Có nên viết lại sách giáo khoa về 30/4?

1 tháng 5 2014 Cập nhật lúc 22:24 ICT

PGS. TS Vũ Quang Hiển
PGS Hiển thừa nhận rằng năm 1975 VN mới chỉ 'thống nhất' cơ bản lãnh thổ, khi Hoàng Sa còn trong tay TQ.

Ngày 30/4/1975 được sách giáo khoa Việt Nam và nhiều tài liệu chính thức lâu nay coi là sự kiện Miền Bắc đã 'giải phóng hoàn toàn miền Nam', 'thống nhất toàn vẹn lãnh thổ' và 'thu toàn bộ non sông về một mối'.

Tuy nhiên, vào thời điểm này, Hoàng Sa vẫn nằm trong tay của Trung Quốc sau sự kiện chính quyền Bắc Kinh mở cuộc hải chiến và tấn chiếm quần đảo này từ tay của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu vào tháng 1/1974.

Trao đổi với BBC Việt ngữ hôm 30/4/2014, tròn 39 năm cuộc chiến Việt Nam khép lại, sử gia Vũ Quang Hiển từ Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng nói 'thống nhất' là dựa trên tinh thần 'Hiệp định Geneva 1954', nhưng các ý kiến nếu đặt ra cho rằng đây là 'thống nhất chưa triệt để' thì cũng có lý.

Sử gia cho rằng Trung Quốc lâu nay vẫn 'lợi dụng' một số chi tiết trong một Công hàm của Thủ tướng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Phạm Văn Đồng để bênh vực cho các lý lẽ biện minh cho chủ quyền và quyền chủ quyền của Trung Quốc trên các khu vực biển đảo ở Biển Đông lâu nay vẫn gây tranh cãi.

Nhà nghiên cứu cho rằng Trung Quốc không bỏ qua một cơ hội nào để 'lợi dụng' và do đó theo ông, cũng có thể bàn thảo 'sòng phẳng' về việc xác định lại cách diễn đạt ý nghĩa ngày 30/4/1975 cho rõ, liên quan tới cụm từ 'giải phóng toàn bộ' và 'thống nhất toàn vẹn lãnh thổ' hay không, kể cả việc xem xét nội hàm đầy đủ hơn của lãnh thổ theo cách hiểu đầy đủ hiện nay, mà ít nhất bào hàm 'lãnh thổ', 'lãnh hải' và 'lãnh không' (hay không phận).

'Không câu nệ câu chữ?'

Phó Giáo sư Hiển cho rằng cũng có thể cân nhắc việc diễn đạt lại này trong sách giáo khoa, mặc dù cũng không quá nên 'câu nệ câu chữ'.

Ông Hiển nói: "Nếu các học giả bên ngoài có bàn đến là chưa triệt để thì tôi nghĩ là người ta có cái lý đúng của người ta, nhưng điều đó cũng không có nghĩa là phải sửa chữ 'chỉ thống nhất cơ bản', thì nó lại gợi ra cái điều là đúng là còn một chút nữa còn chưa thống nhất hoàn toàn được.

"Ý là muốn nói như vậy, tôi nghĩ đấy là vấn đề câu chữ, các nhà khoa học có thể cân nhắc và thấy nếu là diễn đạt hợp lý, tôi nghĩ có một sự diễn đạt hợp lý hơn nghĩa là đã hoàn thành việc thống nhất đất nước về mặt lãnh thổ, theo tinh thần Hiệp định Geneva 1954."

"Tuy nhiên, cũng chưa giải phóng hoàn toàn đất nước bởi vì bắt đầu có sự can thiệp của phía bên ngoài vào vùng đảo, cũng như biển của Việt Nam, và cuộc đấu tranh để bảo vệ chủ quyền vẫn còn phải tiếp tục bằng những biện pháp khác."

"Tôi nghĩ đó là một câu chuyện mà chúng ta có thể sòng phẳng để bàn chứ không phải có vấn đề gì lớn," sử gia nói.