'Hiệp định với TQ không phải bùa hộ mệnh'

11 tháng 7 2013 Cập nhật lúc 15:04 ICT

Trả lời phỏng vấn BBC ngày 11/7, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, ông Lương Lê Phương, nói có nhiều việc cần phải làm hiện nay để bảo đảm an toàn cho ngư dân đánh bắt xa bờ.

Theo ông Phương, có ba vấn đề chính phải thực hiện:

"Thứ nhất phải hỗ trợ ngư dân khi đánh bắt trên biển. Phải thành lập lực lượng kiểm ngư mạnh, đủ tầm để bảo vệ ngư dân khi đánh bắt xa bờ," ông nói.

"Thứ hai là phải nâng cấp các tàu đánh cá xa bờ cho công suất lớn hơn để đảm bảo an toàn trong tình hình thời tiết xấu."

"Thứ ba là ngư dân phải được nhà nước hỗ trợ để tổ chức lại thành đội, thành tổ để tự cứu giúp lẫn nhau. Hiện này tỉnh Quảng Ngãi là tỉnh tiên phong trong việc tổ chức khá nhất."

"Trong trường hợp xảy ra sự cố trên biển như gặp bão tố hoặc bị tàu nước ngoài chèn ép thì có thể hỗ trợ cho nhau trong khi chờ đợi lực lượng cứu giúp như tàu kiểm ngư hay bên cảnh sát biển."

Trả lời về vụ tàu cá của ngư dân huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi bị tấn công khi neo đậu ở gần khu vực đảo Phú Lâm, vốn là một đảo nằm sâu trong khu vực chiếm đóng của Trung Quốc tại quần đảo Hoàng Sa, ông Phương cho rằng "đây là một vùng đảo tranh chấp rất gay gắt giữ Việt Nam với Trung Quốc. Đây là câu chuyện rất nhạy cảm phức tạp."

"Tôi nghĩ là nên đưa vấn đề này ra quốc tế," ông nói.

"Riêng về chuyên môn, trước mắt chưa giải quyết được vấn đề dứt khoát theo luật quốc tế thì cũng nên tuyên truyền giáo dục cho ngư dân biết vùng nào an toàn để đánh bắt. Đây không phải là nhượng bộ, mà là để đảm bảo an ninh cho ngư dân, trong khi phải đòi hỏi chủ quyền theo đúng bằng chứng lịch sử để lại."

Cũng theo vị cựu thứ trưởng, đề xuất cho lực lượng kiểm ngư được sử dụng súng trong phiên họp Ủy ban thường vụ Quốc hội ngày 10/7 sẽ không giúp giải quyết được những vấn đề hiện tại

"Tôi thấy vấn đề này quốc tế hóa ra thì mới tốt chứ đơn phương Việt Nam thì không giải quyết một cách triệt để, trọn vẹn được. Cần có ít nhất một COC giữa Asean và Trung Quốc. Tôi nghĩ Asean hiện nay đã có một sự đồng tình, khác với hội nghị Campuchia hồi năm ngoái."

"Bởi vì đây không phải riêng về vấn đề thủy sản mà còn là vấn đề hàng hải. Nếu vùng biển này không ổn định lưu lượng hàng hóa qua đây rất lớn, chiếm 70% lưu lượng hàng hóa quốc tế."

Nhận xét về hiệp định thiết lập kênh liên lạc giữa hai nước để giải quyết va chạm với ngư dân trên biển mà chủ tịch nước Việt Nam, ông Trương Tấn Sang, vừa ký trong chuyến đi Trung Quốc vừa qua, ông Phương cho rằng "đây không phải là cách giải quyết triệt để cho lắm."

Ông thừa nhận: "Nó cũng là một cơ sở ban đầu để tiếp tục các hiệp định, ký kết khác để hai bên dựa vào đó có thể đưa ra những quyết định đứng đắn hơn."

Tuy nhiên, "nó cũng không phải là một lá bùa hộ mệnh", ông nhấn mạnh.