Cập nhật: 15:35 GMT - thứ sáu, 16 tháng 10, 2009

Tranh luận về Lê Văn Tám tiếp tục

Công viên Lê Văn Tám ở thành phố Hồ Chí Minh, ảnh của VietnamNet

Giáo sư Phan Huy Lê nói những địa danh mang tên Lê Văn Tám nên để nguyên

Cuộc tranh luận về nhân vật anh hùng thiếu niên Lê Văn Tám có thật hay hư cấu đã lại nóng lên trong thời gian gần đây với các bài viết chỉ trích giáo sư Phan Huy Lê, người nói rằng đây là nhân vật hư cấu và bài phản bác lại của chính vị giáo sư này.

Tranh luận xoay quanh câu chuyện thiếu niên Lê Văn Tám tẩm xăng vào người rồi chạy mấy chục mét tới đốt kho xăng của đối phương hồi năm 1945.

Trong bài viết mới nhất đăng trên tạp chí Xưa và Nay số ra tháng 10, giáo sư sử học Phan Huy Lê nhắc lại chuyện ông đã được Giáo sư Trần Huy Liệu, Viện trưởng Viện sử học và cũng là Bộ trưởng Tuyên truyền hồi thập niên 40 kể cho nghe nhân vật Lê Văn Tám là do ông Liệu ''dựng'' lên để ''cổ vũ tinh thần chiến đấu'' của người Việt.

Ông Phan Huy Lê cũng nói giáo sư Liệu kể lại rằng sau khi Việt Nam đưa tin này thì đài BBC cũng đưa tin và sau đó bình luận một cậu bé tẩm xăng vào người đốt thì không thể chạy được mấy chục mét đến kho xăng và ông ''đã tự trách là vì thiếu cân nhắc về khoa học nên có chỗ chưa hợp lý''.

Ông Lê viết rằng chuyện cháy kho xăng là có thật nhưng ai đốt cháy thì còn chưa rõ và nhân vật Lê Văn Tám chỉ là một hình tượng được dựng lên.

Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

Nghe/xem bằng Real Player hoặc Windows Media Player

Vị giáo sư sử học cũng trích lời ông Trần Huy Liệu nói với ông và hai người khác trong một cuộc gặp: ''Sau này khi đất nước yên ổn, các anh là nhà sử học, nên nói lại giùm tôi, lỡ khi đó tôi không còn nữa.''

Tư liệu

Trên thực tế, giáo sư Phan Huy Lê đã khẳng định nhân vật Lê Văn Tám là hư cấu từ cách đây vài năm nhưng trong vài tuần gần đây một cựu bác sỹ quân y và nay là nhà văn đang sống ở thành phố Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Văn Thịnh đã có bài phản bác kịch liệt.

Nói chuyện với BBC hôm 16/10, ông Thịnh nói bài viết mới của giáo sư Lê cũng không thuyết phục được ông.

''Cái giải thích của anh Phan Huy Lê là một cái phủi tay. Năm năm, sáu năm trời rồi anh ấy không có một lời đính chính (cho phát biểu về chuyện nhân vật Lê Văn Tám không có thật) bây giờ bài của tôi đăng lên anh ấy mới có bài này.''

Nói về tuyên bố của giáo sư Lê hồi năm 2005 và cuộc trả lời phỏng vấn khi đó với báo Người Việt ở California, ông Thịnh nói:

Lê Văn Tám không phải là hư danh đâu mà chúng tôi cũng sẽ chứng minh là có thật.

Nguyễn Văn Thịnh

''Bản tin lần trước nói rất chung chung, chỉ nói một cái là chuyện đó là chuyện hoàn toàn không có thực, phủ nhận cả sự nghiệp, công trạng và con người."

''Đấy là cái xúc phạm rất lớn mà những vị chiến sĩ từng chiến đấu ở Sài Gòn, tôi đã gặp những anh năm nay 80-85 rồi, anh ấy rất là công phẫn và cung cấp tư liệu cho tôi viết."

''Lê Văn Tám không phải là hư danh đâu mà chúng tôi cũng sẽ chứng minh là có thật,'' ông Thịnh nói.

Nhưng khi được BBC hỏi liệu ông đã có đầy đủ tư liệu để chứng minh rằng nhân vật Lê Văn Tám có thật hay không, ông nói:

''Dĩ nhiên bây giờ một người chết đã rất lâu rồi bây giờ gọi là tư liệu hoàn toàn chính xác thì không ai dám nói nhưng mà có những cơ sở, những tư liệu, những người nói rằng Lê Văn Tám là có thật."

''Chúng tôi đã từng đi qua chiến tranh thì ngay những người bạn mình đã chết mình cũng không hiểu nổi cơ mà.''

Đuốc sống

Trong khi đó, giáo sư Phan Huy Lê viết trong bài mới nhất:

''Tôi kể lại câu chuyện này một cách trung thực với tất cả trách nhiệm và danh dự của một công dân, một nhà sử học.''

Ông cũng trích dẫn các nhân chứng và báo chí hồi những năm 1945 đưa tin về vụ cháy kho xăng, có báo đưa tin kho đạn với những thông tin khác nhau về người gây ra các vụ cháy/nổ.

Trả lại nguồn gốc thật của biểu tượng này là để tạo lập một nền tảng nhận thức khoa học, khách quan về quá trình hình thành biểu tượng Lê Văn Tám.

Giáo sư Phan Huy Lê

Giáo sư Lê viết: ''Điểm lại những tư liệu đã thu thập được thì càng thấy rõ, trên cơ sở sự kiện có thật và cả dư luận về hình ảnh người chiến sĩ tẩm xăng thời đó, GS Trần Huy Liệu tạo dựng nên biểu tượng 'ngọn đuốc sống' gắn với tên tuổi thiếu niên Lê Văn Tám.''

Giáo sư Lê cũng nói ông không đồng tình với quan điểm cho rằng ''ngọn đuốc sống Lê Văn Tám'' đã đi vào lòng dân rồi và các nhà sử học ''không cần xác minh nhân vật đó có thật hay không, làm ảnh hưởng tới 'biểu tượng', một 'tượng đài' yêu nước.''

''Theo quan điểm của tôi, mọi biểu tượng hay tượng đài lịch sử chỉ có sức sống bền bỉ trong lịch sử và trong lòng dân khi được xây dựng trên cơ sở khoa học khách quan, chân thực.''

Ông Lê nói cho dù Lê Văn Tám không phải là một tên thật nhưng ''phản ánh một sự kiện lịch sử có thật, một tinh thần hi sinh vì Tổ quốc có thật."

''Đó là biểu tượng đã đi vào lịch sử mang tính phổ biến và thiêng liêng. Trả lại nguồn gốc thật của biểu tượng này là để tạo lập một nền tảng nhận thức khoa học, khách quan về quá trình hình thành biểu tượng Lê Văn Tám,'' giáo sư Lê viết.

''Tôi nghĩ rằng tất cả các đường phố, trường học, công viên... mang tên Lê Văn Tám vẫn để nguyên, vẫn được tôn trọng như một biểu tượng với nội dung giải thích đúng sự thật.''

Bấm Bấm vào đây để xem ý kiến độc giả.

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.