Phạm Khiêm Việt Nam Ngày Nay

	Nông dân từ Hưng Yên lên Hà Nội khiếu kiện đất đai tháng Tám năm 2006

Nơi các cảnh đời như no đủ, đói nghèo, vui sướng, hay bất hạnh đan chen với nhau, và xảy ra từng ngày.

Tin một xã vùng trung du thoát nghèo nhờ vào dự án 135 của chính phủ, thực hiện với tiền viện trợ nước ngoài đã không mấy tác động đến tâm trạng có vẻ đang bế tắc của một số người nông dân vùng ven đô, là xã Lưu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng yên.

Nghe Việt Nam Ngày Nay

Trong cảnh tiến thoái lưỡng nan, đất không còn, tiền đền bù giải tỏa đang gần hết, một số người ước sao đời của họ giống như người dân tại xã Độc Lập, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình. Tức có đất để canh tác, có thóc, có tiền, từ năm này sang năm khác.

Không như tiền đền bù, nhiều gia đình tiêu xài chỉ chưa đầy một năm đã hết.

Điển hình

Bộ trưởng phát triển hải ngoại của Anh, Hilary Benn, khi đưa ra cam kết viện trợ 450 triệu đô la Mỹ không hoàn lại mới nhất dành cho chính phủ Việt Nam, đã chọn xã Độc Lập để làm nơi loan báo.

Trong 1000 xã nghèo trên Việt Nam đủ điều kiện nhận trợ giúp của chính phủ qua chương trình 135 xây dựng cơ sở hạ tầng, xã Độc Lập được coi là điển hình thoát nghèo, thực hiện với với ngân khoản trong nước cùng trợ giúp quốc tế.

Xã Độc Lập cũng là minh chứng cho liên hệ logic giữa sự cần thiết của công trình hạ tầng đối với sản xuất nông nghiệp và chất lượng đời sống người dân tại nông thôn.

Tại xã Độc Lập cơ quan Phát triển quốc tế của Anh bỏ ra bảy tỷ đồng, bên cạnh khoản chi của của chính phủ trung ương để thực hiện chương trình 135 của chính phủ Việt Nam.

	Chính phủ Anh gần đây loan báo chương trình trợ giúp hạ tầng cho sáu tỉnh miền núi của Việt Nam

Tiền viện trợ của Anh đã giúp xây đường về đến thôn, phát triển thị trường nông sản, làm thủy lợi quy mô nhỏ, hay xây mới hệ thống cung cấp nước sạch.

Cạnh đó còn là đào tạo người dân giúp họ hiểu biết cách canh tác, trồng tỉa, nâng cao trình độ y tế, vệ sinh.

Lần đầu tiên tại xã Độc Lập và nhiều xã khác trong sáu tỉnh miền núi của Việt Nam nơi nhận tiền của DFID có ngân khoản để phát triển cộng đồng. Chương trình này bao gồm huấn nghệ quan chức điều hành từ cấp thôn, đến xã về cách giúp dân làm ăn.

Đổi đời

Nhờ vào trợ giúp này gia đình bà Nguyễn Thị Vân, bốn khẩu gồm hai vợ chồng, hai con, tại xã Độc Lập, nay có thể kiếm được 3 triệu đồng một tháng.

Họ trồng lúa xen hoa màu, nuôi lợn tại nhà. Trước đây nguồn thu của gia đình khá chật vật, kiếm được khoảng 200 ngàn đồng một tháng, và nằm trong diện khó khăn, theo chuẩn nghèo của chính phủ Việt Nam.

Nói chuyện với BBC, bà Vân tỏ ý sự hài lòng "bây giờ so với trước là quá tốt rồi anh ạ. Trước nghèo lắm, không đủ ăn, không có tiền xài. Bây giờ cuộc sống tươm tất hơn nhiều lắm"

Nông dân không đất

Đối ngược lại những gì bà Vân đang có, nhiều gia đình tại làng xã Xuân Quan, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên sau khi nhận tiền giải tỏa của công ty Việt Hưng để xây dựng khu đô thị thương mại du lịch Văn Giang nay có vẻ đứng ngồi không yên.

Tiếng là lão nông chi điền ba đời nhưng gia đình ông Nguyễn Tiến Hoàng nay không còn đất cắm dùi. Tiền bồi thường ba sào ruộng từ chủ dự án, một công ty tư nhân mà nhiều người cho là họat động cầm chừng vì không đủ vốn, khoảng 50 triệu cho ba sào đất, sau khi mua máy khâu, sửa nhà, thăm chị ruột ở Quảng Ninh nay đã hết.

Ba đứa con tuổi thanh niên của ông đang thấp thỏm chờ đến ngày công ty khai trương khu thương mại và thông báo tuyển người để xin việc.

	Mất đất và tiêu hết tiền bồi thường nhiều nông dân phải lên thành thị để kiếm ăn

Ông Hoàng cảm thấy mất phương hướng khi phải đối diện với tương lai

"Công ty Việt Hưng mua đất cát rồi để đó chẳng làm gì cả, tiền bạc bồi thường thì người ta xây nhà xây cửa hết. Cuộc sống lấy gì mà ăn mà tiêu pha. Khó chỗ đó. Dân đi làm thuê chỗ này chỗ khác một tháng được vài trăm bạc không đủ sinh sống Trước đây tuy nghèo mà vui và ấm cúng vì có ruộng, có lương đầy đủ. Sợ nhất là khu đô thị mọc lên mà đời sống nông dân không được ấm no hơn. Người ta cứ tưởng nay khác trước là đời sống thay đổi theo hướng cải thiện"

Giải pháp ư? Đợi nhà nước

Khi hỏi thế theo ông/bà giải pháp cho trường hợp nông dân mất đất, tiêu hết tiền bồi thường, bây giờ đang trôi nổi không phương hướng là gì, không mấy người đưa ra được giải pháp thỏa đáng.

Kể cả lời hứa của các công ty phát triển hạ tầng sẽ thu nhận con em của nông dân tại khu giải tỏa vào làm việc tại khu thương mại.

Ông Vũ Văn Tịnh nông dân từ xã Phụng Công huyện Văn Giang tỉnh Hưng Yên, nơi đang có dự án xây dựng khu thương mại du lịch Văn Giang bi quan khi nhìn về tương lai

"Bây giờ nhiều gia đình có phất lên nhưng nhiều gia đình khó khăn. Tôi dự đoán sau khi tiền đền bù tiêu xài hết nhiều gia đình sẽ rơi vào cảnh khó khăn"

"Cuộc sống không thể nào mà tồn tại như thế được chứ. Nếu ông còn sào 10 sào 20 thì ông có vài tạ thóc, ông xoay sở, ông chăn nuôi làm ăn lằng nhằng thì còn được. Nhưng bây giờ thì ông hết ruộng rồi, tiền bồi thường được 50 triệu thì ông ăn tiêu sắm sửa, tiêu pha, nó chỉ có hết, rồi ông đi làm thuê thôi. Không thể đủ cái tiền ông sinh hoạt, ốm đau là không có được rồi"

	Nhiều nông dân khi không có đất trong tay nay tiếc nuối thời đã qua,chỉ mong có ruộng để làm việc

Khi thu hồi đất công ty hứa là sẽ nhận người địa phương vào làm tại khu thương mại. Nhưng câu chuyện từ tỉnh Hải Dương lân cận cho thấy muốn vào làm việc phải có bằng cấp và kinh nghiệm phù hợp, những cái mà nhiều con của nông dân không có. Ông Vũ Văn Tịnh không biết đến bao giờ con của ông mới có cơ hội.

"Chúng tôi là nông dân, học ít, trình độ kém, các ông thu nhận người với trình độ cao. Tôi thấy hầu những người ở đâu đến làm chứ người khu tôi ít lắm. Chúng tôi thường chỉ học đến lớp bảy nhưng các ông bây giờ lấy người học lớp chín, lớp 10 nhiều khi nó khó"

"Vì bố mẹ, con cái đều sống bằng nghề nông nhiều chục năm qua thì lấy đâu ra bằng cấp"

"Tục lệ tại Việt Nam cho hay muốn có việc làm thường phải quen biết và có cái "phong bì" Việc thơm phong bì dày, việc vất vả phong bì mỏng"

Ông Tịnh thở dài và thừa nhận "nông dân chúng tôi thẳng như ruột ngựa lấy đâu ra mánh lới để đổi chác"

"Nghĩ lại năm xưa từ đất đẻ ra thóc, từ thóc ra tiền, ra phong bì. Nay đất không còn, lấy đâu ra thóc, và càng chẳng có "bao thư"

"Nông dân như tôi thiệt đơn thiệt kép, anh thấy không? Cho nên người Hưng Yên lên Hà Nội biểu tình phản đối về đất đai là chuyện sớm muộn sẽ phải xảy ra"

Ông Tịnh trả lời và cúp máy cái rụp.