Lãnh đạo VN 'rất quan tâm Ukraine'

26 tháng 2 2014 Cập nhật lúc 18:45 ICT

TSKH Lương Văn Kế
TSKH Lương Văn Kế tin rằng VN có thể học hỏi từ kinh nghiêm Urkraine xử lý ảnh hưởng của cường quốc láng giếng nước lớn.

Lãnh đạo Việt Nam đang rất quan tâm theo dõi cuộc khủng hoảng ở Ukraine, đặc biệt để giải quyết các bài toán đối nội và đối ngoại ở trong nước, theo nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế từ Việt Nam.

Trong phần hai cuộc trao đổi với BBC, Tiến sỹ Khoa học Lương Văn Kế, chuyên gia về Châu Âu học và khu vực học thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng các quốc gia láng giềng tương đối 'nhỏ hơn' không nên chọn cách 'đối đầu' với cường quốc láng giềng ở ngay sát nách, nhưng có thể có những biện pháp ứng phó khôn ngoan, tinh tế hơn.

Nhà nghiên cứu nói: "Chúng ta có muốn thoát ra khỏi vòng ảnh hưởng của Trung Quốc hay không, tôi nghĩ giữa Ukraine với Nga và Việt Nam với Trung Quốc cũng có một sự tương đồng nhất định.

"Nga và Trung Quốc đều là những đại quốc, hay những cường quốc, và các nước nhỏ xung quanh một cách tự nhiên chịu ảnh hưởng của những khối sức mạnh như vậy."

"Theo quan điểm hiên nay người ta cho rằng địa chính trị cổ điển cho rằng nước lớn ở xung quanh phải ảnh hướng nước nhỏ là điều tất yếu, thì nay trở nên lạc hậu rồi."

Tuy nhiên, vẫn theo Tiến sỹ Kế, một số điều được gọi là "kinh điển" vẫn không thay đổi được mà theo ông đó là một "lực hấp dẫn" do các quốc gia láng giềng nằm quá gần nhau và có nhiều mối quan hệ phức tạp từ trong lịch sử.

"Lực hấp dẫn như thế thì Ukraine khó thoát khỏi vòng ảnh hưởng của Nga và đối với Việt Nam với Trung Quốc, trong lịch sử hàng nghìn năm có quan hệ về bang giao cả tích cực và tiêu cực và rất phức tạp như vậy, Việt Nam hiện nay giữ được độc lập như vậy cũng là một điều, một trang sử vẻ vang của dân tộc, tôi nghĩ rằng ở mức độ nào đó có thể nói rằng Việt Nam không phụ thuộc vào Trung Quốc."

Song vẫn theo nhà nghiên cứu này, Việt Nam cần phải làm nhiều hơn nữa để độc lập, tự chủ hơn nữa và tránh sai chép mô hình Trung Quốc.

Tiến sỹ Kế nói: "Xét về lâu dài, Việt Nam không thể nào giải quyết được vấn đề an ninh cũng như phát triển của mình nếu như không chấp nhận trên thực tế một mức độ nhất định ảnh hưởng của Trung Quốc, kể cả về lịch sử, kể cả về kinh tế và vấn đề an ninh."

'Làm gì để đối phó TQ'

Dẫn ra các nguyên lý "dĩ bất biến, ứng vạn biến" trong lịch sử Việt Nam cận đại, nguyên tắc "liên hoành, hợp tung" trong liên minh ứng phó, đối trọng với các khối sức mạnh lớn hơn của các nước được cho là nhỏ, yếu hơn, nhà nghiên cứu cho rằng Việt Nam cần kiên định sách lược cân bằng đối trọng như vẫn đang tiến hành hiện nay, trong khi cũng cần sáng suốt nhận ra thời điểm và các cách thức liên minh với các quốc gia trong khu vực và quốc tế.

Đưa ra lời cảnh báo với những ai vì lợi ích riêng nào đó muốn Việt Nam đối đầu với Trung Quốc, Tiến sỹ Kế nói:

"Còn chuyện người ta muốn Việt Nam trở thành con đê ngăn sóng, hay muốn Việt Nam trở thành xung kích, đối trọng với Trung Quốc, tôi nghĩ rằng chuyện đó là ảo tưởng.

"Bởi vì Việt Nam không bao giờ muốn đối đầu với Trung Quốc, mà chỉ là muốn cân bằng để giữ chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, cũng như để đảm bảo môi trường an ninh trong khu vực Đông Nam Á, cũng như Biển Đông.

"Tôi nghĩ rằng với một chính sách đối ngoại khôn ngoan và thông minh, thì chúng ta (Việt Nam) có thể giải quyết được vấn đề, những bước đi rất nguy hiểm của Trung Quốc và chúng ta có thể bẻ gẫy, có thể ngăn chặn được các toan tính rất là thâm hiểm của Trung Quốc."

(Mời quý vị theo dõi Phần I cuộc phỏng vấn với Tiến sỹ Khoa học Lương Văn Kế do Quốc Phương thực hiện tại đây.)