Xử lý chất thải phóng xạ là điều gây lo ngại nhất

Ở Việt Nam, chính phủ cũng lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên mà địa điểm được chọn là tỉnh Ninh Thuận.

Thế nhưng giới chuyên môn hiện vẫn chưa nhất trí về tính cần thiết của điện nguyên tử - nhiều chuyên gia kêu gọi sử dụng năng lượng tái tạo cũng như các phương thức sản xuất năng lượng truyền thống như thủy điện và khí gas.

Việt Nam có cần nhà máy điện nguyên tử hay không, và bao giờ thì cần? Hồng Nga đã đặt câu hỏi này cho tiến sỹ Nguyễn Khắc Nhẫn, nguyên cố vấn cho Electricité de France và giáo sư Trường đại học Grenoble tại Pháp quốc và giáo sư tiến sỹ Trần Hữu Phát, chủ tịch Hội đồng khoa học của Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam.

Quý vị có ý kiến về vịêc Việt Nam có nên xây dựng nhà máy điện nguyên tử hay không, xin gửi về vietnamese@bbc.co.uk hoặc sử dụng hộp tiện ích bên tay phải.
---------------------------------------------------------

Lan Anh, Đà Nẵng
Không nên xây dưng nhà máy điện nguyên tử ở V.N. Nên sử dụng ngân sách này cho viêc nâng cao dân trí. Việc xây dựng nhà máy nguyên tử chỉ là để sĩ diện quốc gia hão mà không cần biết đến quyền lợi của nhân dân và đây cũng chính là nền tảng của bạo loạn tất yếu. Cùng loại là những nguyên tử tự do luôn có đường chuyền bảo vệ nhau. Không cần phải thiết lập một nhà máy cho ra vẻ.

Phạm Quỳnh, Santa Clara, USA
Thông thường tôi không bao giờ tin tưởng những gì các ông tiến sĩ ở VN tuyên bố này nọ vì đa số bằng cấp của họ không đáng tin cậy (bằng hữu nghị, bằng xin cho). Do đó về kiến thức chuyên môn không đáng đuợc tin tưởng. Những ý kiến và biện luận của họ rất ngây ngô mà một người có học thật sự sẽ nhận ra ngay. Chuyện hiển nhiên nhất mà không ai chịu nhìn ra, là họ đã góp phần cho sự tụt hậu về Giáo Dục ở VN 30 năm qua. Ví dụ lần này thính giả sẽ nhận ra ngay điều ví dụ vô lý của ông TS Trần Hữu Phát; đem so sánh tai nạn máy bay và tai nạn nguyên tử. Xin thưa với ông TS Phát là tai nạn máy bay chỉ chết vài trăm ngưòi thôi, cón tai nạn về nguyên tử thì người bị nguy hại có khi đến cả vài triệu, xin ông TS hiểu cho ! Xin BBC post ý kiến này của tôi để tránh cho bao nhiêu ngưòi chết về sau nếu VN quyết tâm xây nhà máy điện nguyên tử, xin BBC đừng vì sợ mất lòng ông TS Phát mà nhận chìm ý kiến của tôi. Ông TS Nhẫn giọng nói có vẻ bực tức thật, nhưng rất chịu đựng đáng phục. Đúng là một TS thứ thiệt.

Nguyen Nhan, Texas, USA
Tôi là người không biết gì về nguyên tử cả. Nhưng tôi biết ở Texas nơi tôi ở, người ta cứ kiện tụng luôn vì chất thải nguyên tử. Chánh phủ liên bang lúc thì chọn nơi này để chôn chất thải, rồi bị dân kiện, phản đối; rồi lại dọn đi nơi khác. Và chất thải cứ bị chở vòng vòng trên xa lộ, và vì lý do an ninh nên đoàn convoy phải được bảo vệ rất nghiêm ngặt. Nhưng có phải là chôn như là đào hố rồi lấp đất lại đâu mà nó là cái hầm lớn không được rỉ chất thải xuống đất và canh gác nghiêm ngặt. Ai cũng ớn vấn đề rò rỉ chất thải. Do đó rất tốn kém! Thực sự, trong 2 ông tôi không biết nên tin ai về vấn đề điện nguyên tử! Nhưng vì vấn đề liên quan đến vũ khí, tôi nghĩ VN là nước đang phát triển trong thời kỳ phôi thai, không nên để cho các nước lớn mượn cớ này mà chèn ép, cấm vận V.V. Tôi nghĩ chúng ta nên cắn răng, nhẫn nhục mà phát triển, cho đến khi nào nước thực giàu, dân thực mạnh vẫn chưa muộn!

Trả lời của GS Tiến sỹ Nguyễn Khắc Nhẫn
Tôi đã hân hạnh đọc bài bình luận của ông Trần Bình Nam, San Diego, USA về vấn đề Điện Hạt Nhân ở Việt Nam. Tôi hiểu ý kiến của ông Nam. Nhưng tôi xin phép cải chính một điều quan trọng là tôi không đại diện quan điểm các nước đã phát triển, mà trái lại, tôi bênh vực quyền lợi các nước nghèo và các nước đang phát triển như Việt Nam. Các nước giàu mạnh đề cao vai trò Điện Hạt Nhân và quảng cáo khắp nơi ( như cuộc triển lãm được tổ chức ở Hà Nội năm nay) để bán các lò hạt nhân của họ, bất kể những tai biến có thể xảy ra. Điều mâu thuẫn là các cường quốc, vừa muốn làm giàu trên đầu dân nghèo, vừa lo sợ người ta làm Điện Hạt Nhân để che dấu chương trình chế tạo vũ khí nguyên tử ! (Điều này ông Nam lưu ý là phải).

Tôi hoàn toàn chống việc phổ biến Điện Hạt Nhân (không kinh tế mà còn nguy hiểm) ở các nước nghèo, còn thiếu điều kiện khoa hoc kĩ thuật và tài chính. Quê hương chúng ta cần tiền để thực hiện biết bao nhiêu dự án ưu tiên về giáo dục, đào tạo, nghiên cứu, y tế, xã hội v v .., có lợi ích cho dân hơn! Theo tôi, Điện Hạt Nhân năm ngoài khả năng kinh tế và trí tuệ hiện nay của ta. Nó không thể giúp nước ta chạy đua với các cường quốc, mà trái lại, nó sẽ thu hút hết kinh tài và nghị lực, đưa chúng ta vào một con đường bế tắt, làm chậm trễ công cuộc kiến thiết.

Trong 15 phút phỏng vấn của đài BBC vừa qua, tôi không thể trình bày hết những ý kiến của tôi, nhất là về triển vọng của NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO ( tôi sẽ sớm cho đăng bài này ) Tôi cũng biết lễ phép, nên không dám cắt lời và để GS Trần Hữu Phát phát biểu nhiều hơn tôi, tuy tôi muốn trả lời từng chi tiết. Tôi xin mời ông Nam, nếu muốn biết thật rõ lập trường của tôi về vấn đề này, đọc các bài của tôi đã đăng trên các báo ở bên nhà và ở Pháp hoặc trên mạng: www.tailieu.thoidai.org

Grenoble, 23 – 9 – 04
Nguyễn Khắc Nhẫn

Trần Bình Nam, San Diego, USA
Qua cuộc thảo luận giữa hai ông Tiến sĩ Nguyễn Hữu Phát ở trong nước và Tiến sĩ Nguyễn Khắc Nhẫn ở Pháp về chương trình năng lượng nguyên tử của Việt Nam (buổi phát thanh nghe được tại Việt Nam sáng ngày Chủ Nhật 19/9) tôi thấy hai ông Phát và Nhẫn tuy đưa ra những con số để biện minh một cách rất thuyết phục cho lập luận của mình, nhưng kỳ thật hai ông chỉ nói lên quan điểm của chính quyền Việt Nam (trường hợp ông Phát) và quan điểm của các nước phát triển (trường hợp ông Nhẫn). Qua ông Phát chúng ta thấy các nhà lãnh đạo chính trị Việt Nam hầu như đã có quyết định xây dựng các cơ sở sản xuất điện lực nguyên tử, chậm lắm là vào năm 2020, ngay cả nơi đặt lò điện nguyên tử đầu tiên tại Ninh Thuận cũng đã được chấm định.

Trong khi đó ông Nhẫn thì cho rằng đến năm 2020 Việt Nam vẫn chưa có nhu cầu năng lượng, và theo ông Nhẫn dù có nhu cầu cũng có thể giải quyết bằng những cách khác như sản xuất điện lực bằng năng lượng mặt trời và sức gió. Quan điểm của ông Phát là quan điểm chung của hầu hết các nước đang phát triển, là qua việc sản xuất điện lực bằng nguyên tử các nước này sẽ có điều kiện chạy đua với các nước khác trong việc phát triển kinh tế, đó là chưa nói đến cơ hội phát huy hiểu biết về nguyên tử liên quan đến quốc phòng. Nắm các hiểu biết này là một nhu cầu rất thực tế, ngoại trừ khi nó nằm ngoài khả năng kinh tế và trí tuệ của một quốc gia. Việt Nam có những khả năng này. Hơn nữa trong thế địa lý chính trị hiện nay nhu cầu này đối với Việt Nam hoàn toàn hợp lý. Cho nên tôi đồng ý với tiến sĩ Nguyễn Hữu Phát là Việt Nam cần đẩy mạnh chương trình sản xuất điện lực nguyên tử.

Tiến sĩ Nguyễn Khắc Nhẫn đại điện cho quan điểm các nước đã phát triển. Các nước này (Hoa Kỳ, Tây Âu và một số nước Á châu) đều đã có cơ sở sản xuất điện lực nguyên tử, và đang trên đường nghiên cứu các nguồn năng luợng mới như năng lượng mặt trời và sức gió. Các nước này không muốn các nước đang phát triển đi vào con đuờng sản xuất điện bằng nguyên tử lực, vì con đường này cũng là con đường các nuớc đang phát triển có thể mượn để che đậy một chương trình nghiên cứu chế tạo vũ khí nguyên tử. Trong một thế giới thiếu ổn định như hiện nay sự lo lắng về sự lan tràn vũ khí nguyên tử là chính đáng, nhưng chỉ vì vậy mà ngăn cản mọi nỗ lực chính đáng (và hòa bình) của các nước đi sau thì trông ra cũng không được công bình lắm trong khung cảnh gọi là “toàn cầu hóa”.