Mỹ - Trung với dân chủ và chính danh

Cập nhật: 17:54 GMT - thứ ba, 6 tháng 11, 2012
Người dân tại điểm bầu cử ở Hoa Kỳ hôm 6/11/2012

Tiến sỹ Martin Jacques nói người dân Hoa Kỳ không tín nhiệm chính phủ bằng người Trung Quốc

Trong những ngày ngay trước bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ và Đại hội Đảng 18 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, một tiến sỹ và tác giả người Anh nói những nhà lãnh đạo Trung Quốc được dân tín nhiệm hơn cả chính phủ Mỹ.

Người phát biểu là ông Martin Jacques, tác giả cuốn When China Rules the World: the End of the Western World and the Birth of a New Global Order - tạm dịch là Khi Trung Quốc Thống lĩnh Thế giới: Hồi kết của Thế giới Phương Tây và sự Khai sinh Trật tự Thế giới Mới.

Tác giả từng là giáo sư thỉnh giảng ở các đại học tại Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore và cũng đã là chuyên viên của các viện nghiên cứu ở London và Washington.

Martin Jacques cũng viết trong Bấm lý lịch trích ngang trên trang mạng của ông rằng ông là cựu tổng biên tập của nguyệt san Chủ nghĩa Marx Ngày nay cho tới khi tạp chí đóng cửa vào năm 1991.

Ông Jacques dẫn một loạt các khảo sát của Kennedy School of Government thuộc Đại học Harvard hồi năm 2011 cho thấy có tới 80-95% người dân Trung Quốc hài lòng với chính quyền Trung ương ở các mức khác nhau.

Trong khi đó khoảng 50% người dân Hoa Kỳ cho rằng Tổng thống Barack Obama được việc.

Tác giả cũng Bấm dẫn khảo sát của viện nghiên cứu Pew Global Attitudes mà theo đó 91% người Trung Quốc tham gia khảo sát nói rằng chính quyền điều hành kinh tế tốt trong năm 2010.

"Tại Trung Quốc, chính quyền địa phương cung cấp hầu hết dịch vụ công và chuyện mức độ hài lòng giảm đi khi tiếp cận gần với người dân hơn là dấu hiệu đáng lo ngại."

Tiến sỹ Martin Jacques

Con số tương tự đối với chính phủ Anh là 45%.

Nhưng người ta nói các con số thống kê cũng có thể đánh lừa và khi đi vào chi tiết người ta sẽ thấy bức tranh đầy đủ hơn.

Chẳng hạn Martin Jacques không dẫn ra dữ liệu từ nghiên cứu của Kennedy School of Government mà theo đó mức độ hài lòng của người dân tụt xuống gần 62% đối với chính quyền địa phương và người đứng đầu nghiên cứu Bấm nói:

"Tại Trung Quốc, chính quyền địa phương cung cấp hầu hết dịch vụ công và chuyện mức độ hài lòng giảm đi khi tiếp cận gần với người dân hơn là dấu hiệu đáng lo ngại.

"...Xu hướng [này] khác biệt hẳn với những nền kinh tế phát triển nơi mức độ hài lòng thường tăng khi tới gần với dân chúng hơn, [qua đó] cho thấy người dân ở các nước khác cảm thấy họ có thể có ảnh hưởng hơn tới quyết định của chính quyền địa phương so với người Trung Quốc."

Nhà nước và văn minh

Không ai phủ nhận chính quyền Trung Quốc có tính chính danh tương đối.

Lính gác trên quảng trường Thiên An Môn hồi tháng 9/2012

Tiến sỹ Martin Jacques nói sự tập trung vào một nền văn minh thay vì chính phủ của Trung Quốc sẽ ảnh hưởng tới cả thế giới

Tại một buổi nói chuyện gần đây với sinh viên đại học ở London, cựu ngoại trưởng Anh David Miliband nói với BBC Tiếng Việt rằng một trong những lý do mùa xuân Arab không xảy ra ở Trung Quốc là vì chính quyền ở Bắc Kinh cung cấp nhiều dịch vụ hơn một số chính phủ ở Trung Đông và Bắc Phi chẳng hạn chính phủ Ai Cập.

Nhưng trong một xã hội mà chính quyền kiểm soát tuyệt đối thông tin, cái nhìn của người dân được phản ánh qua các khảo sát đáng để nghi ngờ.

Một trong các bằng chứng là sự hài lòng của người Trung Quốc giảm đi khi họ được hỏi về những gì mà họ thực sự trải nghiệm hàng ngày tại địa phương.

Nếu họ được biết thêm những thông tin mà chính quyền muốn lọc đi về các nhà lãnh đạo ở cấp cao hơn, mức tín nhiệm gần như chắc chắn sẽ giảm xuống như trong trường hợp ở các quốc gia phương Tây.

Ông Martin Jacques coi sự phát triển trung bình 10% trong hơn 30 năm qua của Trung Quốc là "ngoạn mục" và chưa từng có kể từ cách mạng công nghiệp Anh cách đây hai thế kỷ.

"[Đ]iều thực sự có ý nghĩa với người Trung Quốc không phải là hệ thống mà là nguyên tắc chủ quyền của họ."

Tiến sỹ Martin Jacques

Những người Trung Quốc có tiền của ngày nay có sự tự do lựa chọn nơi họ sống và học tập. Trong số 1,3 tỷ dân Trung Quốc, gần 1,3 triệu người đang du học ở các nơi trên thế giới.

Khi họ trở về, ông Martin Jacques cho rằng họ sẽ quay lại nơi mà khái niệm về một nền văn minh có từ hàng ngàn năm nay quan trọng hơn khái niệm nhà nước của phương Tây.

Vị tiến sỹ cho rằng: "...[Đ]iều thực sự có ý nghĩa với người Trung Quốc không phải là hệ thống mà là nguyên tắc chủ quyền của họ."

Theo ông, khái niệm nhỏ hẹp về nhà nước của phương Tây sẽ dần nhường chỗ cho khái niệm về nền văn minh của Trung Quốc.

Ở điểm này ông chia sẻ cách nhìn của Napoleon khi vị vua cuối cùng của Pháp nói: "Hãy để Trung Quốc ngủ. Khi thức dậy họ sẽ làm rung chuyển thế giới."

Nhưng cái nhìn của ông khác với nhiều học giả phương Tây khác, những người cho rằng nếu Trung Quốc không tuân theo nguyên tắc "tiếp nhận quyền lực một cách công bằng với sự chấp thuận của những người bị trị" được ghi trong Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ năm 1776 thì sự thịnh vượng của đất nước đông dân nhất thế giới là không bền vững.

Thêm về tin này

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.