Cơ Đốc Truyền giáo, Cơ Đốc Phục Lâm, Báp tít.

Theo ông, mặc dù chưa được công nhận nhưng tín đồ vẫn được duy trì sinh hoạt tôn giáo bình thường, "tạo nên mặt đời sống tâm linh tôn giáo phong phú ở khắp các vùng, miền ở Việt Nam."

Khi được hỏi liệu trong tương lai Giáo hội Phật giáo VN Thống nhất có được hoạt động chính thức ở trong nước hay không, ông Ngô Yên Thi nói điều này khó xảy ra.

"Sau 1975, các tôn giáo có nguyện vọng thống nhất thành một tổ chức, trong đó có Phật giáo. Họ đã có hai năm, 1980-81, để chuẩn bị, vận động. Các vị lãnh đạo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam lúc ấy đã vận động chín tổ chức, hệ phái trong đó có Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất, để đến đại hội tháng 11-1981 để thống nhất, nằm trong một tổ chức chung."

"Về mặt lịch sử, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất khi ấy đã nằm trong Giáo hội Phật giáo ngày nay. Về pháp lý, nhà nước Việt Nam công nhận Giáo hội Phật giáo Việt Nam đại diện cho tăng ni phật tử cả nước. Cho nên không thể nói rằng còn một giáo hội Phật giáo nào đang còn tồn tại ở Việt Nam."

Ông nói thêm rằng một số nhân vật đại diện cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất "đã được một đại hội ở nước ngoài phong là Tăng thống, là Viện Hóa Đạo."

"Nếu họ chấp nhận những điều ấy, có nghĩa là họ là đại diện cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất ở hải ngoại. Nếu họ muốn hoạt động ở Việt Nam thì phải xin phép, phải theo luật pháp của Việt Nam."

Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất thành lập năm 1951 và bị Đảng Cộng sản Việt Nam cấm hoạt động từ năm 1981, nhưng nhiều thành viên của Giáo hội vẫn còn ở Việt Nam và duy trì một số ảnh hưởng.

Hai nhà lãnh đạo của Giáo hội này, Thích Huyền Quang và Thích Quảng Độ, đã bị nhà chức trách quản thúc trong nhiều năm.