Xử bồi thường cựu binh Hàn cuộc chiến VN

  • 13 tháng 7 2013
Cựu chiến binh Nam Hàn biểu tình đòi bồi thường vì tác nhân cam
Hàng ngàn cựu chiến binh Nam Hàn đòi công ty Mỹ bồi thường vì tác hại của tác nhân cam

Tòa tối cao tại Nam Hàn vừa giữ nguyên phán quyết ra lệnh cho hai công ty của Mỹ sản xuất tác nhân cam phải bồi thường cho 39 cựu chiến binh tham gia cuộc chiến Việt Nam, đồng thời gửi một quyết định khác cho tòa cấp dưới xem xét lại.

Tòa tối cao công nhận mối liên hệ giữa chất hủy diệt lá và một số bệnh ngoài da và nói rằng 39 nạn nhân này phải được nhận bổi thường, tổng cộng là 415 ngàn đô la Mỹ từ hãng Dow Chemical và hãng Monsanto.

Việc trả bổi thường này nay tùy thuộc vào hai hãng này của Mỹ, nhưng Dow Chemical nói trong một tuyên bố được hãng tin Yonhap trích thuật rằng họ không đồng ý với quyết định của Tòa tối cao Nam Hàn và lập luận rằng phán quyết này không được hậu thuận của những bằng chứng rõ ràng, trích dẫn các phán quyết của tòa án Mỹ.

Tòa tối cao Nam Hàn cũng gửi trở lại tòa cấp dưới một quyết định của tòa phúc phẩm rằng hai công này phải bồi thường cho hàng ngàn cựu chiến binh khác, những người đòi bồi thường do bị ảnh hưởng vì tiếp xúc với tác nhân cam trong thời gian diễn ra cuộc chiến Việt Nam.

Hơn 16 ngàn cựu chiến binh đã đệ đơn trong các vụ kiện khác nhau vào năm 1999 kiện các công ty của Mỹ, đòi bồi thường 4,4 tỷ đô la Mỹ nhưng một tòa án cấp dưới đã ra phán quyết bác đơn của họ.

Năm 2006, một tòa phúc thẩm đã ra phán quyết các hãng của Mỹ phải bồi thường 61 triệu đô la cho 6.795 cựu chiến binh và gia đình họ. Nhưng Tòa tối cao trong phán quyết hôm qua, thứ Sáu, đã trả vụ này về tòa phúc thẩm để xem xét lại.

"Không có bằng chứng rằng bệnh tật của họ là do tiếp xúc với chất hủy diệt lá được phun trong cuộc chiến Việt Nam," phán quyết nói.

Nam Hàn đã gửi khoảng 300.00 quân tới tham gia cùng với lực lượng của Mỹ và miền Nam Việt Nam trong thời gian chiến cuộc và Hoa Kỳ đã sử dụng tác nhân cam, có chứa chất độc dioxin, phun xuống những khu vực rộng lớn tại Việt Nam trong thời gian này.

Các cựu chiến binh tại Nam Hàn ước tính số nạn nhân chất độc da cam của Triểu Tiên là khoảng 15.000 người.

Ảnh hưởng tại Việt Nam

Việt Nam nói khoảng ba triệu người dân của họ đã chết hoặc bị khuyết tật trực tiếp hoặc ảnh hưởng tới thế hệ thứ hai do kết quả của việc Hoa Kỳ sử dụng tác nhân cam.

Chính phủ Mỹ chưa bao giờ nhận trách nhiệm trước những tuyên bố của chính phủ Việt Nam về chuyện này.

Năm 2009, Tòa án Tối cao Mỹ vừa quyết định không xem xét đơn của các nạn nhân chất độc da cam người Việt Nam và Mỹ kiện các công ty sản xuất chất hóa học thời kỳ cuộc chiến Việt Nam.

Các nguyên đơn người Việt nói rằng chất độc da cam mà Mỹ đổ xuống hàng loạt tại VN trong cuộc chiến với mục đích diệt cỏ đã làm cho họ và các thế hệ sau này bị sảy thai, tật nguyền và ung thư.

Các cựu chiến binh Mỹ đã kiện để đòi phần bồi thường trong án quyết 180 triệu đôla mà tòa án xử cho các nạn nhân chất độc da cam năm 1984 nhưng Tòa án Tối cao Mỹ đã bác cả nguyên đơn của VN và của cựu chiến binh Mỹ.

Theo ước tính, Hoa Kỳ đã phun khoảng 76 triệu lít chất diệt cỏ xuống Việt Nam.

Tháng Tám năm ngoái, Hoa Kỳ và Việt Nam bắt đầu tiến hành dự án xử lý ô nhiễm dioxin từ chất diệt cỏ tại Đà Nẵng. Đây là lần đầu tiên một dự án như vậy được thực hiện kể từ khi cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc năm 1975.

Dự án do Bộ Quốc phòng Việt Nam và Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cùng thực hiện tại sân bay ở trung tâm thành phố Đà Nẵng.

Cho tới nay, Hoa Kỳ đã bồi thường cho cựu chiến binh Mỹ bị nhiễm chất diệt cỏ nhưng chưa bồi thường cho nạn nhân Việt Nam.