Cập nhật: 11:28 GMT - thứ ba, 15 tháng 3, 2011

Kỷ niệm lâu năm với làn sóng đài BBC

Không biết tôi bắt đầu nghe đài BBC từ lúc nào. Hồi nhỏ, tôi rất thích nghe nhạc từ radio, và như một duyên nợ, tôi "bắt nhầm" đài BBC, rồi bỗng thích giọng đọc trầm, chuẩn Hà Nội và chuẩn cả Sài Gòn, không ngọng, không đớt.

Tôi nghe luôn và thích thú với cách bình luận chiến tranh thời đó, rất công bằng, khách quan.

Sau 1975, các đài nước ngoài bị cấm nghe. Như những người Sài Gòn khác, cái gì cấm, nghe càng thú vị. Tuy nhiên, so sánh với các đài phát thanh nước ngoài khác, BBC cũng mang một tính rất riêng, giọng chậm rãi đặc biệt phản ảnh đúng phong cách thâm trầm của người Anh, cái thời tiết trầm buồn của Luân Đôn.

Những tin tức, bình luận của BBC rất khách quan, không quá cực đoan, phản động, quá khích.. như một số đài từ các nước tư bản khác. Thí dụ khi Mỹ mang quân tấn công Panama, cho rằng đất nước này là mối đe dọa của Mỹ. BBC phân tích một quốc gia nhỏ bé, với số dân ít hơn một tiểu bang của Mỹ, làm sao là mối đe dọa lớn cho Mỹ, BBC còn kết luận:"Một kẻ sát nhân thì đừng nhiều lời biện hộ cho hành động của mình".

Tôi thích những câu chuyện kể của BBC mỗi lần Giáng Sinh, Tết Việt Nam, Valentine. Có lần đang nghe BBC kể chuyện đêm Giáng Sinh, nhỏ bạn đến rủ đi lễ đêm, hát văn nghệ, tôi tiếc ngẩn ngơ.

Chương trình đặc biệt về Việt nam, nhạc nền là những tiếng đàn với các loại nhạc cụ đặc trưng của người Việt như đờn cò, sáo trúc…BBB phát mỗi sáng vào lúc 6 giờ, chiều lúc 6:30 và tối lúc 9 giờ 30, thời gian phát sóng là ba mươi phút.

Tiếng Anh và kiến thức

Sau này học chuyên về tiếng Anh, tôi luôn đón nghe chương trình dạy Anh ngữ của BBC. Tôi lắng nghe và ghi chép. Có vài từ lạ không ghi được, tôi nhớ cách phát âm và mò từ điển, chắc chắn tìm ra chính xác từ cần tìm, vì những người dạy tiếng Anh trên BBC phát âm thật chuẩn.

Có lần con mèo của tôi sang nhà hàng xóm bị họ đánh tơi tả. Nóng ruột con mèo cưng, tôi chửi lộn với họ ì xèo, không thua điện 220V nhá lửa, đến giờ học Anh Ngữ, tôi ngưng lại, chạy lên phòng, lắng nghe và ghi lại, xong xuống nhà gây tiếp. Buổi học tiếng Anh chỉ kéo dài 5 phút đủ để lắng đi cơn giận của hai bên. Nhờ vậy, khi tôi xuống nhà định gây tiếp, "đối tác" đã vào nhà từ lâu, trận chiến "võ mồm" chấm dứt. Chị tôi hỏi sao đang gây rồi bỏ chạy. Tôi đáp tỉnh bơ: "Em nghe bài học tiếng Anh trên BBC, phải ghi lại!" Chị tôi lắc đầu…bó tay.

Tôi thích nghe câu giới thiệu: "Đây là Đài BBC Luân Đôn. Trước hết chuông đồng hồ Big Ben tại trụ sở Quốc Hội Anh điểm 6 giờ 30 sáng giờ quốc tế GMT, chính là đúng 9 giờ 30 tối giờ Việt Nam". Tiếng chuông đồng hồ đổ cũng chính là lúc tôi chỉnh đồng hồ của mình. Mỗi lần cãi nhau với bạn bè về giờ giấc, tôi đều hãnh diện:"Giờ của tôi theo BBC đó nghe, từ chiếc đồng hồ chính xác nhất thế giới đấy."

Tôi có thể hãnh diện nói nhờ BBC kiến thức tôi được rộng mở, ngồi trong một căn phòng nhỏ tại Sài Gòn, tôi có thể biết hết mọi chuyện trên thế giới. Từ đó, tôi có được những kết quả tốt đẹp trong công việc làm ăn của mình.

Năm 1998, một vụ bắt cóc con tin tại một nước Châu Mỹ Latinh. Một cuộc bắt cóc do phiến quân nổi loạn yêu cầu chính quyền thả các lãnh đạo của bọn chúng đang bị chính quyền bắt giữ. Tôi theo dõi vụ này mỗi ngày. Một sáng sau khi nghe BBC, tôi tiếp một đoàn thương nhân từ công ty mẹ ở Mỹ sang, lúc đó Mỹ chưa bỏ cấm vận nên công ty tôi núp bóng dưới một cái tên Pháp. Cuộc gặp gỡ ngượng ngùng. Tôi bỗng bật miệng báo tin nhóm phiến quân đã bị đánh bại và các con tin đã được giải thoát. Ông phó tổng giám đốc mắt sáng rực, thông báo cùng những người bạn cùng đi, chưa biết gì sau mười mấy tiếng đồng hồ ngồi trên máy bay. Chiếc bàn họp bỗng rôm rả hẳn khi họ hỏi tôi chi tiết cuộc giải cứu. Sau lần đó, tôi được sếp đánh giá rất cao do kiến thức và trình độ hiểu biết của mình.

Lần khác, nhờ những động từ kép, thành ngữ tôi học từ BBC, tôi viết những lá thư, những biên bản hợp đồng khá chuẩn xác, sếp bên Mỹ khen tôi sử dụng "good English". Tôi biết lời khen này rất có giá trị.

Đất nước mới mở cửa, còn bị Mỹ cấm vận, chưa có Internet, nhiều Việt kiều về nước mở công ty, một số khá xem thường "trí thức Việt Cộng" cho dù người tiếp xúc với họ không hề là đảng viên đảng Cộng Sản.

Những ngày làm bạn với BBC bên chiếc máy radio thuở nào là một ký ức không dễ quên

Tôi nhớ một ông tên Tiến, con một đại gia tại Sài Gòn trước đây, về nước mở một công ty quảng cáo tại Sài Gòn. Thái độ của ông rất ngạo mạn. Ông kể chuyện nước ngoài, từ đông sang tây, từ Âu sang Á. Một lần ông "nổ" tới Myanmar ( Miến Điện): "Cô biết không, sang Miến, gặp người có đô la như tôi, họ chấp tay lạy mình. Họ xem mình như vua ấy. Đó là xứ theo Quân Chủ Lập Hiến mà."

Tôi ngắt lời: "Không, Miến Điện không phải là nước theo Quân Chủ Lập Hiến. Tại Châu Á, ngoài những Vương Quốc Ả Rập, một số nước Hồi Giáo, chỉ còn Nhật, Thái, Campuchia theo Quân Chủ Lập Hiến thôi. Đặc biệt, Quốc vương Shihanuk của Campuchia là một quốc vương thực sự có quyền hành…". Ông Tiến ngớ ra: "Vậy, Miến Điện theo chế độ nào?" Tôi chậm rãi: "Không theo chính thể nào cả. Bà Aung San Suu Kyi là tổng thống hợp pháp đắc cử do dân bầu ra, nhưng chính quyền nằm trong tay quân đội. Họ không trao quyền cho bà. Hiện nay họ đang quản thúc bà tại gia và cả thế giới đang cấm vận xứ sở này". Ông Việt kiều thường "quăng lựu đạn" tịt ngòi, cúi gầm mặt. Từ đó, ông không dám nổ một tí gì về "thế giới rộng lớn" nữa.

Tôi nộp đơn vào Sở Giáo Dục xin dạy, được phân về một trường THPT. Dạy những bài về ngân hàng, chứng khoán, tôi mang những kiến thức có được từ BBC ra kể học trò nghe. Khi hiệu trưởng thăm dò học sinh về cô giáo mới, các em đã không ngần ngại: "Cô Ngọc Hà có kiến thức rộng lắm". Ông hiệu trưởng kể tôi nghe với tất cả sự mến mộ. Vì vậy, ở một chừng mực nào đó, tôi thấy mình mắc nợ BBC một lời cám ơn.

Tiếng chuông đồng hồ Big Ben gắn liền với nhạc hiệu của BBC trong nhiều năm

Có lần BBC bị hớ hàng. Chương trình có mục truyện ngắn, tác giả nào có bài được đọc sẽ được BBC tặng một quyển tự điển Oxford. Một thính giả thiếu tư cách gởi cho BBC truyện ngắn "Thằng bé cu ly" của Lý Lan đã được đăng trên Tuổi Trẻ. BBC không biết cứ đọc tỉnh bơ và gởi tự điển cám ơn nhà …đạo văn nọ. Việc lỡ ra, cả Tuổi Trẻ và BBC đều là những cơ quan truyền thông có tư cách và tự trọng. BBC ngưng ngay mục truyện ngắn, Tuổi Trẻ cũng không lớn tiếng chê bai, chửi rủa ầm ỹ, chẳng qua do tai nạn nghề nghiệp thôi, bản thân BBC cũng đâu muốn thế!

Cứ 6 giờ sáng là tôi mở đài nghe, chị tôi hỏi mẹ có ngủ được không, mẹ bảo"quen rồi", nhưng nhà hàng xóm bực mình. Phải chịu thôi, tôi mở rất nhỏ mà, ai biểu khó ngủ. Một ngày tôi hơi buồn khi nghe thông báo BBC ngưng phát thanh bằng tiếng Mã Lai, vì Malaysia đã phát triển hệ thống truyền thông rất mạnh, không cần phải có đài BBC nữa.

Rồi cũng một ngày, tôi không còn được nghe BBC khi tôi quá bận với công việc dạy học. Sáng phải dậy sớm và ra trạm xe buýt lúc 5 giờ 30, sau 9 tiết dạy, đến hơn 7 giờ tối mới về nhà, tắm rửa, ăn cơm, lại đi dạy tiếp tại trung tâm Anh ngữ đến hơn 10 giờ mới về đến nhà. BBC đã trở nên "món ăn tinh thần khá xa xỉ" với tôi.

Một sáng lên mạng, đọc bản tin cho biết BBC sẽ ngưng phát sóng tiếng Việt từ tháng 4 năm 2011, có lẽ một trong những nguyên nhân là tin tức tại Việt nam đã khá phát triển, người Việt có thể mở TV xem tin thế giới 24 giờ, có thể lên mạng đọc.

BBC được tự do nghe, thậm chí một số báo còn dẫn chứng những nguồn tin từ BBC. Tôi đón nhận tin đó với cảm giác bồi hồi. Đành rằng vẫn còn BBC trên mạng, tôi vẫn nhớ làm sao giọng đọc nhẹ nhàng, đều đều của các phát thanh viên, kiểu đọc họ từng hãnh diện mang phong cách của một Luân Đôn trầm mặc.

Ôi, những ngày làm bạn với BBC bên chiếc máy radio thuở nào là một ký ức không dễ quên.

Mời quý vị bấm vào Bấm Mẫu điện thư để chia sẻ các kỷ niệm với chương trình phát thanh của BBC Việt ngữ:

BBC © 2014 BBC không chịu trách nhiệm về nội dung các trang bên ngoài.

Trang này hiển thị tốt nhất với phần mềm lướt mạng có mở CSS. Nếu không có chức năng này, hoặc phần mềm cũ, bạn vẫn đọc được nội dung trên trang này nhưng không tận dụng được hết các chức năng. Nếu có thể hãy nghĩ đến chuyện nâng cấp phần mềm hoặc mở CSS lên.