Cập nhật: 15:09 GMT - thứ năm, 18 tháng 11, 2010

Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam

Ngày khai trường -ảnh của Tiến Đề gửi cho BBC

Trước ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, báo chí trong nước nêu ra nhiều thách thức cho một nền giáo dục lắm căn bệnh kinh niên.

Việt Nam luôn tự hào là đất nước hiếu học nhưng nền giáo dục lâu nay vẫn không tạo ra được tài năng cho một lực lượng lao động chuyên nghiệp.

Một vấn đề cơ bản là Việt Nam thiếu cả 'chuẩn đào tạo' từ cấp mầm non lên tới đại học.

"Đầu cơ" giáo dục?

Báo Bấm Tiền Phong bản điện tử hôm 18/11 cho rằng ngay cả việc soạn thảo 'chuẩn' về số học sinh cho mẫu giáo cũng vẫn chưa được thống nhất.

Bộ Giáo dục - Đào tạo nêu ra con số 35 cháu và hai cô giáo cho một lớp nhưng thực tế, như bài trên Tiền Phong viết, là có những lớp đông tới 86 trẻ.

Còn về giáo viên, chế độ chính sách cho họ cũng vẫn là vấn đề lớn.

Bài báo trích lời một hiệu trường trường mầm non đề nghị cần có "chế độ biên chế hoặc hợp đồng có chỉ tiêu của nhân viên nuôi dưỡng" cho các trường.

Tham nhũng chính là rào cản kìm hãm sự phát triển của giáo dục

Thứ trưởng Nguyễn Thị Nghĩa

Tình trạng hiện nay không đảm bảo sự ổn định cho chính các cô giáo nuôi dạy trẻ.

Lên bậc trung học, các học sinh Việt Nam vấp phải vấn nạn thi cử, và như tổng kết kỳ thi tuyển đại học cả nước 2010 thì điểm chuẩn cũng không đồng nhất.

Ngoài ra còn có hiện tượng thí sinh dùng giấy tờ giả để đăng ký vào các trường theo nguyện vọng thứ nhì.

Tờ Người Lao Động thì chạy tựa "Bấm Tham nhũng cản bước giáo dục" và trích lời quan chức ngành này nói về hai lĩnh vực nhiều tiêu cực là "tuyển sinh và lạm thu học phí".

Bài báo trích lời bà Nguyễn Thị Nghĩa, Thứ trưởng Bộ Giáo dục nói "tham nhũng chính là rào cản kìm hãm sự phát triển của giáo dục", và kêu gọi sự minh bạch.

Bên cạnh đó là nạn chạy trường và học thêm, một hình thức khác của lãng phí thời gian và tham nhũng tiền của từ gia đình học sinh.

Việc mở các trường công lập, các đại học, cao đẳng cấp ngành, cấp tỉnh một mặt đáp ứng nhu cầu của học sinh, sinh viên nhưng mặt khác cũng làm cho chất lượng giáo dục giảm sút.

Có bài báo tại Việt Nam nêu ra tình trạng "đầu cơ giáo dục" này là "mở trường ồ ạt rồi đóng cửa".

'Con quan'

Lũ lụt tại miền Trung phá hủy nhiều trường học.

Nhưng truyền thông Việt Nam cũng nhắc đến các khó khăn khách quan, không do ngành giáo dục gây ra.

Đài tiếng nói Việt Nam (VOV) hôm 18/11 nhắc rằng "Ngày càng nhiều học sinh bỏ học; thảm họa lũ lụt chưa từng có trong lịch sử ở miền Trung và Nam Trung bộ tháng 10 và đầu tháng 11 vừa qua làm nhiều trường học đổ nát, học sinh phải bỏ học; giáo viên bỏ nghề".

Ngoài ra là hiện tượng "Giáo viên cấp I, mầm non ở miền núi còn thiếu, hướng nghiệp dạy nghề ách tắc; nhiều trường ở miền núi và Tây Nguyên không có học sinh. Lỗi đó không phải là do ngành giáo dục".

Nhưng tham nhũng từ giới công chức cũng ảnh hưởng đến ngành giáo dục như hoạt động dùng bằng giả trong giới cán bộ, đảng viên.

Báo Việt Nam gần đây đăng bài nói về 43 trường hợp cán bộ ở tỉnh Bạc Liêu bị phát hiện mua và sử dụng bằng cấp giả từ cấp phổ thông.

Trong số này có 14 người là đảng viên nên sẽ để cho 'huyện ủy xử lý' ở mức cảnh cáo, kỷ luật.

Quyền lực và bất công xã hội cũng là lý do làm sai lệch các 'chuẩn' cho giáo dục Việt Nam.

Học phí cũng là đề tài nóng tại VN.

Trang web VietnamNet nêu trường hợp tại Hải Phòng năm nay, khi hơn 200 học sinh "từ trượt thành đậu" trong kỳ thi vào lớp 10 chủ yếu vì họ là "con nhà giàu, gia đình quan chức".

Câu chuyện này được nhắc đến trong một tư liệu nhằm chống lại tham nhũng trong giáo dục được Thanh tra Chính phủ công bố hôm 16/11 vừa qua.

Nhưng nhìn rộng ra, các vấn nạn của giáo dục Việt Nam có nguyên nhân sâu xa hơn, từ mô hình kinh tế - xã hội và lý do thể chế.

Trước mắt, bài viết của tác giả Trần Thông trên VOV nêu ra các giải pháp mà hiện mới chỉ ở dạng mong ước cho cả xã hội:

"Nhân dân ước mong việc xã hội hóa giáo dục, dân chủ hóa nhà trường, nghề nghiệp hóa thanh niên, đa dạng hóa loại hình dạy học, hiện đại hóa nội dung và phương pháp giáo dục nhanh chóng đi vào cuộc sống."

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.