Nông dân Indonesia không vui

Indonesia mở cửa thị trường gạo hồi tháng Chín và giao cho Bulog mua 250.000 tấn gạo với điều kiện giá gạo nội địa vượt quá mức qui định, hoặc dự trữ của công ty xuống dưới 1 triệu tấn.

Bulog đã mua 68.900 tấn của Việt Nam giao tháng 11 theo thỏa huận có hiệu lực đến tháng 1/2006, nhưng cần thêm giấy phép để mua tiếp 182.000 tấn còn lại.

Giới chức của Vinafood 2 được trích thuật cho biết một phần của số gạo này đã được bốc lên tàu và nay phải dỡ xuống lại nhưng chưa biết ai chịu chi phí.

Các dân biểu và nông dân ở Indonesia đang phản đối kịch liệt việc nhập khẩu đợt gạo này của Việt Nam, lập luận rằng nó ảnh hưởng đến thị trường gạo trong nước.

Chủ tịch hiệp hội nông dân Indonesia, Fadli Zon, giải thích họ không vui bởi vì số gạo nhập của Việt Nam đợt này sẽ làm cho giá gạo xuống rất nhanh chóng, và lẽ dĩ nhiên, nó còn đi ngược lại cam kết của tổng thống Indonesia đối với giới nông dân.

Fadli Zon: Với giá gạo cao, không phải giá cao như hiện nay, thì xem ra giá gạo Indonesia vẫn còn thấp nhất trong khối ASEAN, và giới nông dân xem ra rất phấn khởi trước mức giá này, và do đó, họ có thể sẽ trồng thêm lúa. Tôi nghĩ thật đáng tiếc cho giới nông dân Indonesia vì số lượng gạo nhập này. Tôi có giữ thống kê đây. Hiện nay có thặng dư gạo tại hầu hết các tỉnh trên đảo Java, tại nam Sulawesi cũng như trên đảo Sumatra. Do đó, hiện nay, công ty Bulog có thể mua lúa gạo từ các nông dân tại các tỉnh nào có thặng dư lúa gạo.

BBC: Ðây là một thỏa thuận hợp pháp từ khi lệnh cấm được hủy bỏ hồi tháng Chín vừa qua, do đó, dựa trên cơ sở nào mà ông chống lại thỏa thuận này ?

Fadli Zon: Chúng tôi đã hỏi công ty Bulog và cả chính phủ nữa, tức là pháp nhân đã cho phép nhập cảng gạo. Tất cả đều nói đây là một cam kết, theo đó, chính phủ sẽ nhập cảng gạo khi mà giá gạo nội địa sẽ lên ba ngàn 5 trăm rupiah, hay là tương đương với 35 xu tiền Mỹ một ký gạo. Nhưng giá gạo nội địa của Indonesia hiện nay vẫn còn thấp hơn mức giá này. Một lý do nữa là chúng tôi hiện nay thặng dư lúa gạo. Nếu tính chung cả nước, chúng tôi thặng dư từ hai đến ba triệu tấn gạo.

BBC: Có phải ông muốn nói rằng điều kiện đế đúc kết thỏa thuận này không hội đủ điều kiện pháp lý hay không ?

Fadli Zon: Không, thỏa thuận này hợp pháp, nhưng đây là kiểu "làm mai để kiếm tiền hoa hồng" trong các vụ vay mượn, như kiểu các định chế hoặc đảng phái chính trị thường hay làm. Tôi không cáo buộc ai nhưng trước đây, cái lề thói này xảy ra rất thường. Ðiểm thứ nhì là cái kiểu nhập gạo chính thức này thường sau đó đi kèm theo sau là chuyện nhập gạo không chính thức. Chúng tôi thấy là ngoài số lượng gạo nhập chính thức là hơn 70 ngàn tấn, còn có kèm theo một số lượng gạo nhập lậu nhiều gấp đôi hay gấp ba số lượng nhập chính thức. Ðây là lề thói đã xảy ra trước đây và hiện vẫn đang xảy ra.

BBC: Thưa ông, bất kỳ biện pháp nào ông áp dụng để giúp nông dân Indonesia cũng sẽ có ảnh hưởng lên giới nông dân Việt Nam, có đúng không à ?

Fadli Zon: Vâng, nhưng chúng tôi có liên hệ chặt chẽ với giới nông dân Việt Nam và họ cũng hiểu tình hình của giới nông dân Indonesia rất nhiều. Ong Chủ tịch Hiệp Hội Nông Dân Việt Nam có nói với chúng tôi rằng việc nhập khẩu gạo trong lúc chúng tôi dư thừa, sẽ không có lợi đối với nông dân Indonesia bởi vì như thế sẽ làm cho giá gạo đi xuống, như chuyện đang diễn ra hiện nay. Chuyện hiện nay, là giữa chính phủ với chính phủ, như chính phủ Indonesia cho biết. Công ty Bulog chỉ là công ty thừa hành. Tôi tin rằng không có lý do chính đáng nào để nhập gạo trong lúc chúng tôi du thừa. Chúng tôi nghi rằng đây chỉ là chuyện tìm kiếm tiền hoa hồng, như đã từng xảy ra trước đây, và chúng tôi đang thu thập thông tin về chuyện này.