Ông Paul Wolfowitz nói World Bank sẽ quan tâm hơn đến vấn đề chống tham nhũng

Trong bài diễn văn này, ông Paul Wolfowitz giải thích những xác tín của ông về việc chống tham nhũng và nói ông tin "thúc đẩy việc cai trị tốt" và "tôn trọng tính thượng tôn của pháp luật" không chỉ áp dụng cho Indonesia mà là nguyên tắc trong quan hệ của World Bank với toàn bộ các đối tác hiện nay.

Những chủ đề được bàn đến trong bài diễn văn này có lẽ có tác dụng tham khảo không chỉ cho khán giả trực tiếp ở Jakarta, mà cả ở Việt Nam, nơi tham nhũng cũng đang nhận được sự quan tâm của nhiều tổ chức nước ngoài.

Dưới đây là trích đoạn một phần nội dung bài nói chuyện này.

Mặc dù còn nhiều vấn đề lớn và kinh tế vẫn chưa đáp ứng được những hứa hẹn, nhưng mấy năm qua chứng tỏ khả năng của Indonesia vượt qua các thách thức lớn. Quý vị đã đi qua một cột mốc trong phát triển dân chủ - tức là hai kỳ bầu cử tổng thống tự do và công bằng.

Báo chí, từng hoạt động dưới chế độ kiểm duyệt khắt khe, nay tự do, đem đến cả những hạnh phúc và thách thức đi cùng sự cởi mở này.

Quốc hội, vốn chỉ là một nhánh quỵ lụy của hành pháp, nay trở thành diễn đàn thảo luận sôi nổi và là nơi kiểm tra quan trọng quyền lực hành pháp.

Cũng quan trọng không kém là sự trỗi dậy của một xã hội dân sự mạnh mẽ bao gồm các tổ chức tôn giáo, hệ thống trường học, báo chí, và một tinh thần hợp tác.

Trong nửa thế kỷ qua, con người đã hiểu biết nhiều hơn về những yếu tố giúp chính quyền hoạt động hiệu quả và đạt tiến bộ kinh tế. Trong cộng đồng nghiên cứu phát triển, chúng tôi gọi đó là "sự cai trị hiệu quả."

Nói ngắn gọn, đó là sự kết hợp của các định chế minh bạch và có trách nhiệm, kỹ năng tốt và sự sẵn lòng làm điều đúng, tất cả cho phép chính quyền cung cấp các dịch vụ hiệu quả.

Một số quốc gia có thể đạt tăng trưởng trong nhiều năm mà không cần các yếu tố này - Indonesia là một ví dụ. Nhưng cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng sau này cho thấy tăng trưởng có thể mong manh ra sao nếu các định chế giúp chính phủ có trách nhiệm, minh bạch và biết phản ứng lại bị làm suy yếu một cách có hệ thống.

Tham nhũng - đe dọa cho phát triển

Cuộc khủng hoảng châu Á cho thấy - mà Indonesia là ví dụ rõ nhất - tham nhũng thường là yếu tố chính giải thích vì sao chính phủ không thể hoạt động tốt.

Tham nhũng thường là yếu tố chính giải thích vì sao chính phủ không thể hoạt động tốt.   Paul Wolfowitz

Đây là bài học mà Indonesia đã học trong đau đớn. Sau tiến bộ của 20 năm, tham nhũng đã góp phần quan trọng vào sự sụp đổ kinh tế của cuối thập niên 1990. Tham nhũng nay là chướng ngại chính ngăn cản việc đạt đến thành công mà đất nước này có khả năng đạt tới - và nhân dân Indonesia xứng đáng được hưởng.

Tham nhũng không chỉ phá hủy khả năng hoạt động của chính phủ, nó cũng làm suy yếu tăng trưởng của khu vực tư.

Chúng tôi đã nghe các nhà đầu tư cả trong và ngoài nước, những người lo ngại rằng ở những nơi tham nhũng tràn lan, các hợp đồng không thể thi hành, cạnh tranh bị kìm nén và chi phí làm ăn quá cao. Khi các nhà đầu tư thấy vậy, họ đem tiền đi chỗ khác.

Tham nhũng hoành hành ở các nước nơi nhà đầu tư tư nhân chịu các thủ tục đau đầu và quản lý quá mức. Khi cần thêm giấy phép để mở công ty, khi cần thêm chữ ký để nhập hàng, nó tạo ra cơ hội để lạm dụng quyền lực và tạo ra tham nhũng.

Giúp chính quyền hoạt động

Indonesia đã bắt đầu đối mặt với một vài thách thức như vậy. Tổng thống Yudhoyono đã có nỗ lực chống tham nhũng buộc các viên chức ở mọi cấp phải dám chịu trách nhiệm.

Chúng ta biết rằng ở nơi chính phủ không hoạt động hiệu quả, sự trợ giúp phát triển của chúng tôi cũng vô dụng.

Lần đầu tiên World Bank thừa nhận tham nhũng là cản trở lớn cho phát triển là vào 10 năm trước. Nhưng kể từ đó, World Bank đã dẫn đầu trong nỗ lực đối mặt với vấn đề nghiêm trọng nhưng thường bị bỏ qua này.

Chúng tôi đã tiên phong trong các nghiên cứu để hiểu rõ hơn nguồn gốc của tham nhũng. Chúng tôi học hỏi kinh nghiệm của nhiều nước và đưa biện pháp chống tham nhũng vào các hoạt động của mình. Nhưng còn cần làm thêm nữa.

Mọi chiến lược đều phải có sự cam kết và tham gia của chính phủ, công dân và khu vực tư.   Paul Wolfowitz

Chống tham nhũng đòi hỏi một chiến lược lâu dài tấn công vấn nạn theo cách tăng dần và có hệ thống. Vì thế mọi chiến lược đều phải có sự cam kết và tham gia của chính phủ, công dân và khu vực tư.

Chiến lược của World Bank tại Indonesia đặc biệt nhấn mạnh đến khả năng cai trị. Cùng với chính phủ Indonesia, chúng tôi cam kết cho vay mỗi năm 900 triệu đôla để củng cố bộ máy cai trị, với mục tiêu cải thiện khả năng cung cấp dịch vụ trong giáo dục, y tế và các dịch vụ quan trọng khác, và cải thiện môi trường đầu tư.

Chúng tôi sẽ thực hiện một hệ thống mới để giảm thiểu nguy cơ tham nhũng trong các dự án do World Bank tài trợ. Nhiều yếu tố của hệ thống mới này đã được phát triển ngay tại Indonesia, và tôi muốn mang chúng đến các nước khác.

Chúng tôi sẽ đưa các nhóm chống tham nhũng ở nhiều văn phòng các nước làm việc cùng các cơ quan bản địa như tổ chức kiểm toán chính phủ và ủy ban chống tham nhũng để bảo vệ các dự án.

Tôi cũng muốn mở rộng hợp tác với các nhóm có quan tâm trong việc cải thiện khả năng quản trị.

Một trong những đối tác quan trọng nhất là khu vực tư. Mặc dù nhiều công ty hùng mạnh thường lợi dụng hệ thống cai trị yếu kém để thay đổi sân chơi công bằng, nhưng nói chung khu vực tư sẽ mất nhiều nhất nếu tham nhũng lan tràn và pháp trị bị bẻ gãy. Kết quả, sự mất mát này lại làm hại xã hội vì tăng trưởng yếu và mất cơ hội việc làm.

Nhiều tuần trước, tôi đã gặp lãnh đạo các ngân hàng phát triển đa phương và chúng tôi đồng ý đưa ra cách tiếp cận chung để chống tham nhũng. Lần đầu tiên, vấn đề này được tất cả đồng ý xem là trở ngại chính của việc giảm nghèo.

Việc thi hành các biện pháp chẳng thể đủ để trị bệnh tham nhũng. Chúng tôi làm được gì, đi xa đến đâu cũng là phụ thuộc vào mong muốn của chính phủ và xã hội dân sự trong việc tạo nên môi trường phát triển bền vững.

Thay đổi lớn nhất sẽ xảy ra khi tư tưởng con người thay đổi. Tại nhiều nước, người dân không còn dung thứ cho tham nhũng như đã từng có trong quá khứ. Sự phát triển của giới trung lưu, độc lập trước chính phủ, ngày càng đòi hỏi chính phủ phải quản lý tốt hơn.

Hôm nay, tôi đến thăm mộ của người bạn và người thầy của tôi, Cak Nur. Cuộc đời ông, ra đi đột ngột mấy tháng trước, giúp giải thích vì sao tôi yêu đất nước này đến thế, và vì sao tôi hy vọng vào tương lai của nơi này.

Khi có lúc Cak Nur nghĩ tới việc tranh cử chức tổng thống năm 2004, ông đề ra 10 nguyên tắc lãnh đạo chính quyền. Hai nguyên tắc đầu là "thúc đẩy việc cai trị tốt" và "tôn trọng tính thượng tôn của pháp luật." Tôi tin vào những ưu tiên này, không chỉ cho Indonesia mà còn là nguyên tắc chính trong quan hệ của chúng tôi với các đối tác.

Đây là những nguyên tắc tôi chia sẻ với ban lãnh đạo hiện nay, và chúng ta có đủ lý do để hy vọng.