Cập nhật: 15:01 GMT - thứ năm, 26 tháng 11, 2009

Thăm những xưởng may 'không tồn tại'

Xưởng may của người Việt ở ngoại ô Moscow

Ước tính có hàng trăm xưởng may như thế này của người Việt tại Nga

Cường, không phải tên khai sinh của anh, sang Moscow cách đây ba năm.

Anh thanh niên quê ở Gia Lộc, Hải Dương này tưởng rằng sẽ được đổi đời nhờ những khoản thu nhập từ quốc gia rộng lớn nhất thế giới.

Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều.

''Khi mới sang em làm may ở Tula (cách Moscow gần 200 km), sau mấy tháng đầu âm luôn 5000 rúp (khoảng 170 đô la),'' anh Cường nói.

''Sang đến nơi chủ thu luôn hộ chiếu và giữ chặt trong xưởng.

''Để kiếm được 1000 rúp (34 đô la) , em phải làm việc 20 tiếng.''

Cường kể sau một thời gian chịu không nổi cảnh sống và làm việc trong xưởng may, anh bỏ trốn đi làm xây dựng cho chủ 'Tây' ở Moscow, nhưng rồi cũng bị quỵt mấy tháng lương.

Sau ba năm ở nước Nga, Cường sang thế nào, bây giờ vẫn thế trong khi mẹ ở nhà đang bị ung thư và vợ anh vẫn một mình nuôi hai đứa con gái.

Tử tế

Sang cùng thời gian với Cường là Thanh, cũng người Hải Dương.

Thanh không phải là tên thật.

Chị may mắn hơn vào được một xưởng may có chủ tương đối tử tế ở Moscow.

Mỗi ngày chị làm việc 12-14 tiếng, ăn, ngủ ngay tại xưởng nhưng mỗi tháng để ra được tới '7-8 tờ', tức 700-800 đô la.

Chị quen một thanh niên cũng người Hải Dương ở xưởng và hai người cách đây hai năm đã về Việt Nam làm đám cưới.

Cưới xong họ lại sang Nga với tên tuổi hoàn toàn khác.

Nhiều người làm nghề may thường về Việt Nam với lệnh trục xuất của Nga vì ở quá hạn visa. Họ bị cấm quay trở lại Nga trong vòng 5 năm.

Nhưng tất cả đều có thể sang lại được. Với một khoản chi phí nhất định họ sẽ có hộ chiếu với tên tuổi mới.

Giờ chị Thanh đã có bầu bẩy tháng. Nhưng nếu chị không nói chắc người ta chỉ nghĩ cháu bé mới được ba bốn tháng.

Hai anh chị quyết định chị sẽ sinh cháu ở Việt Nam.

Giấc mơ Nga

Nơi cắt quần áo

Phòng cắt quần áo cũng là phòng ngủ của công nhân sau một ngày làm việc từ 10-14 tiếng

Không có con số thống kê chính xác, nhưng những người làm ở xưởng may như anh Cường, chị Thanh lên tới hàng chục ngàn người tại vài trăm xưởng may khác nhau ở Moscow và các tỉnh.

Những xưởng may này ''đen hoàn toàn'', tức không hề tồn tại ở Nga về mặt pháp lý. Họ không đăng ký kinh doanh, không đăng ký chất lượng, xuất xứ sản phẩm và không đóng bất cứ loại thuế nào.

Nhưng như vậy không có nghĩa là họ không mất chi phí.

Các chủ xưởng đều phải để ra những khoản chi 'quan hệ' với công an kinh tế, sở thuế, sở ngoại kiều để đảm bảo những xưởng may này có cũng như không.

Khi còn chợ Vòm, phần lớn hàng hóa từ các xưởng được đưa ra chợ cho mạng lưới bán hàng của người Việt.

Nay tình hình khó khăn hơn và người ta phải rải hàng tại nhiều nơi khác nhau.

Tôi hỏi một anh chủ xưởng may liệu cơ hội kiếm tiền theo kiểu ''đen hoàn toàn'' như thế này có nguy cơ chấm dứt không.

Anh bảo: ''Chẳng bao giờ''.

Trong khi đó anh Cường đang chờ người nhà gửi tiền sang để về nước.

Chị Thanh cũng chẳng mấy chốc sẽ sinh em bé ở Việt Nam.

Trong khi đó vẫn có những người, không ít trong số họ một chữ tiếng Việt bẻ đôi không biết viết, ở những vùng quê Việt Nam vẫn đang nuôi giấc mơ sang Nga để đổi đời.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.