22 Tháng 9 2006 - Cập nhật 15h17 GMT
Phạm Khiêm
bbcvietnamese.com
Chủ bút của ba tờ báo tiếng Việt tại Sydney thừa nhận vì cộng đồng người Việt tại Úc còn trẻ, nhu cầu đọc tiếng Việt của người Việt tại Úc châu là rất lớn, thành ra báo chí Việt Ngữ vẫn có đất sống.
Tại tiểu bang NSW với dân số Việt Nam khoảng 80 ngàn, có khoảng sáu tờ báo phục vụ người Việt. Hiện đang có một tờ báo ra hàng ngày, tờ Chiêu Dương; một tờ báo ra hai tuần một số, tờ Việt Luận; hai tờ ra một tuần một số, đó là Dân Việt, và Sài Gòn Times.
Các ông Nhị Giang từ báo Chiêu Dương, Huỳnh Khánh Hòa từ báo Việt Luận, và Lưu Dân từ báo Dân Việt cho hay gần đây báo chí Việt Ngữ tại Úc châu không xảy ra bút chiến, hay giành giật cây viết, và trong sự chiếu cố thường xuyên của độc giả, có vẻ như báo chí Việt Ngữ đang sống được tại Sydney.
Cuộc hội luận với các chủ bút báo Việt Ngữ tại Sydney mở đầu bằng câu hỏi thế báo Việt Ngữ tại Sydney ra khổ gì, khổ nhỏ tabloid, mà tiếng Việt bình dân gọi là lá cải, còn ông Lưu Dân gọi là giấy gói rau cải, hay khổ lớn, broadsheet?
Sau nội dung trang báo, sang đến chủ đề tin, bài. Tờ Chiêu Dương, theo ông Nhị Giang, nhấn mạnh đến quảng cáo và tìm việc, là tờ báo nặng về thương mại. Khai trương shop, hay mở nhà hàng, nhiều thân chủ nghĩ đến Chiêu Dương để làm nơi báo tin.
Ông Khánh Hòa xác nhận tờ Việt Luận nặng về chính luận, với nhiều bài mổ xẻ, phân tích thời luận chính trị tại Việt Nam, và sinh hoạt chính trị của cộng đồng người Việt tại hải ngoại.
Còn tờ Dân Việt của ông Lưu Dân thì chú trọng đến thông tin nhiều thể loại cho độc giả, với cách làm báo chính xác, trung thực. "Còn lại bạn đọc là người quyết định việc đó đúng hay sai như thế nào"
Báo chí Việt Ngữ tại Sydney do ai làm chủ, và có theo đảng phái nào không? Ông Lưu Dân từ tờ Dân Việt nói rằng báo của ông do vợ con ông làm chủ, và phần lớn báo Việt Ngữ tại Úc châu phản ánh quan điểm của Cộng đồng người Việt tự do.
Lựa chọn của người đọc
Tờ Chiêu Dương trong những năm gần đây đã tách khỏi chính trị và trở thành tờ báo thương mại. Ông Nhị Giang chủ bút của Chiêu Dương nói rằng "người đọc hoàn tòan có sự lựa chọn, nếu muốn nhà hàng có cảnh đẹp thì không có thức ăn ngon, hoặc nhà hàng thức ăn ngon thì cảnh sẽ không đẹp"
Vậy độc giả Việt Nam tại Sydney có khó tính hay không? Ông Huỳnh Khánh Hòa từ báo Việt Luận nhận xét "Tôi lại thấy lạ người Việt mình có một đặc điểm không hiểu đáng yêu hay đáng ghét ở chỗ thường thường ít khi gởi thơ lên khen ngợi tờ báo, nhưng tờ báo có chuyện gì thì gởi thư và điện thoại kèm rèm thì rất sẵ̉n sàng"
"Không như báo Úc khi có bài nào hay người ta viết cái thơ lên người ta khen. Còn tôi ví dụ hàng ngày 10 cú điện thoại gọi lên thì hết chín cú than phiền tờ báo rồi"
Ông Lưu Dân hóm hỉnh trả lời câu hỏi ai là chủ báo của ông? "Tài phiệt của tờ Dân Việt là vợ con tôi, tôi có thể nói rằng báo chí Việt Ngữ ở Sydney đây đều do tư nhân sở hữu, mỗi tờ báo có thành phần biên tập và điều hành riêng của họ"
Trước câu hỏi báo Chiêu Dương trong những năm gần đây chuyển sang đưa nhiều tin về thương mại, ít tin về chính trị, không biết độc giả phản ứng ra sao? Ông Nhị Giang từ báo Chiêu Dương trả lời
"Mô hình báo chí Việt Ngữ tại Úc châu không giống nơi nào. Thường thường mình nói nhà hàng có thức ăn ngon thì phong cảnh không được đẹp. Ngược lại nhà hàng có phong cảnh đẹp thì thức ăn lại rất là tồi" Ở Úc châu này người đọc có thể chọn báo giống như chọn nhà hàng để ăn món hợp khẩu vị".
Vậy báo chí Việt Ngữ tại Sydney có thuộc đảng nào không, có là công cụ tuyên truyền cho tổ chức chính trị nào không?
Ông Huỳnh Khánh Hòa "Báo Việt Ngữ yểm trợ cho cộng đồng, cho ban chấp hành của Cộng đồng ở đây để hòa nhập vào xã hội tạo vị thế cho cái cộng ̣đồng, hay tranh đấu cho cái quyền lợi của cộng đồng người Việt của mình tại Úc"
"Nếu nói đó là vấn đề chính trị thì đúng, vì tất cả các tờ báo đều tích cực yểm trợ trên cái chuyện đó"
"Riêng nói về đảng phái tại Úc thì có tờ báo Việt Ngữ thích đảng này, có tờ thích đảng khác. Nhưng chúng tôi rất là fair ở chỗ là, ví dụ như tờ Việt Luận"
"Các đảng phái chính trị tại Úc có xu hướng ve vãn báo chí sắc tộc khi gần những kỳ tranhh cử"
"Việt Luận có cái hay như thế này chúng tôi có hai cây viết mà mỗi ông chọn một đảng. Thành ra khi đảng Tự Do (đảng đương quyền tại Úc) có cái vấn đề gì xấu xa thì họ mang ra mổ xẻ tận tình"
"Nhưng đồng thời kế bên đó chúng ta cũng đăng một cái bài bênh đảng Tự Do. Tôi nghĩ rằng điều đó là cái điểm hay của một chế độ dân chủ mà nước Việt của mình cũng nên cần học điểm này"