Thế hệ đầu bây giờ đã ổn định

Đầu tiên người Việt chỉ làm công, sau đến với nghề may mặc, rồi mở tiệm tạp hóa, tiệm ăn. Hiện tại thì đi đâu cũng thấy các tiệm làm móng tay do người Việt làm chủ.

Bên cạnh đó là thuộc thế hệ thứ hai được đào tạo tại nước Anh đã có cơ hội bước vào mạch chính thống của xã hội này. Người Việt nói chung đã an cư lạc nghiệp nhưng lại nảy sinh một số vấn đề khác

Ông Nguyễn Đức Quang (NĐQ), người điều hành Hội người Việt Hoa trong quận Southwark, một trong những nơi có nhiều người Việt sinh sống, cho biết người Việt đến Anh lập nghiệp từ đầu những năm 1980.

NĐQ: Có những người sang vào cuối 1980, đầu 1990, và cả những đợt gần đây nữa.

BBC: Những người đó được gọi là thuyền nhân phải không ạ? Tức là họ đi vượt biên và được chính phủ Anh cho sang định cư tại nước Anh phải không ạ?

NĐQ: Vâng, lúc đầu có khoảng hơn 20.000 người là thuyền nhân, về sau có một chương trình gọi là chương trình nhân đạo thì những người sang theo diện này không phải là thuyền nhân nữa, họ đi bằng phi cơ qua đây theo diện được gia đình bảo lãnh - vợ bảo lãnh chồng, bố mẹ bảo lãnh con.

Nếu so với lúc đầu thì bây giờ mình ổn định rồi, nhưng cuộc sống càng ngày càng đi lên và lại có những cái không ổn định mới phát sinh.   Ông Nguyễn Đức Quang

Số người sang theo diện này cũng vào khoảng từ bảy đến tám ngàn người. Về sau khi người ta giải tỏa các trại tại Hong Kong trước khi trả về cho Trung quốc thì cũng khoảng hai đến ba ngàn người được giải tỏa từ các trại cấm nữa.

BBC: Thưa ông, ông có thể cho chúng tôi biết công việc chính của Hội người Việt Hoa tại quận Southwark là gì ạ?

NĐQ: Tất cả các tổ chức của người Việt tại nước Anh được thành lập vào năm 1982 do người Việt tự đứng lên tổ chức để giúp đỡ lẫn nhau. Một trong những việc đầu tiên khi đó là thu hẹp những khó khăn về sinh ngữ của đồng bào mình và các tổ chức địa phương.

Điều chính yếu lúc đó là giúp cho đồng bào về vấn đề an sinh xã hội như là việc lĩnh tiền trợ cấp hay các vấn đề về nhà cửa, các vấn đề giáo dục, y tế và những khó khăn hàng ngày họ gặp phải mà phần lớn là do sự khó khăn về sinh ngữ

BBC: Thưa ông, đến nay, người Việt tại Anh mà cụ thể là người Việt tại quận Southwark đã ổn định cuộc sống hơn và đi vào phát triển chưa ạ?

NĐQ: Nếu nói về ổn định thì cũng còn tùy vào định nghĩa của chữ ‘ổn định’. Nếu so với lúc đầu thì bây giờ mình ổn định rồi, nhưng cuộc sống càng ngày càng đi lên và lại có những cái không ổn định mới phát sinh.

BBC: Ông đang nói đến những vấn đề như là sức khỏe hay là gia đình lục đục, hay là con em không ngoan ngoãn phải không ạ?

NĐQ: Dù muốn hay không thì người mình cũng bị ảnh hưởng của người châu Âu, tỷ lệ ly dị cũng hơi cao hơn so với quê nhà. Con cái học hành nhiều thành đạt rồi nhiều em không còn gần gũi với gia đình nữa, hay đi những nơi xa làm việc, thay bằng việc con về thăm bố mẹ thì giờ bố mẹ phải đi thăm con. Chẳng hạn như vậy.

BBC: Đúng là ông nói đến những vấn đề hoàn toàn mới. Nhiều gia đình vượt biên sang đây định cư, vất vả nuôi con ăn học, cha mẹ làm ăn, rồi có những năm tháng êm ấm và hạnh phúc. Giờ như ông nói là đang có những thách thức cho những gia đình truyền thống như vậy của người Việt như ông vừa kể. Bên cạnh đó là những gì nữa ạ.

HÌNH ẢNH NGƯỜI VIỆT Ở ANH

NĐQ: Bây giờ lại có những vấn đề như là “trai thiếu gái thừa” hoặc là “gái thừa trai thiếu”. Từ chỗ gia đình lục đục, một số người về Việt nam lấy vợ, mang vợ qua đây thì lại có những chuyện không được như mong muốn nên cũng có những cảnh không được êm ấm cho lắm.

Ăn nên làm ra

Sau những năm vất vả tìm cách hội nhập với xã hội mới, gầni đây đã xuất hiện nhiều doanh nghiệp của người Việt.

Bà Vương Nguyên Xuân (VNX) trước đây có tiệm ở bên Mỹ rồi sau đó chuyển về làm ở Anh được gần 10 năm nay.

BBC: Thưa chị gần đây người ta nói rằng nghề làm móng tay giúp nhiều người Việt giàu lên. Đây có phải là thực tế đang diễn ra không ạ?

VNX: Cũng có. Ngành móng tay phát triển mạnh nhất trong cộng đồng người Việt mình bởi người Việt vốn dĩ khéo tay nên học nghề nhanh hơn người những nước khác. Hơn nữa vốn đầu tư cũng không cao lắm nên tạo điều kiện cho nhiều người bước vào con đường kinh doanh. Do vậy, ngành móng tay năm năm trở lại đây phát triển rất mạnh.

Người Việt nam còn phát triển ở những ngành kinh doanh khác như kinh doanh nhà hàng hay mở những siêu thị nhỏ.

BBC: Đóng góp của cộng đồng người Việt vào nền kinh tế của nước Anh có khác so với 20 năm trước đây không ạ?

VNX: Cũng có khác. Cách đây 20 năm, hầu như không có người Việt làm kinh doanh. Một số người đi làm công, còn hầu hết ăn tiền trợ cấp. Vì vậy phần đóng góp của cộng đồng người Việt vào nền kinh tế hầu như là không có.

Trong tương lai Mare Street có thể trở thành khu phố Việt Nam.   Bà Vương Nguyên Xuân

Nay các loại hình kinh doanh phát triển lên nên phần đóng góp vào nền kinh tế cũng tăng lên nhiều, bởi mình có làm thì phải đóng thuế.

BBC: Thưa chị người Việt gần đây đã mở sang kinh doanh nhiều ngành khác, như chị vừa nói là ngành làm móng tay, kinh doanh nhà hàng hay mở cửa hàng tạp hóa nhỏ. Thế nhưng chưa có một khu phố nào có thể coi là khu phố Việt nam ở London cả. Chị có biết tại sao không ạ?

VNX: Tại vì điều kiện chưa được thuận tiện lắm cho người Việt và người Việt mình nói chung có tính an phận, không đòi hỏi nhiều. Hiện giờ tôi nhận thấy ở Mare Street ở Đông London tương lai có thể trở thành phố Việt Nam bởi hiện giờ tại đó đã mở ra nhiều nhà hàng Việt Nam, những tiệm cắt tóc, tiệm vàng, tiệm bán băng nhạc sách báo, các tiệm bán đồ cung cấp cho các tiệm móng tay, các siêu thị bán đồ ăn Việt nam.

Và theo như tôi được biết, ở quận Hackney, chính quyền ưu tiên cho người Việt Nam - nếu người Việt muốn có địa điểm để kinh doanh trong quận, họ sẽ cho giấy phép dễ dàng hơn so với các cộng đồng khác. Vì vậy, trong tương lai Mare Street có thể trở thành khu phố Việt nam.