Cập nhật: 08:33 GMT - thứ tư, 10 tháng 3, 2010

Hội nghị Thượng đỉnh sông Mekong

Các nước vùng hạ lưu sông Mekong đang chịu hạn hạn lớn trong nhiều chục năm qua

Các nước hạ lưu Mekong đang chịu hạn hạn lớn trong nhiều chục năm qua.

Thái Lan tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh đầu tiên về sông Mekong để bàn về cách sử dụng nguồn nước của con sông chảy qua sáu quốc gia.

Trước đợt khô hạn kỷ lục trong nhiều chục năm, nội các Thái Lan quyết định triệu tập cuộc họp thượng đỉnh về sông Mekong, từ mùng 2 đến 5 tháng Tư tại tp Huahin.

Cuộc họp thượng đỉnh, được tổ chức lần đầu giữa các nước có sông Mekong chảy qua, sẽ tập hợp chính trị gia và chuyên gia thủy lợi để bàn về giải pháp khai thác nước sông Mekong.

Bốn nước Thái Lan, Việt nam, Lào và Campuchia, thành viên của Ủy Hội sông Mekong (MRC) sẽ là thành phần tham dự chính. Cạnh đó cuộc họp sẽ mời Trung Quốc và Miến Điện, hai nước đối thoại trong MRC tham gia.

Trước câu hỏi tác động của việc Trung Quốc xây nhiều đập thủy điện ở vùng thượng nguồn sông Mekong đối với hạn hán tại vùng hạ lưu, tiến sĩ Lê Anh Tuấn, giảng viên Khoa Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên Đại học Cần Thơ cho BBC Việt Ngữ hay, có hai tác động khiến dòng chảy của sông giảm sút.

TS Lê Anh Tuấn: Một dòng sông chảy qua nhiều quốc gia, khi một quốc gia ở thượng nguồn họ tìm cách chặn lại để tích lũy trong hồ chứa nước lớn, thì nó sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy ở phía hạ nguồn. Điều này thấy rất rõ. Có hai giả thiết về nguyên nhân hạn hán hiện nay: Một là do hiện tượng El Nino và một phần của biến đổi khí hậu. Nhiệt độ không khí trong vùng sông chảy hiện trở nên khô nóng hơn, làm gia tăng bốc hơi và gia tăng nhu cầu sử dụng nước. Hai có thể là do quốc gia đầu nguồn tìm cách giữ nước lại, gây ảnh hưởng cho những nước ở bên dưới.

BBC: Hạ lưu sông Mekong, trong đó có đồng bằng sông Cửu long của Việt Nam, hiện đang diễn ra hạn hán và nước mặn xâm nhập đồng ruộng, nghe đâu khá nghiêm trọng trong một số năm gần đây?

TS Lê Anh Tuấn: Đúng vậy. Nếu so sánh nhiều năm trước đây thì năm nay đặc biệt là gay gắt. Hầu hết các vùng ven biến và một số vùng bên trong đang bị nước mặn xâm nhập ngày càng sâu. Các vùng bị nhiễm mặn gần như không canh tác nông nghiệp được. Tình hình cung cấp nước ngọt rất là khó khăn. Người dân ở đó phải chở nước từ những nơi xa đem về dùng.

BBC: Trước tình hình khô hạn như vậy nông nghiệp Việt Nam đối phó ra sao, thưa ông?

TS Lê Anh Tuấn: Hiện nay chúng tôi khuyến cáo chính quyền địa phương và người dân tìm cách đắp đập để ngăn mặn, giảm bớt tác hại và tìm cách trữ cái nguồn nước ngọt còn lại, tất nhiên là ít ỏi rồi nhưng chúng ta tìm cách trữ lại và tiết kiệm nước tốt đa. Đồng thời những nơi nào có thể khai thác một phần nước ngầm thì cố gắng khai thác.

BBC: Tình hình thời thiết khắc nghiệt như vậy liệu có ảnh hưởng đến sản lượng lúa gạo, hoa màu ở những vùng bị ảnh hưởng không, thưa tiến sĩ?

TS Lê Anh Tuấn: Rất may là các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đã qua giai đoạn thu hoạch lúa đông xuân nên sản lượng gạo của vụ đông xuân vừa rồi không giảm sụt bao nhiêu. Nhưng có thể là có khó khăn cho vụ hè thu sắp tới. Nếu tình hình hạn hán này tiếp tục kéo dài và lan rộng ra, nó sẽ lảnh hưởng đến canh tác vụ hè thu sắp tới. Hoặc là phải gieo cấy trễ hơn. Chúng tôi dự đoán tình hình ngập mặn và khô hạn này còn kéo dài cho đến hết tháng Tư hoặc qua đầu tháng Năm. Về mặt khoa học không thể đổ lỗi hoàn toàn cho các đập thủy điện ở thượng nguồn khi các nước Đông Nam Á đang chịu ảnh hưởng của đợt khí hậu khô nóng do hiện tượng El Nino. Nhưng khi khí hậu khô hạn đang xãy ra, tác động của con người có thể làm cho tình hình trầm trọng thêm. Hiện nay đồng bằng sông Cửu Long đang bị tác động kép, kiểu như vậy.

BBC navigation

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.