BBC Vietnamese

Tin chính > Thế giới

CPJ nói làm báo ở VN là 'nguy hiểm'

Facebook Twitter Google+
15 Tha 2013 12:10 GMT
CPJ nói Việt Nam nguy hiểm cho nhà báo

Việt Nam có tên trong "Danh sách Nguy hiểm" các quốc gia có xu hướng đi xuống trong tự do báo chí trong năm 2012 do Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) công bố.

CPJ, tổ chức độc lập có trụ sở chính tại New York chuyên cổ súy cho tự do báo chí và bảo vệ quyền lợi cho giới phóng viên, lập danh sách dựa trên các tiêu chí như nhà báo bị thiệt mạng, cầm tù, luật pháp cấm đoán, kiểm duyệt, hoặc thiếu biện pháp trừng phạt đối với các vụ tấn công báo chí và nhà báo bị buộc phải nghỉ việc.

Quốc gia đứng đầu danh sách và là ”tử huyệt” của dân làm báo là Syria.

Có tới 28 nhà báo thiệt mạng và hai người mất tích tính từ ngày đầu năm đến ngày 10/12/2012 tại Syria.

Tiếp đó là Thổ Nhĩ Kỳ, với 49 nhà báo bị bỏ tù, và đến cuối năm 2012 trở thành quốc gia bắt giam các nhà báo nhiều nhất.

Số nhà báo bị giam cầm ở Iran cũng nhiều không kém, 45 nhà báo và biên tập viên, trong đó có những người phải chịu biệt giam, không thuốc thang và thậm chí còn bị tra tấn.

Việt Nam nằm ở đoạn giữa của danh sách, với 14 nhà báo vẫn đang đứng sau song sắt, ngay dưới Somalia và Nga.

Riêng Tổng thống Nga Vladimir Putin bị CPJ chỉ đích danh vì đã ký hàng loạt văn bản nhắm tới kiểm soát giới bất đồng chính kiến.

Các cây bút tự do

Phần lớn số nhà báo hiện bị tù ở Việt Nam đều là các cây bút tự do, chỉ có nhà báo Hoàng Khương từng làm việc cho báo Tuổi Trẻ.

Báo cáo của CPJ về Việt Nam liệt kê và phân tích cụ thể từng trường hợp, trong đó ba người bị cầm tù lâu nhất, từ năm 2008 là blogger Nguyễn Văn Hải, tức Điếu Cày, Phạm Thanh Nghiên và Nguyễn Xuân Nghĩa.

Trong danh sách cũng có nhóm công giáo của Paulus Lê Sơn, Hồ Đức Hòa, Đặng Xuân Diệu và Nguyễn Văn Duyệt bị bắt giữ từ tháng 08/2011.

Ngoài ra còn có blogger/cựu công an Tạ Phong Tần, Phan Thanh Hải (Anh Ba Sài Gòn), Nguyễn Văn Duyệt, thầy giáo Đinh Đăng Định, sinh viên Nông Hùng Anh, và cựu quân nhân Lê Thanh Tùng.

CPJ cũng nhắc tới việc bà Đặng thị Kim Liêng, mẹ của blogger Tạ Phong Tần, tự thiêu.

"Mẹ của bà Tần là Đặng Thị Kim Liêng đã tự vẫn hôm 30/7/2012 ngay trước trụ sở chính quyền tỉnh Bạc Liêu để phản đối việc giới chức sách nhiễu gia đình bà và cách xử trí đối với con gái bà," CPJ viết.

Trong số 14 trường hợp trên, 13 cây bút tự do đều bị kết luận tội chống phá nhà nước dựa trên điều 79 và điều 88 bộ luật Hình sự, riêng nhà báo Hoàng Khương phạm tội đưa hối lộ, điều 289 bộ luật Hình sự.

'Đàn áp thẳng tay'

Bài phân tích của tác giả Shawn W. Crispin trên CPJ về ba quốc gia đứng đầu Đông Nam Á trong việc kiểm soát thông tin mạng xếp Việt Nam vào hàng khá cứng rắn.

"Một trong những nước từng là miền đất hứa đối với mở cửa internet và không khí blog sôi động - lại trở thành quốc gia nổi bật bởi các vụ đàn áp thẳng tay."

Qua các chia sẻ và bình luận trên blog cá nhân, báo chí trên mạng ở ba nước Việt Nam, Thái Lan và Malaysia đã thách thức sự kiểm soát truyền thống của giới chức đối với truyền thông chính thống, theo tác giả bài báo.

"Những bài viết độc lập của họ mở ra địa phận mà trước đây chủ yếu thuộc về các chính trị gia.

"Đến cuối thập niên trước thì các quan chức bắt đầu nhìn nhận internet như là mối đe dọa đối với quyền lực của họ."

Giờ đây, chính phủ các nước này đang "trả đũa" bằng các biện pháp nghiêm khắc như yêu cầu cung cấp thông tin sử dụng máy tính, và lấy cớ "chống phá nhà nước" để đàn áp tự do Internet.

"Nhưng chính quyền cũng chỉ thành công được một nửa," vì những ai hiểu biết về công nghệ có thể truyền nhau cách "vượt tường lửa" và che giấu tung tích.

Do những chỉ thị của chính quyền trong cách đưa thông tin trên các tờ báo tuyên truyền, các blogger, nhà báo tự do ở Việt Nam tuy không chính thức nhưng lại trở thành nguồn thông tin chính thống, một nhà báo giấu tên ở Hà Nội nói với CPJ.

Gần đây, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Việt nam cho rằng Internet "rất dễ bị lợi dụng để thực hiện các hoạt động phi pháp," mặc dù góp phần đáp ứng nhu cầu chia sẻ thông tin và giao tiếp cá nhân.

Ông Nguyễn Bắc Son nói với truyền thông trong nước rằng "các thế lực thù địch cùng các phần tử cơ hội thoái hóa biến chất trong nước đang tìm cách lợi dụng môi trường mở internet" để ngăn cản, chống phá nhà nước trên nhiều lĩnh vực.

Ông cũng nói sẽ "tiếp tục xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân vì không biết đặt lợi ích đất nước, lợi ích của cộng đồng lên trên lợi ích nhóm, lợi ích cá nhân trong hoạt động báo chí".

Chia sẻ

Email Facebook Google+ Twitter