Anna Jones Ban Việt Ngữ BBC

	Xã hội dân sự sẽ yếu nếu như chính phủ cái gì cũng muốn quản lý

Dự án “ Đánh giá ban đầu về Xã hội Dân sự tại Việt Nam” dùng phương pháp tiếp cận của nhóm CIVICUS có trụ sở tại Nam Phi tìm hiểu về bốn nhóm vấn đề, đó là cơ cấu, môi trường hoạt động, giá trị, và ảnh hưởng của các tổ chức dân sự hoạt động tại Việt Nam.

Anna Jones của ban Việt Ngữ đài BBC đã hỏi tác giả của dự án, bà Irene Norlund, theo bà chính phủ Việt Nam có nhìn nhận tầm quan trọng của các tổ chức phi chính phủ hay không?

Irene Norlund Có chứ, và đây là một trong những điểm để tôi cho rằng tình hình sẽ cải thiện. Chính phủ và Đảng nhìn các tổ chức dân sự theo một ánh sáng tích cực, tuy nhiên trong thực tế lời khuyên dành cho họ là không nên dính đến chủ đề dễ gây ra đối đầu.

	Nhiều tổ chức phi chính phủ giúp người nghèo trong khi chính phủ không đủ sức và lực

Nếu họ làm việc trong lĩnh vực xã hội và nhân đạo thì nhìn chung họ được phép làm, và những tổ chức như thế có ảnh hưởng khá lớn đối với người nghèo trong nước. Tuy nhiên sẽ vô cùng khó khăn khi họ làm công tác phi chính phủ trong lĩnh vực chính trị. Sẽ có nhiều trở ngại đợi họ, ngay cả chuyện ăn nói đôi khi cũng còn khó, huống chi là làm.

Liên quan đến khuôn khổ hoạt động, tôi có thể nói rằng vẫn còn nhiều giới hạn đối với sự hoạt động của NGO–tức tổ chức phi chính phủ. Ví dụ như thời gian đăng ký. Đơn xin thành lập thường hay bị xét duyệt rất lâu. Cuộc nghiên cứu thấy rằng có thể có nhiều tổ chức NGO hoạt động tại Việt Nam, tuy nhiên chúng không mang tính chiều sâu, và không có bản sắc. Theo chúng tôi, cần phải có các cơ cấu hỗ trợ chúng tốt hơn. Do đó có thể nói rằng môi trường hoạt động của NGO chưa thật thuận lợi tại Việt Nam, dù thời gian gần đây chính phủ đã có cái nhìn tích cực hơn giai đoạn trước.

BBC Có phải một số cộng sự của bà tại Việt Nam nói rằng họ cũng đang được hưởng nhiều quyền, tuy nhiên so với những gì xã hội phương Tây thì chưa thấm vào đâu cả?

Irene Norlund Vâng họ nghĩ rằng có nhiều quyền. Họ thừa nhận rằng họ không có một số quyền, tuy nhiên họ coi chuyện này nhỏ thôi, chứ không thổi phồng lên như báo chí phương Tây hay nói đến. Tôi cho rằng chúng ta cần phải hiểu biết kỹ một chút văn hóa Việt Nam, và cách người xứ này quan niệm về nhân quyền ra sao. Và không chỉ riêng gì Việt Nam, tôi cho rằng, tại nhiều nước ở Á châu chúng ta có thể tìm thấy những điều tương tự.

BBC Có phải bản nghiên cứu này dành cho tổ chức CIVICUS, hay bà chỉ muốn phản ảnh thực tế của xã hội dân sự tại Việt Nam, hy vọng khi nào đó sẽ có thay đổi tích cực?

Irene Norlund Bước đầu tiên của chúng tôi là tìm cách phản ánh tình hình, thứ hai là khởi đầu đối thoại, đối thoại theo kiểu giáo dục con người vậy.

Chính phủ và Đảng nhìn các tổ chức dân sự theo một ánh sáng tích cực, tuy nhiên trong thực tế lời khuyên dành cho họ là không nên dính đến chủ đề dễ gây ra đối đầu   Irene Norlund -Tác giả bản nghiên cứu

Tôi cho rằng cần phải tăng cường tính chất giáo dục của dự án này. Chúng ta cũng cần phải hiểu suy nghĩ của người dân địa phương về chủ đề xã hội dân sự. Cạnh đó chúng ta cũng cần nhấn mạnh đến thông điệp là một xã hội chỉ tốt nếu như hệ thống tổ chức dân sự hoạt động tốt.

Tôi có thể nhìn thấy ước muốn tăng cường xã hội dân sự từ phía Việt Nam, và hy vọng với việc có một quan điểm cân bằng, chúng ta có thể nhìn thấy điểm yếu, điểm mạnh của xã hội dân sự. Và chúng ta có thể khởi sự tiến trình đối thoại bằng cách nhìn nhận về những điểm yếu trước, và bàn cách cải thiện chúng.