 | | | | | | | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
~RS~a~RS~Vietnamese~RS~q~RS~~RS~z~RS~39~RS~){kind=small}
|
Thăm Việt Nam qua trang viết của Phil Karber | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Phil Karber, một người Mỹ sống ở Hà Nội từ năm 1998, quyết định làm một chuyến hành trình 4000 dặm qua ba nước Đông Dương vào năm 2002. Thành quả thu hoạch được là cuốn sách du ký “The Indochina Chronicles”, do Marshall Cavendish Editions ấn hành năm 2005. Hai phần ba của tập sách dày hơn 300 trang này nói về Việt Nam. Phil Karber đan kết nhiều câu chuyện để mô tả những điều mắt thấy tai nghe ở Việt Nam: hai chị em từng bị tù Côn Đảo vì hoạt động cách mạng, rồi sau này bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản, một phụ nữ lái thuyền du lịch bị đi tù một năm vì hát “nhạc chế” xuyên tạc hình tượng Hồ Chí Minh, cựu binh Mỹ quay lại Việt Nam giúp người tàn tật... Gặp gỡ Năm 1998, người vợ của Phil Karber được bổ nhiệm đứng đầu một chương trình sức khỏe sinh sản ở Việt Nam. Đi cùng vợ đến Hà Nội, Karber ban đầu làm bạn với những cựu binh Mỹ đang làm công tác nhân đạo ở đây, và dần dần kết thân với nhiều người Việt có số phận khác nhau. Ở một trong những chương đáng nhớ nhất của tập du ký, Karber mô tả tình bạn với hai chị em bà Thiều Thị Tạo và Thiều Thị Tân. Sinh ra đầu thập niên 1950 và thụ hưởng giáo dục kiểu Pháp ở trường Marie Curie ở Sài Gòn, hai chị em đi theo cách mạng để “giết giặc Mỹ đang đánh bom quê hương.” Năm 1968, họ bị chính quyền Việt Nam Cộng Hòa bắt và trong sáu năm sau đó, phần lớn thời gian của họ trải qua trong “Chuồng Cọp” ở Côn Đảo. Người em khi ấy chỉ mới 15 tuổi, tù nhân trẻ nhất tại nhà tù khét tiếng này. Sau khi chiến tranh kết thúc, hai chị em được chính quyền mới tin dùng, nhưng dần dần cảm giác thất vọng xảy ra.
Đi cùng với Karber ra thăm lại Côn Đảo, bà Tạo nói: “Khi còn là những người cách mạng cộng sản ngây thơ, chúng tôi tin những gì mình làm cho dân sẽ được đảng Cộng sản bảo vệ. Nhưng bây giờ, quan tham là những kẻ nắm quyền, thế là mọi thứ đều được quyết định bằng tiền.” Vài tháng sau đó, tác giả nhận được email của bà Tạo cho biết em gái, bà Tân, đã bị khai trừ khỏi đảng. Một nghị quyết tương tự cũng được đưa ra đối với bà Tạo, nhưng tạm thời chi bộ đảng gác lại việc này đối với người chị. Có vẻ tội duy nhất của họ là đã tin và muốn thực hiện bằng được lý tưởng công bằng xã hội, như lời bà Thiệu Thị Tạo nói: “Học thuyết công sản rất công bằng, nhưng những người nắm quyền, những người tự nhận là Đảng viên, chỉ thực hiện học thuyết sao cho có lợi cho mình.” Tác giả viết: “Họ là những anh hùng vì họ không chịu giống như những người còn lại.” Ghi chép ở Hà Nội Phần cuối trong tập du ký mang tên “Hà Nội Vignettes” (Những đoản văn ghi ở Hà Nội). Ở một mức độ nhất định, nhìn Hà Nội bước ra khỏi chủ nghĩa giáo điều và từng bước hòa nhập vào thị trường tự do cũng là nhìn những biến động xảy ra ở Việt Nam đầu thế kỷ 21.
Nếu ai đó muốn biết cảm nhận của một người nước ngoài về văn hóa và hành vi của người Việt, phần viết về Hà Nội sẽ cung cấp nhiều chi tiết, đôi khi bất ngờ. Ví dụ, Tết là dịp thiêng liêng nhất cho người Việt, nhưng với người nước ngoài sống ở đây, “tuần lễ Tết là thời gian khổ sở không chịu được: người giúp việc, đầu bếp, hầu bàn, phục vụ quán bar, thư ký và đồng nghiệp không còn bên chúng tôi. Thay vì gánh chịu nỗi khổ này, nhiều người chạy sang Thái Lan hay Miến Điện một tuần.” Trò chuyện với đài BBC, Phil Karber nói ông yêu những ngày tháng sống ở Việt Nam và tin tưởng vào tương lai của đất nước này. “Tôi không thể quên những người bạn và kỷ niệm ở đó. Năm năm ở Việt Nam, tôi chứng kiến rất nhiều đổi thay, và có sự chuyển biến hướng tới một nền kinh tế tự do hơn và tôn trọng sự khác biệt tư tưởng.” Tác giả cho rằng tầng lớp trung lưu mở rộng sẽ góp phần vào biến chuyển xã hội ở Việt Nam. “Theo tôi, khi có một tầng lớp trung lưu lớn mạnh hơn, chính họ sẽ đòi hỏi nhiều hơn các vấn đề như tự do ngôn luận, dân chủ hóa. Những điều ấy hiện tại còn diễn ra chậm chạp, có lẽ còn phải mất một, hai thế hệ, nhưng cứ nhìn vào những gì đã diễn ra trong vùng, tôi nghĩ Việt Nam sẽ không thể là ngoại lệ.” Đây là một cuốn sách hấp dẫn của một nhà lữ hành tinh tế. Những con người, câu chuyện trong tập du ký, bằng những cách khác nhau, cho ta cảm giác mình đang đi qua những biến đổi ở Việt Nam. Phil Karber viết về những gì ông trải nghiệm để tìm cho mình sự thấu hiểu Việt Nam hơn. Và người đọc - đi cùng Karber – chắc chắn cũng sẽ tìm thấy cho mình đôi điều để cảm nhận về một Việt Nam đang chuyển động. | TRANG NGOÀI BBC BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Trang web của tác giả
