Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
28 Tháng 2 2005 - Cập nhật 14h03 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Thụ lý về vụ kiện chất da cam
 
Nạn nhân chất độc da cam
Các nạn nhân chất độc da cam khởi kiện từ tháng 1/2004
Thứ hai 28/2 một tòa án tại quận Brooklyn, TP New York của Hoa Kỳ mở phiên điều trần đầu tiên của vụ các nạn nhân chất độc da cam của Việt Nam kiện các công ty hóa chất Hoa Kỳ.

Trước đó các công ty hóa chất Mỹ đã gửi kiến nghị yêu cầu tòa bãi đơn kiện của phía Việt Nam, với lý do sản phẩm họ làm được bảo vệ theo luật nhà thầu của chính phủ.


Còn vào ngày 18 tháng 1 năm 2005, luật sư đại diện cho các nguyên đơn Việt Nam có văn kiện đến tòa án Brooklyn, New York để phản bác yêu cầu hủy bỏ đơn khiếu nại của các công ty hóa chất Mỹ.

Ngày 31-1-2004, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam cùng ba người là Phan Thị Phi Phi, Nguyễn Văn Quý và Dương Quỳnh Hoa (đại diện cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam) đã gửi đơn kiện 37 công ty hóa chất Mỹ.

Dự kiến mỗi bên có khoảng 20 luật sư tranh tụng, với nhiều ngàn trang tài liệu.

Chất độc khai quang

Theo phía Việt Nam, từ 1961 đến 1971, quân đội Mỹ đã dùng khoảng 110 nghìn tấn chất độc hóa học và 300 nghìn tấn chất cháy trong chiến tranh ở Việt Nam.

Phía các công ty hóa chất nói rằng họ sản xuất chất da cam theo các tiêu chuẩn của chính phủ Mỹ và việc sử dụng chúng tại Việt Nam là cần thiết để bảo vệ lính Mỹ.

Từ lâu các công ty này cũng nói không có mối liên hệ rõ rệt giữa việc tiếp xúc với chất dioxin và các vấn đề sức khỏe.

Luật sư đại diện cho bên Việt Nam là công ty luật Goodman & Moor, và 40 luật sư khác do luật sư Constantine Kokkoris và Jonathan Moore dẫn đầu.

Các chuyên gia luật quốc tế ở cả hai phía đã đưa ra những lập luận trái ngược nhau quanh câu hỏi chất da cam có phải là ''chất độc'' bị luật quốc tế cấm sử dụng trong chiến tranh hay không.

George P. Fletcher, chuyên gia ở ĐH Columbia, ủng hộ Việt Nam khi ông viết rằng "trong chiến tranh, người ta được phép đối diện kẻ thù và bắn, nhưng không được quay đi hướng khác để rồi dùng dioxin để làm độc thức ăn, đất và nước của đối phương."

Còn đại diện cho các công ty hóa chất, W. Michael Reisman, chuyên gia luật tại ĐH Yale, cho rằng không có hiệp định hay nguyên tắc quốc tế nào mà Hoa Kỳ chấp thuận trong thời kì chiến tranh Việt Nam mà coi chất diệt cỏ là thuốc độc phải cầm trong cuộc chiến.

Ông viết: "Không có việc cấm sử dụng chất diệt cỏ như một phương tiện quân sự."

Trong khi đó đại diện cho công ty Monsanto thì nói rằng không có bằng chứng khoa học về liên hệ giữa các bệnh trọng và chất độc da cam.


Tiền lệ

Hồi năm 1984, thân nhân của các cựu binh Hoa Kỳ đã chết vì chất độc da cam sau khi trở về từ Việt Nam cùng những cựu binh bị ảnh hưởng bởi chất này đã kiện các công ty hóa chất như Dow Chemical và Monsanto.

Tuy nhiên các công ty này đã chọn giải pháp bên ngoài tòa án để giải quyết vấn đề này.

 ''Lúc họ kiện chưa có những thừa nhận của Viện Hàn Lâm Khoa học Mỹ và Viện Y học Mỹ. Còn bây giờ chúng tôi kiện thì ngay các cơ quan Mỹ đã thừa nhận rồi, Tổng thống Mỹ đã thừa nhận rồi.
 
Nguyễn Trọng Nhân, Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam

Họ chấp nhận bồi thường 180 triệu đô la cho những người bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam và cho tới năm 1997 khi khoản tiền cuối cùng được chi trả, hơn 290.000 người đã nhận được bồi thường.

Ông Nguyễn Trọng Nhân nói rằng vụ kiện mà hội các nạn nhân chất độc da cam của ông đang theo đuổi còn thuận lợi hơn cả vụ hồi năm 1984.

''Lúc họ kiện chưa có những thừa nhận của Viện Hàn Lâm Khoa học Mỹ và Viện Y học Mỹ. Còn bây giờ chúng tôi kiện thì ngay các cơ quan Mỹ đã thừa nhận rồi, Tổng thống Mỹ đã thừa nhận rồi.''

Bất lợi?

Thế nhưng phía Việt Nam cũng có nhiều bất lợi trong vụ theo kiện này. Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã có thư yêu cầu tòa ở New York bác đơn kiện của Việt Nam vì họ cho rằng chấp nhận vụ kiện sẽ tạo ra tiền lệ cho một loạt các vụ kiện tương tự từ công dân của các quốc gia mà Hoa Kỳ đã gây chiến.

Theo Bộ Tư Pháp, khả năng tuyên bố chiến tranh với một quốc gia của tổng thống Mỹ sẽ bị ảnh hưởng nếu những vụ kiện như vụ Việt Nam đang theo đuổi được tòa chấp nhận.

Ngoài ra cũng còn có vấn đề thời điểm khởi kiện.

Theo luật Hoa Kỳ, các nạn nhân của Việt Nam đáng ra phải khởi kiện trong vòng 10 năm kể từ khi xảy ra sự việc, nhưng bên nguyên đơn nói do lệnh cấm vận của Hoa Kỳ trong suốt gần hai thập kỷ sau cuộc chiến, họ không thể khởi kiện được.

Bằng chứng

Cố giáo sư Lê Cao Đài của Việt Nam, một người từng tiếp xúc với chất da cam thừa nhận rằng các bằng chứng về liên hệ giữa chất độc da cam và một số bệnh tật có tính 'tương đối' hơn là 'tuyệt đối'.

Nhưng ông không nghi ngờ gì chuyện độc tố dioxin có trong chất diệt cỏ đựng trong các thùng có sọc màu da cam ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ.

Nhiều người nước ngoài trong đó có ông Len Aldis, Chủ tịch Hội hữu nghị Anh Việt đã kêu gọi Mỹ bồi thường cho Việt Nam

Và đồng nghiệp thân cận của cố giáo sư Lê Cao Đài, giáo sư Arnold Schecter của Đại học Texas cũng chia sẻ quan điểm này: ''Không nghi ngờ gì về chuyện chất dioxin gây ra nhiều bệnh trạng khác nhau, nếu như bị nhiễm ở mức độ cao và người nhiễm thì nhạy cảm với chất này.''

''Không phải ai cũng nhạy cảm, cũng giống như là hút thuốc lá vậy. Hầu hết các vụ ung thư phổi là do hút thuốc, nhưng không phải tất cả những ai hút thuốc thì đều bị ung thư.''

''Ở đây, có hai câu hỏi đặt ra. Thứ nhất là, chất dioxin có gây tác hại cho sức khoẻ của con người hay không? Câu hỏi này thật đơn giản, trực tiếp, và câu trả lời là có.''

''Câu hỏi thứ hai là, chúng ta có chứng minh được rằng các thành phần dioxin được tìm thấy trong máu và sữa của người Việt chính là nguyên nhân gây ra các vấn đề sức khỏe của người Việt hay không. Có thể là như vậy, nhưng các nghiên cứu nghiêm túc cho thấy câu trả lời là chưa, chúng ta chưa chứng minh được điều đó.''

Nghiên cứu độc lập

Cách đây 5 năm, tập đoàn Hatfield Consultants Ltd. của Canada cũng đã có nghiên cứu độc lập tại Biên Hoà.

Nghiên cứu cho thấy lượng dioxin trong cơ thể người dân tại 'điểm nóng' này cao hơn gấp nhiều lần so với ở các nơi khác. Mặc dù vậy đây cũng chỉ là nghiên cứu thiên nhiều về môi trường hơn là về sức khoẻ con người.

Nhưng như cố giáo sư Lê Cao Đài đã từng nói với đài BBC, 'rất nhiều nạn nhân của chất độc da cam đã qua đời và nếu đợi đến khi có đầy đủ bằng chứng thì có lẽ họ cũng đã chết cả rồi'.

Bộ Cựu binh Sự vụ của Hoa Kỳ cũng đã trợ cấp cho khoảng 10.000 cựu binh của cuộc chiến Việt Nam vì các bệnh được cho là do chất độc da cam gây ra trong đó có bệnh gai đôi ở trẻ sơ sinh, một số bệnh ung thư trong đó có ung thư tuyến tiền liệt.

---------------------------------------------------------------

 
 
Tên
Họ*
Thành phố
Nước
Điện thư
Điện thoại*
* không bắt buộc
Ý kiến
 
  
Đài BBC có thể biên tập lại ý kiến của quí vị và không bảo đảm tất cả thư đều được đăng.
 
CÁC BÀI LIÊN QUAN
 
 
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân