Skip to main contentAccess keys helpA-Z index
BBCVietnamese.com
chinese
russian
french
Other Languages
 
01 Tháng 2 2004 - Cập nhật 23h37 GMT
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
Tôi từ bỏ CNCS như thế nào?
 
Ông Nguyễn Kiến Giang
Ông Nguyễn Kiến Giang
Trong cuộc phỏng vấn với Hà Mi, nhà văn hóa Nguyễn Kiến Giang kể về hành trình của ông đến với chủ nghĩa cộng sản và từ bỏ nó như thế nào.

Trong phần một, ông Nguyễn Kiến Giang cho biết ông đến với chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa cộng sản như thế nào và nên đối xử với nhau như thế nào khi có những bất đồng ý kiến.

Nguyễn Kiến Giang (KG): Cuộc đời tôi cũng chẳng có gì đáng nói lắm đâu. Do hoàn cảnh đặc biệt, ông cụ tôi tham gia cách mạng khá sớm. Khi tôi mới khôn lên thôi đã tham gia phong trào cách mạng địa phương, chủ yếu tham gia Mặt trận Việt Minh vào năm 1945, khi mới 14 tuổi, trở thành Việt Minh và thành Đảng viên cộng sản một cách rất tự nhiên.

Một số anh em địa phưong biết tôi gọi tôi là cộng sản nòi vì hồi ông cụ tôi bị giam ở nhà giam Đồng Hới, bà cụ bế tôi đi thăm, nhưng thực ra thì nó là một hoàn cảnh đặc biệt. Tôi cũng không hiểu tại sao do một thiên hướng nào đó, tôi say mê với những hoạt động trong các phong trào của địa phương.

Năm 1947 tôi được cử vào huyện uỷ, sau đó lên tỉnh. Đấy là thời kỳ ở ta phạm vào những sai lầm như cải cách ruộng đất mà chính tôi là một nạn nhân. Việc tôi tham gia sớm là một chuyện mà chính vì tham gia sớm tôi lại trở thành nạn nhân của chính những cuộc khủng bố, đàn áp của thời kỳ cải cách ruộng đất.

BBC:Tại sao ông lại trở thành nạn nhân của các cuộc khủng bố thời cải cách ruộng đất đó, thưa ông?

KG Bởi vì chính tôi bị bắt trong thời kỳ cải cách ruộng đất. Nếu mà không có một trường hợp đặc biệt thì có khi không còn nữa đâu. Bởi vì lúc tôi bị giam trong cải cách ruộng đất, tôi bị chảy máu dạ dày, một sáng sớm ra ngoài, bị xây xẩm và ngã xuống bên một cái hố xí trong vườn ở nông thôn.

BBCÔng đi Liên xô khi nào thưa ông?

KG: Tôi đi Liên xô là mãi cho tới đầu năm 1962. Sang bên đó thì học chưa xong thì có nghị quyết của Trung ương, gọi là Nghị quyết 9, chống chủ nghĩa Xét lại thì tất cả các anh em học trường Đảng bên đó đều bị điều về cả và sau đó không sang lại nữa. Khi tôi về nước, ít lâu sau thì bị đưa đi thực tế, nhưng thực ra đấy là một cách không cho mình làm việc gì cả.

BBCÔng có nhắc tới thời kỳ CN Xét lại và Nghị quyết Chín, cũng có một số đồng tình với Nghị quyết 20 của đảng CS Liên xô và một số theo quan điểm của đảng CS Trung quốc nên có sự phân hóa trong Đảng CS Việt Nam. Một số nghiêng theo phía Liên xô đó thì đã từ Liên xô bị gọi về và không được tham gia một số hoạt động. Theo ông giờ nhìn lại thì ông có suy nghĩ là nên đối xử với nhau như thế nào khi có những ý kiến trái ngược nhau thưa ông?

KG Theo tôi thì bây giờ đã rất rõ, vì lúc bấy giờ đó là một thời kỳ hết sức quyết liệt. Vấn đề chiến tranh và hòa bình đặt ra đặc biệt tại miền Nam. Miền Bắc cũng có những vấn đề nóng bỏng, phải giải quyết như thế nào để đưa miền Bắc đi lên tương đối ổn định. Lúc đó có những cách giải quyết gọi là duy ý trí mà sau này Đại hội Đảng 6 đã phê phán, là đã đẩy cuộc cách mạng XHCN quá nhanh, gây tổn thất, đảo lộn không cần thiết. Còn trong Nam, vấn đề này tôi vẫn đang tiếp tục suy nghĩ, CM giải phóng miền Nam nên tiến hành thế nào cho đỡ đổ máu hơn.

Tôi muốn phong trào CM miền Nam đi theo kiểu vận động quần chúng như CM tháng Tám, chứ không hòan toàn dùng bạo lực, dùng chiến tranh, nhưng khi cần thiết thì có thể dùng tới bạo lực ở một mức độ nhất định, nhưng nói chung tiến hành một cuộc CM phi bạo lực thì vẫn tốt hơn.

Khi đó ý kiến rất khác nhau và một số anh em sau này bị kết tội đi theo chủ nghĩa Xét lại, và sau này còn bị quy cho là thuộc nhóm Xét lại chống Đảng nữa. Thì những anh em này có ý kiến khác với ý kiến vừa nói, tức là đối với chúng tôi, tất cả vấn đề là phải khôi phục và thực hiện cho được dân chủ hóa XH, dân chủ hoá nội bộ đảng, tôn trọng các pháp chế XHCN. Và để xây dựng thì phải nắm chắc các mặt trận kinh tế văn hoá khoa ọc kỹ thuật chứ không phải chỉ nói xuông về chính trị, hô hào xuông mà thôi.

Số người đó, thực ra lúc đầu cũng không phải biết nhau cả đâu. Bởi vì đó là sự bất đồng nảy sinh từ trong những nhóm khác nhau, các cơ quan khác nhau, không hề có những liên hệ gì với nhau. Thế rồi cũng có hiện tượng là những người có cùng quan điểm thì cũng trao đổi với nhau nhất là khi những quan điểm đó bị coi là Xét lại, bị lên án.

Thì cũng thỉnh thoảng có gặp nhau, trao đổi với nhau ý kiến này ý kiến kia, chủ yếu là để có thể nương tựa lẫn nhau về tinh thần trong lúc như vậy.Ở các nước XHCN có vấn đề như thế này người ta có sự nhầm lẫn giữa ba lĩnh vực, tư tưởng, chính trị và pháp luật. Nếu đã khác nhau về tư tưởng thì bị coi là kẻ thù về chính trị. Nếu anh không đồng ý với tôi về mặt tư tưởng thì về chính trị anh là kẻ thù mà khi về mặt chính trị là kẻ thù thì luật pháp tha hồ, có thể bắt bớ, giam cầm, và có thể làm khác nữa.

Số anh em mà người ta thường gọi là nhóm Xét lại chống Đảng cũng không có biết nhau nhiều. Như riêng tôi ngoài một vài anh em cùng cơ quan có xu hướng gần như thế, như anh Minh Tanh, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng Sản mới mất gần đây, thì với những người khác cũng không có liên hệ gì, có những tổ chức gì như sau này người ta nói đâu. Chẳng hạn như tôi bị coi là nhân vật trung tâm của nhóm Chống Đảng thì thực ra nhiều cái tôi không biết gì cả, thậm chí có những anh em sau nay lúc ra tù mới quen nhau.

Theo tôi vấn đề là như thế này: Nếu ở trong Đảng có những ý kiến bất đồng với nhau và những ý kiến đó được phát biểu công khai, có thể giới hạn trong nội bộ Đảng, nhưng được phát biểu đàng hoàng trong tổ chức Đảng, sau đó có thể dùng biện pháp thuyết phục đấu tranh với nhau về mặt tư tưởng, cũng không sao cả. Nhưng tuyệt đối không sử dụng công cụ bạo lực để đàn áp những người có ý kiến khác bởi vì làm như thế lịch sử sẽ phải trả giá rất đắt, vì nhiều khi những ý kiến bị coi là sai đó về sau lại trở thành đúng.

Tôi lấy ví dụ như vấn đề kinh tế chẳng hạn, thời đó nếu ai ca ngợi kinh tế thị trường thì trở thành một người phản bội CN Marx Lênin rồi. Bởi vì đối với CN Marx Lênin là kinh tế có kế hoạch, còn kinh tế thị trường là kinh tế của CN tư bản. Chẳng hạn như bây giờ ở Việt Nam ai phê phán kinh tế thị trường thì trở thành một chuyện rất lạ. Nhưng khi ấy nếu ai chủ trương đi theo kinh tế thị trường thì người đó là xét lại, mà đã là xét lại về mặt tư tưởng thì có thể trở thành kẻ thù về chính trị, và phải chịu những hệ quả khác.

Cho nên là theo tôi, cần phân biệt mấy lĩnh vực đó, tức là khi khác nhau về tư tưởng thì không nên, không được, coi đấy là đối lập về chính trị. Và đối lập về chính trị đó phải có những tiêu chuẩn, như lập cương lĩnh, rồi có những tổ chức để đưa những chủ trương ra truyền bá trong dân chúng. Nhưng nếu không phải như thế thì không thể đối xử như là kẻ thù về chính trị được. Ở đây có sự nhầm lẫn giữa ba lĩnh vực ấy: tư tưởng, chính trị, luật pháp.

Dùng biện pháp luật pháp bắt giam, có những anh em chết ngay trong tù, như anh Phạm Viết, hay về nhà thì chết như anh Kỳ Huân chẳng hạn. Tôi thấy những cái đối xử như thế nó quá tàn bạo. Có thời kỳ anh Nguyễn Trung Thành có viết một cái thư cho Trung ương để minh oan cho nhóm Xét lại chống Đảng, thì anh có nói thực ra không phải là oan đâu vì ý kiến khác nhau là có thật, nhưng vấn đề là có nên đối xử với những ý kiến khác nhau như thế không, bắt bớ giam cầm đàn áp như thế không.

Từ đó tôi nghĩ là chúng ta có một bài học rút ra: trong lĩnh vực tư tưởng nên có sự bao dung, đừng dùng những biện pháp đàn áp về luật pháp, chừng nào chưa có những biểu hiện phạm pháp, mới chỉ phát biểu ý kiến, phê phán ý kiến ông này ông kia, thì chuyện đó không có gì phải đàn áp cả.

Theo tôi những đối xử với những người bị coi là Xét lại Chống Đảng là những đối xử quá tàn bạo. Cho đến bây giờ tôi cũng không biết là tôi có tội gì nữa cơ, nghe người ta bảo là tôi phản động, tay sai nước ngoài, thì cũng nghe nói thế thôi, chứ còn trên thực tế từ giam ở xà lim mấy năm, và mấy năm quản chế, khoảng gần 10 năm khi tôi trở về Hà nội với tư cách là một người công dân thì tôi cũng không biết là tôi có tội gì, cho tới nay cũng không ai nói với tôi là tôi có tội gì nữa.

BBCNh‎ững người được biết ông thì đều nói rằng ông là một người đọc rất nhiều và mặc dù bị những dập vùi gian truân, nhưng ông không có thái độ hằn học, hận thù, tại sao vậy thưa ông?

KG Bởi vì tôi cho là những ý kiến, quan điểm khác nhau là chuyện rất bình thường và nếu chúng ta biết nghe nhau thì đều có lợi cho cả hai phía. Và sự phát triển xã hội có lẽ được lợi hơn nhiều.

Khi tôi mới ra tù có anh bạn hỏi tôi nếu anh có quyền thì anh có bỏ tù cái ông A, người mà được cho là chịu trách nhiệm đàn áp những người Xét lại chống Đảng đó, thì tôi đáp là không, vì nếu mình giải quyết theo cái lối cứ trả thù như thế thì lịch sử sẽ đi đường vòng, nếu người ta đánh anh, anh trả thù, thì con người ta, hay bạn bè người ta sẽ trả thù anh, và cứ như thế, một đất nước cứ loanh quanh luẩn quẩn trong cái chuyện trả thù lẫn nhau đó thì mất hết thì giờ. Vấn đề là có phạm pháp hay không phạm pháp.

Theo tôi nếu anh A đó phạm pháp thì cứ đưa ra pháp luật nhưng đây không phải là chuyện tuỳ tiện muốn bỏ tù nhau thì cứ việc làm, tôi cho rằng như thế không đúng. Trong sự phát triển của VN lúc này, nếu biết nghe nhau thì có rất nhiều ý kiến hay. Như trong lĩnh vực giáo dục đang rất bê bối hiện nay, tôi đọc hàng chục bài báo của hàng chục người ở những vị trí, trình độ khác nhau, viết rất hay mà có lẽ những ý kiến như thế có thể không phù hợp lắm với những ý kiến của cơ quan quản lý giáo dục. Trong trường hợp ấy ông giáo dục chẳng bỏ tù được ai chứ nếu bỏ tù được thì có khi cũng bỏ tù đấy. Vì đấy là những ý kiến hoàn toàn đối lập, phê phán rất là gay gắt Bộ Giáo dục.

Tôi nghĩ trong trường hợp có những ý kiến khác nhau như thế thì tốt nhất nên tổ chức những hội thảo, để được nêu ý kiến góp ý thẳng thắn, không bị hạn chế gì, mà như thế đất nước sẽ có lợi hơn, xã hội sẽ phát triển nhanh hơn và những sai lầm sẽ được khắc phục nhanh hơn nhiều.

BBCViệc không nghe ý kiến của ngừoi khác và không để cho người khác nêu ý kiến của mình thì phải chăng đó là một biểu hiện của tình trạng không có dân chủ thưa ông?

KG Đúng thế, hoàn toàn đúng. Theo tôi một trong những mục tiêu của cuộc vận động hiện đại hoá đất nước chính là vấn đề dân chủ hóa, vì nếu không có dân chủ hóa thì sẽ không có hiện đại hoá hoặc sẽ có một hiện đại hóa nửa vời hoặc cuối cùng sẽ thất bại.

Ví thử như nước Việt nam ta là một chiếc xe chạy trên con đường hiện đại hoá thì phải lắp đủ bốn bánh: thứ nhất là kinh tế thị trường, thứ hai là xã hội công dân, thứ ba là nhà nước pháp quyền và thứ tư là chế độ dân chủ. Thì muốn lắp như thế nào thì lắp, cái này trước cái nào sau tuỳ đấy nhưng cuối cùng thế nào cũng phải lắp cho đủ thì chiếc xe hiện đại hoá mới có thể đi tới đích. Đến bây giờ tôi vẫn giữ ý kiến như vậy.

-------------------------------------

Trong phần hai ông nói về vấn đề dân chủ, tới những điều kiện để có một nước Việt nam phồn vinh và hành trình đưa ông tới từ bỏ chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa cộng sản.

 
 
Tên
Họ*
Thành phố
Nước
Điện thư
Điện thoại*
* không bắt buộc
Ý kiến
 
  
 
Đài BBC có thể biên tập lại ý kiến của quí vị và không bảo đảm tất cả thư đều được đăng.
 
TIN MỚI NHẤT
 
 
Gửi trang này cho bè bạn Bản để in ra
 
   
 
BBC Copyright Logo ^^ Trở lại đầu
 
  Trang chủ| Thế giới | Việt Nam | Diễn đàn | Bóng đá |Văn hóa | Trang ảnh |
Chuyên đề| Learning English
 
  BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
 
  Ban Việt ngữ | Liên lạc | Giúp đỡ | Nguyên tắc thông tin cá nhân